فاش نیوز - مراسم بزرگداشت زنده‌یاد محمدسرور رجایی، شاعر، نویسنده و فعال فرهنگی افغانستانی، با حضور از اهالی فرهنگ، ادب، رسانه و دانشگاه از ایران و افغانستان، و به‌همت حسینیه هنر در تهران برگزار شد.

به گزارش خبرنگار ما، مراسم بزرگداشت زنده‌یاد محمدسرور رجایی، شاعر، نویسنده و فعال فرهنگی فقید افغانستانی، عصر شنبه (۱۳ مرداد ۱۴۰۳) با حضور جمعی از اهالی فرهنگ، ادب، رسانه و دانشگاهیان از دو کشور دوست، برادر و همسایه ایران و افغانستان و به همت حسینیه هنر، در تهران برگزار شد.

حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ علیرضا قزوه، نویسنده و شاعر؛ حسین کمیلی، پژوهشگر حوزه بین‌الملل و محمدحسین بدری، نویسنده، از میهمانان ویژه این مراسم بودند.

در این مراسم، سخنرانان ضمن تجلیل از شخصیت علمی و فرهنگی مرحوم محمدسرور رجایی، بر ضرورت تعمیق روابط فرهنگی و تمدنی میان ایران و افغانستان و هم‌زیستی تمدنی میان دو ملت و توجه به مشکلات مهاجرین در ایران تأکید کردند.

حجت‌الاسلام خسروپناه، ضمن عرض تسلیت ایام ماه صفر و گرامیداشت یاد شهدا اظهار داشت: گرامیداشت یاد همه شهدا و عزیزانی که راه شهدا را طی کردند و در ترویج فرهنگ شهادت تلاش نمودند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ به‌ویژه یاد برادران عزیز، شهید احمدرضا سعیدی و محمدسرور رجایی را گرامی می‌داریم که از شخصیت‌های کم‌نظیر جامعه اسلامی به شمار می‌روند. این دو شخصیت انسان‌هایی دغدغه‌مند فرهنگی و اجتماعی بودند که دغدغه‌هایشان را با هم پیوند زدند.»

شهید احمدرضا سعیدی، از شهدای ایرانی جنگ افغانستان و شوروی، یکی از چهره‌هایی است که نامش در پیوند تاریخی و فرهنگی دو ملت ایران و افغانستان ثبت شده است. محمدسرور رجایی، با شناخت عمیق از این ارتباط و در راستای پاسداشت فرهنگ مقاومت، کتابی با عنوان «مأموریت خدا» درباره زندگی و شهادت این مجاهد ایرانی نوشت؛ اثری که تنها یک روایت از ایثار نیست، بلکه تجلی‌گر پیوند روحی و ایمانی دو ملت در مسیر دفاع از آرمان‌های اسلامی است. این کتاب، بخشی از تلاش رجایی برای ثبت خاطرات ناگفته و زوایای مغفول‌مانده‌ای از تاریخ معاصر منطقه است.

خسروپناه درباره مرزهای ایران و افغانستان توضیح داد: اقتضای وضعیت کنونی که متأسفانه توسط استعمار ایجاد شده است، موجب شکل‌گیری مرز جغرافیایی میان ایران و افغانستان شده است؛ اما به لحاظ فرهنگی، خراسان بزرگ، شامل کل این منطقه بوده و افغانستان نیز جزئی از آن محسوب می‌شد. پیش از ایجاد این مرزها، وحدت فرهنگی بین این مناطق برقرار بود و هیچ جدایی فرهنگی وجود نداشت.

وی همچنین یادآور شد: اگرچه مرزهای جغرافیایی بین ایران و افغانستان وجود دارد، اما این مرزها نباید باعث ایجاد جدایی فرهنگی شوند. هر دو کشور دارای زبان‌ها و گویش‌های متنوعی هستند، اما در وجه فرهنگی و تمدنی مشترکند. متأسفانه جنگ‌های داخلی و حضور گروه‌های افراطی مانند طالبان، باعث تخریب میراث فرهنگی و تمدنی این منطقه شده است. ما باید مراقب باشیم این میراث از بین نرود.

سپس علیرضا قزوه، شاعر نام‌آشنای کشورمان در این مراسم گفت: امثال آقای رجایی از خیلی از ما ایرانی‌تر هستند. در فضای بسیجی و رفاقت، می‌توان بیشترین اعتماد را به او کرد. می‌توان حرف دل را با او زد؛ حرف‌هایی که با خیلی از هم‌وطنان خودمان نمی‌توانیم بزنیم. او محرم‌تر از محرم بود؛ کسی که با ما یکی بود و نمی‌توان دو ملت دانست.

قزوه ادامه داد: هر وقت رجایی را می‌دیدم، یک مجله کودک در دست داشت. با سختی آن را چاپ می‌کرد. با اینکه نوعی کارمند حوزه هنری محسوب می‌شد و جلسات را اداره می‌کرد، اما یک‌بار نگفت که حقی دارد. دغدغه‌اش تنها چاپ آن مجله بود. رجایی یک مدیر فرهنگی بود اما دنبال معرفی خود نبود. نسل بسیار خوبی را پرورش داد و شاگردانش نویسندگان توانمندی شدند.

