فاش نیوز - یکی از واژه‌هایی که در ادبیات سیاسی معاصر به‌ویژه پس از برجام وارد فرهنگ عمومی شد، «مکانیزم ماشه» است؛ بندی که به قدرت‌های غربی اجازه می‌دهد به محض تشخیص نقض تعهد، تحریم‌ها را به‌صورت خودکار بازگردانند. این سازوکار، نماد یک منطق سیاسی خاص است؛ منطق تهدید، سلطه و اجبار. در این منطق، طرف قدرتمند خود را تضمین‌کننده و داور مطلق می‌پندارد و طرف ضعیف همواره در اضطراب فعال شدن ماشه به‌سر می‌برد.

اما قرآن کریم برای مؤمنان یک «مکانیزم» دیگر معرفی می‌کند:
«وَمَن یَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ» (طلاق، ۳)؛ هر که بر خدا توکل کند، خدا برای او کفایت است.

اینجا نقطه‌ی تمایز جدی شکل می‌گیرد؛

در مکانیزم ماشه، تضمین و ضمانت از سوی قدرت‌های استکباری و بر اساس زور است.

در مکانیزم خدا، تضمین و ضمانت از سوی قدرت مطلق عالم و بر اساس ایمان است.

سیاست‌های غربی بر این اصل استوارند که با «تهدید و فشار»، کشورها و ملت‌ها را در وضعیت اضطراب دائمی نگه دارند؛ اما سیاست قرآنی و مکتب مقاومت بر این اصل بنا شده که با «توکل و اعتماد به خدا»، انسان و جامعه را از همه‌ی فشارها آزاد کند.

تاریخ معاصر ما نمونه‌های روشنی دارد:

در دفاع مقدس، ملت ایران در برابر انواع مکانیزم‌های ماشه‌ای ـ از تحریم تسلیحاتی تا فشارهای سیاسی ـ ایستاد، اما مکانیزم توکل بود که نتیجه را رقم زد.

در تجربه‌ی مقاومت منطقه‌ای، جریاناتی چون حزب‌الله و انصار الله با تکیه بر همین «مکانیزم خدا» توانستند در برابر پیچیده‌ترین ابزارهای فشار غربی ـ صهیونیستی، ایستادگی کنند و پیروز شوند.

بنابراین، مقایسه‌ی این دو منطق نشان می‌دهد:

۱. مکانیزم ماشه محصول عقل ابزاری و مبتنی بر ترس است.

۲. مکانیزم خدا محصول ایمان و مبتنی بر امید و اعتماد است.

۳. مکانیزم ماشه همواره به ضرر ملت‌ها و به نفع قدرت‌های سلطه‌گر عمل می‌کند.

۴. مکانیزم خدا همواره به نفع بندگان مؤمن و به ضرر طاغوت‌ها تمام می‌شود.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری؛
تجربه‌ی تاریخی و آموزه‌های قرآنی به ما می‌آموزد که هیچ ابزار فشار و تهدیدی، حتی اگر «ماشینِ ماشه» کامل و خودکار باشد، توان مقابله با اراده‌ی توکل‌کننده به خدا را ندارد. امنیت، کفایت و پیروزی حقیقی، نه از طریق قدرت‌های ظاهری بلکه از طریق ایمان، اتحاد، مقاومت و توکل حاصل می‌شود. بنابراین هر سیاستمدار و جریان مؤمن باید «مکانیزم خدا» را فعال بداند و بدان تکیه کند، چرا که هیچ زور و تهدید بشری قادر نیست اراده‌ی الهی و پشتوانه‌ی ایمان را از مسیر خود منحرف کند.

|| طلبه مهاجر