فاش نیوز - این روزها به دلیل برخی سوءاستفادههای رژیم صهیونیستی از تعدادی اتباع در اقدام تروریستی این رژیم موقت جعلی علیه ایران، بحث برخورد و اخراج با اتباع غیر مجاز، خصوصا افغانستانیهایی که بعد از حاکمیت طالبان بر کشورشان ناچار به مهاجرت به کشورمان شدهاند داغ شده و تبلیغات مسموم نیز درکنار برخی دلایل منطقی شدت یافته است.
اما مردم افغانستان که انسانهای رنجدیده و زحمتکشی هستند با ما قرابتهای زبانی، دینی، مذهبی، فرهنگی بسیاری دارند تا حدی که در بسیاری از روزهای سخت همدل و حتی در کنار ما بودهاند که برای نمونه میتوان بهحضور اتباع این کشور همسایه در دفاع مقدس و جنگ اخیر دفاع از حرم اهل بیت علیهمالسلام اشاره کرد.
بههمین دلیل هم در بحث تشدید تبلیغات علیه این مردم شریف و نجیب به بهانه تطمیع و اغفال تعدادی از آنها از سوی سرویسهای امنیتی خارجی که فقط به اتباع بیگانه هم محدود نبوده و متاسفانه تعدادی از وطنفروشان دارای شناسنامه ایرانی همچنین اعمالی را مرتکب شده اند.
از توطئه ایجاد شکاف و دشمنی میان ما و کسانی که مشترکات و اخوت عمیقی بین ما و آنان وجود دارد، بهطوری که در بسیاری از غمها و شادیهای هم نیز شریکیم، حکایت میکند.
در همین رابطه با آقای علیرضا رجایی، سرکنسول جانباز کشورمان در کویته پاکستان که سالیان زیادی با مسئولان و مردم دو همسایه شرقی تعاملات نزدیک و مسئولیت داشته و حتی در داخل ایران با اتباع این دو کشور زندگی و رابطه نزدیک و صمیمی داشته است، گفت و گویی انجام گرفته که از نظر کاربران عزیز میگذرد.
آقای رجائی، اخیراً شاهد موجی از انتقادات شدید علیه مهاجران افغانستانی در فضای مجازی هستیم. نظر شما در اینباره چیست؟
- متأسفانه این خط افراطی نهتنها واقعیتها را تحریف میکند، بلکه عملاً بهگسست میان دو ملت کمک میکند. کسی منکر مشکلات نیست. مهاجرت بیضابطه آسیبزاست، اما راه حل، طرد و تحقیر مردم افغانستان نیست. ما باید مسئله را دقیق، قانونی و انسانی مدیریت کنیم، نه هیجانی و با نگاه امنیتی صرف.
ولی برخی میگویند همین مهاجران، عامل ناامنی یا بینظمی شدهاند؟
- بله، ماجرای نفوذ یا سوءاستفاده از برخی عناصر در پوشش مهاجرت، یک واقعیت امنیتی است. اما سئوال این است که باید همه را با یک چوب راند؟ آن کودک افغانستانی که در ایران بهدنیا آمده، در مدارس ما درس میخواند و آیندهاش را با ایران میبیند، چه گناهی دارد؟ اگر نگاهمان دقیق نباشد، قربانیکردن بیگناهان، خودش به یک بیعدالتی تبدیل میشود.
نقش دشمنان خارجی را در این فضا چطور میبینید؟
- روشن است. آنها دنبال ایجاد شکافاند. وقتی مردم افغانستان را«بیگانه» و «تهدید» تصویر میکنیم، عملاً وارد بازیای میشویم که هدف آن تضعیف پیوندهای عاطفی، تاریخی و فرهنگی میان دو ملت است. این تنشزایی میتواند منجر به ناامنیهای داخلی، تخریب چهره ایران در افکار عمومی جهان اسلام و در نهایت ضربه به منافع ملی ما شود. دشمنان از هر روزنهای برای تشدید شکافها استفاده میکنند، و متأسفانه، فضای مجازی جولانگاهی برای این پروژه شده است.
یعنی شما قائل به مرز باز و بدون کنترل نیستید، ولی مخالف سیاستهای سختگیرانه هم هستید؟
- دقیقاً. بحث، برسر"تعادل" است. مهاجرت باید براساس قانون، نظم و ظرفیت اقتصادی ، اجتماعی کشور مدیریت شود. اما این بهمعنای توسل به خشونت کلامی، تحقیر، یا تبعیض نیست. تجربه جهانی نشان داده که رویکردهای انسانی، در کنار سیاستهای سنجیده مهاجرتی، هم مؤثرترند و هم هزینه اجتماعی کمتری دارند.
چه اقداماتی میتواند در کاهش تنش و سوءتفاهم میان مردم ایران و مهاجران افغانستانی مؤثر باشد؟
- چند محور مهم وجود دارد. اول، رسانهها باید نقش مسئولانهتری ایفا کنند. فضای رسانهای نباید بهابزار نفرتپراکنی تبدیل شود. دوم، آموزش و گفتوگو. ما نیازمند برنامههای فرهنگی مشترک، گفتوگو میان نخبگان و حتی دانشآموزان دو جامعه هستیم تا شناخت متقابل بیشتر شود. سوم، دولتها باید مسیرهای قانونی، شفاف و منصفانهای برای مهاجرت و اقامت تعریف کنند تا هم مهاجران در وضعیت مشخص قرار بگیرند، و هم جامعه میزبان احساس امنیت و عدالت داشته باشد.
برخی معتقدند با فشار اقتصادی موجود، حضور مهاجران بهبیکاری یا کاهش خدمات عمومی برای ایرانیان دامنزده. این نگرانی را چطور باید پاسخ داد؟
- دغدغهی معیشتی مردم واقعی است و باید جدی گرفته شود، اما باید تفکیک کنیم. منشأ مشکلات اقتصادی ما ساختاری است نه حضور مهاجران. در بسیاری موارد، مهاجران کارهایی را انجام میدهند که نیروی کار بومی تمایلی به آن ندارد. در عین حال، نبود سیاستهای درست و نظارت، باعث رقابت ناسالم در بازار کار میشود. راهحل این نیست که مهاجر را مقصر جلوه دهیم؛ بلکه باید دولت با سیاستهای بازار کار هوشمندانه، تعادل ایجاد کند.
در نهایت، چه توصیهای به مردم و نخبگان دارید؟
- ما با مردم افغانستان ریشههای مشترک فرهنگی، زبانی و حتی خانوادگی داریم. نباید اجازه دهیم یک جریان افراطی، تصویر انسان همسایه را دشمنوار جلوه دهد. به جای آن، از نخبگان، دانشگاهیان و روحانیون میخواهم پیشقدم شوند در بازسازی این رابطه انسانی. جامعهی ما از وحدت بیشتر و از نفرت کمتر سود خواهد برد. اگر عقلانیت، انصاف و رحم در تصمیمگیریهای ما جاری شود، نهتنها از بحران عبور میکنیم، بلکه الگوی همزیستی انسانی در منطقه خواهیم بود.