وی در پایان با تجلیل از شخصیت محمدسرور رجایی خاطرنشان کرد: خوش به حال رجایی که کنار شهید آوینی دفن شد و لقب آوینی افغانستان را گرفت. این لقب بزرگی است و حتماً برازنده‌اش بود. با دل پاکش و تلاش‌هایی که داشت، لحظه‌ای آرام نبود. هم نویسنده بود، هم خبرنگار، هم فیلم می‌ساخت، هم شعر می‌گفت، هم کتاب چاپ می‌کرد، هم بچه‌ها را جمع می‌کرد. قدر این آدم‌ها را باید دانست و دعا کنیم امثال او زیاد شوند.

همچنین عارف جعفری، فعال فرهنگی افغانستان، در سخنانی درباره ارتباط عمیق فرهنگی ایران و افغانستان و نقش زبان فارسی گفت: مگر ما چند کشور داریم که به زبان فارسی صحبت می‌کنند؟ سه کشور فارسی‌زبان وجود دارد؛ اما در جریان جنگ ۱۲ روزه تحمیلی، مردم افغانستان – چه داخل کشور و چه در خارج از ایران – به‌شکل جانانه‌ای از ایران دفاع کردند.»

وی افزود: چه فارسی‌زبان‌ها و چه پشتو‌زبان‌هایی که در میانشان بودند، از ایران حمایت کردند و من هرگز ندیدم مردم افغانستان در فضای مجازی پای پست‌های توهین‌آمیز و اخبار غلطی که علیه ایران منتشر می‌شد، اظهار شادی کنند. البته عناصری هم بودند که به نظر می‌رسید توسط برخی نهادها و با آیدی‌های جعلی حمایت می‌شدند تا فضای مجازی را متشنج کنند، اما اکثریت مردم افغانستان همدل بودند.

جعفری به اهمیت پژوهش‌های زنده‌یاد رجایی اشاره کرد و گفت: یکی از ویژگی‌های برجسته آقای رجایی این بود که موضوعاتی را دنبال می‌کرد که اغلب از دید عموم مغفول مانده بود. مثلاً شهدای دفاع مقدس در ایران که کمتر به آن پرداخته شده بود، ایشان ذره‌بین گذاشت، آنها را شناسایی کرد، با خانواده‌هایشان ارتباط گرفت و مزارشان را پیدا کرد. حاصل این پژوهش‌ها کتابی شد به نام «از دشت لیلی تا جزیره مجنون»، که حتی رسانه‌های ایران نیز کمتر به آن پرداخته‌اند.

عبدالقیوم سجادی، فعال فرهنگی افغانستانی نیز در مراسم بزرگداشت مرحوم رجایی، ضمن قدردانی از برگزارکنندگان این محفل فرهنگی گفت: در صحبت‌هایی که تاکنون شنیده شد، به‌درستی بر اشتراکات گسترده فرهنگی و تمدنی ایران و افغانستان تأکید شد. اما پرسش این است که چرا با وجود این اشتراکات عمیق، همدلی عملی و راهبردی برای مقابله با چالش‌های مشترک شکل نمی‌گیرد؟ این وضع، نه برای ما به‌عنوان مردم افغانستان مطلوب است و نه برای دوستان ایرانی که دل در گرو تمدن مشترک و ریشه‌دار ایران و افغانستان دارند.

او افزود: ما می‌توانیم ساعت‌ها از اشتراکات تاریخی، زبانی و اعتقادی دو ملت سخن بگوییم. اما سؤال اصلی این است که این اشتراکات کجا باید خودش را نشان بدهد؟ در بزنگاه‌ها، در بحران‌ها، در خوشی‌ها و در غم‌ها. اکثریت قاطع مهاجرین افغانستان در ایران، مردمانی شریف، دیندار، امین و وفادار به نظام جمهوری اسلامی هستند. متأسفانه گاهی برخی برخوردهای نادرست، کرامت این مردم را زیر سئوال می‌برد و شکاف‌هایی ایجاد می‌کند که با آرمان تمدن اسلامی سازگار نیست.

سجادی در پایان، با ابراز تشکر از برگزارکنندگان مراسم گفت: مرحوم رجایی، یکی از خادمان واقعی تمدن اسلامی بود؛ کسی که با قلم خود، برای هویت مشترک ما نوشت، رنج کشید، و در مسیر احیای این تمدن گام برداشت. امیدوارم خداوند به همه ما توفیق دهد تا با تعمیق اشتراکات فرهنگی، برای بالندگی و سرافرازی امت اسلامی، چه در افغانستان، چه در ایران، و چه در سراسر جهان اسلام، گام‌های مؤثری برداریم.

جمال انصاری، رئیس بنیاد نخبگان مهاجرین افغانستان در ایران نیز در ادامه مراسم، طی سخنانی اظهار داشت: ما توقع نداریم که همیشه از مهاجرین دفاع شود، اما حداقل کاری نکنیم که بستر زندگی ما آسیب ببیند. مهاجرین افغانستانی در جنگ ۱۲ روزه تحمیلی بسیار خوب دفاع کردند. بسیاری از آنها که در خارج کشور بودند، به دفاع از ایران و جبهه مقاومت کمک کردند. اما متأسفانه برخی موج‌ها باعث شدند که مهاجرین به جاسوسی متهم شوند و فشارها افزایش یابد.

انصاری تأکید کرد: امروز مدیریت رسانه‌ای، فرهنگی و فکری در این زمینه ضعیف است. ما باید با هم گفتگو کنیم، کار مشترک انجام دهیم و در یک سرزمین تمدن مشترک زندگی کنیم.»

در پایان این مراسم، کلیپی از زندگی و آثار زنده‌یاد محمدسرور رجایی پخش شد و حاضران با قرائت فاتحه‌ای، یاد و خاطره او را گرامی داشتند.

|| معصومه اکبری