تاریخ : 1398,چهارشنبه 25 ارديبهشت18:23
کد خبر : 66122 - سرویس خبری : سلامت

با سلامت و آگاهانه روزه بگیریم!

با سلامت و آگاهانه روزه بگیریم!

افرادی که در ایام ماه مبارک رمضان، چاق یا ضعیف می شوند، توصیه های تغذیه ای را برای روزه داری رعایت نمی کنند!

کارشناس تغذیه و ارشد مشاوره

سعیده نام آور (کارشناس علوم تغذیه و ارشد مشاوره)- با ورود به ماه مبارک رمضان و ایام روزه داری، همگی وارد ماه مهمانی خدا می شویم... ماه برکت و رحمت که یقینا" سلامت بیشتر جسم و روح را نیز برای ما به ارمغان خواهد آورد. 

  روزه گرفتن در دین اسلام با بیان فلسفه های مختلفی بیان شده است. از جمله درک گرسنگی و تشنگی نیازمندان و یا درک کوچکی از گرسنگی و تشنگی روز قیامت و ایام حساب، سلامت جسم و روح و ... که به بیان پزشکی و علمی، باعث استراحت اندام های گوارشی و داخلی بدن و ترمیم دیواره معده و روده، تنظیم آنزیم ها و هورمون ها در بدن می گردد.

 توصیه های علمی ای وجود دارد که به ما کمک می کند که روزه داری آسان تر و سلامت بیشتری داشته باشیم. این فواید و توصیه ها مخصوص به کسانی ست که اجازه روزه گرفتن را داشته باشند. چراکه روزه گرفتن برای افراد بیمار یا دارای ممانعت پزشکی، حرام است. البته گاها" برخی پزشکان به راحتی می گویند که روزه نگیرید. اگر مثلا فرد خودش می داند که به تازگی دچار دیابتی خفیف شده و میتواند داروهایش را در سحر و افطار بخورد و روزه هم بگیرد و دچار افت قند هم نمی شود، بهتر است که بگیرد. با توجه به توانایی خودتان و توجه به اینکه آیا در اثر روزه گرفتن عوارضی در بدن شما تشدید می شود یا نه و سوال از دکتر برای تنظیم داروها در افطار و سحر، به این امر مبادرت بورزید. برای برخی یک روز درمیان یادو روز درمیان یا ... به امر خدا به اندازه وسع خود. البته فراموش نکنیم که کمی بی حالی یا سردرد نزدیک افطار طبیعی ست و این مانع روزه نمی شود!

ایثارگرانی که دارای فشار خون، سنگ کلیه، دیابت، بیماری قلبی و... هستند یا داروهایی دارند که ضروری ست بین روز مصرف شوند، روزه گرفتن بر ایشان واجب نیست. مثلا افرادی که کم آبی برایشان ضرر بسیار دارد، نباید روزه بگیرند.

 اگر در روزهای معمولی زندگی مان پرخوری می کنیم، روزه فرصتی ست برای اینکه معده از تحمل این حجم غذای زیاد کمی فارغ شود و نفسی بکشد...

اگر اسید معده بالاست، با وارد نشدن چند ساعته غذا به معده، میزان ترشح اسید معده کاهش می یابد و معده ما فرصت می کند کمی دیواره خود را ترمیم کند و اگر در معرض زخم یا التهابی قرار گرفته، کمی آرام بگیرد.

اگر مواد غذایی پرچربی را درطول روز انتخاب می کردیم، حال با حذف آنها هم معده ما برای هضم این مواد سنگین کمی استراحت می کند و هم کبد ما برای جذب آنها.

اگر دائما" انسولین و قند خون خود را با خوردن انواع منابع غذایی قنددار بالا و پایین می کردیم، حالا لوزالمعده ما فرصتی برای استراحت دارد و بدن از دست نوسان قند کمی راحت می شود.

کبد و کلیه فرصت پیدا می کنند یکسری سموم بدن را دور بریزند، آنزیم ها و هورمون ها خودشان را دوباره تنظیم و تعدیل می کنند و بدن تا حد امکان از چربی های اضافه ذخیره شده در بدن استفاده می کند...

 که همه این موارد به نفع سلامتی ماست... البته به شرطی که فرد فلسفه روزه را فراموش نکند و در ایام روزه داری بدخوری نکند!

کسانی هستند که بعد از ماه مبارک رمضان یا خیلی چاق شده اند یا خیلی ضعیف! باید بگوییم که هر دوی اینها نادرست است و این فرد حقیقتا" نتوانسته برنامه درستی را برای تغذیه خود در ایام روزه داری رعایت کند.


چه اقداماتی بکنیم تا سالم تر و راحت تر روزه بگیریم؟

*** مهم ترین نکته توجه به طولانی بودن ایام روزه داری ست. پس برای سالم ماندن و راحت روزه گرفتن، نه کم آبی درست است و نه گرسنگی کشیدن بیش از حد!

***  در سحری کالری و انرژی مورد نیاز را به بدن برسانیم. در احادیث به خوردن سحری خیلی توصیه شده، برای اینکه فرد در طول روز انرژی کافی داشته باشد نه اینکه همواره بی حال باشد و زندگی اش مختل شود!

*** در افطار نیز درست نیست که انقدر از تشنگی مایعات بخوریم که جایی برای غذا نماند! اینگونه افراد پس از چند روز مریض و ضعیف می شوند! سعی کنیم افطار مانند صبحانه غذایی سبک باشد و تا حد امکان شام را جدا بخوریم. فراموش نکنیم نه کم خوری بیش از حد در خوردن افطار و سحر و نه کم خوری. کسانی که به جبران طول روز زیاد غذا می خورند، بدانند که هر غذای کاملی به هرحال 4ساعت در معده می ماند و بعد معده خالی می شود. پس با پرخوری فقط وزن شان پس از ماه رمضان زیاد خواهد شد، همین!

*** افراد کم اشتها هم فقط به خوردن مایعات اکتفا نکنند! سعی کنند اول یک لیوان مایع گرم بخورند بعد کمی نان و پنیر، یا پیاله کوچکی آش یا عدسی یا تخم مرغ یا ... بدن خود را آهسته آهسته به غذا برسانند تا بدن بپذیرد ولی از خوردن غذا صرف نظر نکنند.

*** آب کافی نزدیک به 8 لیوان یا دو لیتر باید در فاصله افطار تا سحر روز بعد، نوشیده شود. سعی کنید لیوان لیوان و با فاصله آب بخورید. البته افطار به هیچ وجه با آب یا مایع سرد باز نشود! چون معده منقبض می شود و درد می گیرد. حتما" معده خشک خود را با مایع ولرم یا گرم باز کنید. خوردن شربت آبلیمو به رفع تشنگی در روزه داری فصل گرم بسیار کمک می کند. خاکشیر و تخم شربتی هم برای تشنه نشدن و خاصیت ملینی برای جلوگیری از یبوست بسیار موثر است.

*** چای را به هیچ وجه مایع حساب نکنید. چای ادرارآور است و به کم آبی کمک می کند. هرکس می خواهد در این ماه رمضان کمتر تشنه شود، تا حد امکان چای ننوشد. میتوانید افطار را با آب جوش یا شیر گرم یا دمکردنی های گیاهی دیگر باز کنید. البته یک استکان چای بسیار بسیار کمرنگ را میتوان پذیرفت اما در کل روز دیگر چای نخورید. پس آنهایی که پس از افطار دائم چای می خوردند، بدانند چای درظاهر رفع عطش می کند و دارند برای روزهای بعد خود را تشنه تر می کنند!

*** عادت خوردن چای در سحری را هم ترک کنید. چای سحری نه علتی دارد و نه فایده ای! نوشیدن یک لیوان آب نزدیک به اذان صبح و با کمی فاصله از سحری، کار مفیدتری ست. یادمان باشد، آب را هم نمیتوان در سحری زیاد نوشید چون در این صورت غذا در معده شناور شده و دچار سوء هاضمه می شویم. ترش می کنیم و عوارض گوارشی پیدا می کنیم. نمونه های زیادی بوده اند که با کنار گذاشتن چای و به حداقل رساندن آن به یک فنجان، به ادعای خودشان خیلی کمتر تشنه شده اند و در گرمای ماه رمضان امسال اذیت شده اند!... امتحان کنید. این شاید فرصت خوبی برای ترک چای برای معتادها به چای هم هست!

*** هر چقدر میتوانید در افطار و سحر سبزیجات بخورید. هرچه سبزیجات بیشتر، احساس تشنگی کمتر و البته جلوی یبوست هم گرفته می شود. سبزیها به دلیل فیبر خود، آب را در بدن حفظ می کنند. سبزیجات به شکل سالاد، سبزی خوردن و سبزی های خرد شده و کاهو و هویج باشد.

*** خوردن هندوانه، گوجه و خیار به همراه پنیر یا سبزی و گردو توصیه بسیار خوبی ست.

*** پس از افطار بسته به وزن و نیاز بدن خود 2 تا 4 میوه حتما" بخورید. میوه  قند، آب، فیبر و ویتامین لازم را به بدن ما می رساند. هرکس در ایام روزه داری، فقط آب یا غذا بخورد و میوه دریافت نکند، دچار عوارض روحی و جسمی ناشی از کمبود ویتامین ها خواهدشد.

*** فراموش نکنیم روزه داری یعنی امساک و پرهیز نه خودکشی در شیرینی ها!

سعی کنید یکی از شیرینی های مرسوم ماه رمضان سر سفره مان باشد و مصرف کنیم. شله زرد، کاچی، حلوا، فرنی، خرما، زولبیا و بامیه، شربت و ...همه این مواد حاوی قند و شکر است. مراقب قند و وزن خودمان باشیم. خیلی پذیرفته نیست که فرد بعد از ماه روزه داری، چاق تر شود!

*** غذاهای پرچرب و پرنمک نخوریم. نمک زیاد باعث تشنگی بیشتر ما می شود مخصوصا" در وعده سحری! چربی زیاد هم وزن ما را بالا میبرد و هم باعث رفلاکس یا برگشت اسیدمعده و ترش کردن می شود. پس برای اینکه اذیت نشویم به هیچ وجه در سحری غذایمان پرچرب نباشد.همه چیز را کم چرب تر درست کنیم.

*** سیگار و چای یکی از علت های بزرگ رفلاکس و ترش کردن و زیاد شدن اسیدمعده هستند. یادمان باشد وقتی روزه هستیم سوزش معده یا سوزش مری و گلویمان در اثر ترش کردن، خیلی آزاردهنده است. پس وقت خوبی ست که بدن ما در این دوران، از اسراف های ما کمی نفس بکشد!

*** شیر و لبنیات را فراموش نکنیم. حتما سعی کنیم در فاصله افطار و سحر، 2 تا 3 لیوان لبنیات خود را بخوریم. لبنیات هم قند خوبی به بدن می رساند، هم پروتئین کافی و عالی و هم کلسیم کافی و هم ملین خوبی ست. پس لطفا لبنیات از قلم نیفتد.

*** بدانیم که زیاده روی در خرما اصلا" کار مفیدی برای بدن نیست. روزانه برای هر فرد 2 تا 3 عدد خرما بیشتر توصیه نمی شود. بیش از این تنها باعث افزایش وزن می شود.

*** آجیل را هم در بین افطار و سحر به صورت متوسط 8 تا 12 عدد برای زنان و مردان توصیه می کنیم. البته این عدد به صورت کلی و متوسط است و دقیق آن برای هر فرد لازم است که محاسبه شود. یادمان باشد همیشه عدد پایین رنج اعلام شده مربوط به خانم ها و افراد کم تحرک و قد کوتاه است و عدد بالای رنج مربوط به آقایان و افراد قد بلند و پرتحرک. چون نیاز بدن افراد قد بلند، پرتحرک و آقایان بیشتر است.

*** نکته مهم دیگر اینکه پس از افطار برخی سفره خود را تا دو ساعت باز می گذارند و انواع غذاها را میل می کنند. به یاد داشته باشیم که خوردن چندین نوع غذا آن هم گاها" زیاد و درهم، مشکلات گوارشی ایجاد می کند. با معده ای که قرار است استراحت کند، این طور رفتار نکنیم و سعی کنیم که معده مان را در این ماه سبک نگه داریم.

*** از خوردن تمامی منابع کافئین دار حتی الامکان در روزه داری پرهیز کنیم. کافئین ها که در قهوه و چای و نسکافه و نوشابه مشکی رنگ هستند، هم محرک معده و ضربان قلب هستند و هم عامل کم آبی.

*** روزه داری باعث بداخلاقی نمی شود! یادتان باشد اگر کم حوصله و کم تحمل شدید، بدن شما به شدت کم آب است. آب و مایعات بنوشید، مشکل شما حل خواهد شد.

 امید است ایثارگران عزیز و خانواده هایشان ما را در سر سفره های افطار خود دعا کنند و ما هم برای سلامتی ایشان دعا و تلاش می کنیم.

طاعات و عبادات تان قبول


کد خبرنگار : 20