فاش نیوز - جانبازان عزیز کشور ما به‌دلیل شرایط خاص جسمی و روحی خود، روزانه داروهای متعددی را برای کنترل بیماری‌ها و عوارض ناشی از جراحات مصرف می‌کنند. این مصرف طولانی‌مدت و مکرر داروها، علی‌رغم بهبود کیفیت زندگی، تأثیرات جانبی قابل توجهی بر سلامت دهان و دندان‌ها به همراه دارد که به‌طور معمول کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

تأثیر داروها بر سلامت دندان‌ها
مطالعات متعدد علمی نشان داده‌اند که مصرف طولانی‌مدت داروهای مختلف، به ویژه مسکن‌ها، ضدافسردگی‌ها، داروهای ضدالتهابی، ضدصرع و داروهای اعصاب، منجر به عوارض جانبی متعددی در دهان می‌شود که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از: خشکی دهان(Xerostomia): بسیاری از داروها باعث کاهش تولید بزاق می‌شوند. بزاق نقش محافظتی حیاتی در حفظ سلامت دندان‌ها دارد و کاهش آن باعث افزایش پوسیدگی، التهاب لثه و بیماری‌های دهان می‌شود [1][2].

تخریب مینای دندان؛ برخی داروها مستقیماً یا غیرمستقیم روی ساختار مینای دندان تأثیر گذاشته و آن را تضعیف می‌کنند [3].

تغییرات در فلور میکروبی دهان؛ مصرف داروها می‌تواند تعادل باکتری‌های مفید و مضر را به هم زده و شرایطی را ایجاد کند که پوسیدگی و عفونت‌های دهانی بیشتر رخ دهند [4]. تأثیرات سیستمیک؛ بیماری‌ها و داروهای مرتبط با آنها مانند رفلاکس معده(GERD) که یکی از عوارض مصرف برخی داروهاست، با بازگشت اسید معده به دهان به‌شدت مینای دندان را تخریب می‌کند [5].

مطالعات و شواهد علمی مطالعات پزشکی و دندانپزشکی متعدد در سراسر جهان، از جمله گزارش‌های منتشرشده در مجلات تخصصی مانند Journal of Prosthetic Dentistry و Journal of Oral Rehabilitation، ارتباط مستقیم بین مصرف داروهای مزمن و بروز مشکلات دندانی را تأیید کرده‌اند. به‌عنوان نمونه، مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۹ نشان داد که بیش از ۷۰٪ از بیماران تحت درمان طولانی‌مدت با داروهای ضدافسردگی دچار خشکی دهان و افزایش پوسیدگی دندان شده‌اند [6].

در بررسی‌های انجام شده روی مجروحان نظامی در آمریکا، مشخص شده است که مصرف داروهای متعدد برای کنترل درد و اختلالات روانی، باعث افزایش نیاز به درمان‌های دندانپزشکی پیچیده و پرهزینه شده است [7].

اهمیت پوشش هزینه‌های درمان دندانپزشکی جانبازان
با توجه به این شواهد علمی، می‌توان نتیجه گرفت که تخریب دندان‌ها در جانبازان نه ناشی از عوامل ساده و عادی، بلکه مستقیماً مرتبط با شرایط خاص پزشکی و دارویی آنان است. لذا پوشش هزینه‌های درمان دندانپزشکی توسط بنیاد شهید و امور ایثارگران، نه‌تنها یک ضرورت درمانی، بلکه حق قانونی و اخلاقی جانبازان است. عدم حمایت از درمان دندانپزشکی موجب افزایش مشکلات جسمی، روانی و کاهش کیفیت زندگی جانبازان خواهد شد. سرمایه‌گذاری در درمان دندانپزشکی پیشگیرانه، هزینه‌های درمان‌های پیچیده‌تر و مراقبت‌های بعدی را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد.

پیشنهادات؛
بنیاد شهید و امور ایثارگران باید سیاست‌های حمایتی خود را بازنگری و هزینه‌های درمان دندانپزشکی مرتبط با عوارض دارویی را تحت پوشش قرار دهد. ایجاد برنامه‌های آموزش بهداشت دهان برای جانبازان به‌منظور کاهش عوارض و بهبود کیفیت زندگی. همکاری با دندانپزشکان متخصص در زمینه عوارض دارویی، جهت ارائه خدمات تخصصی.

نتیجه‌گیری
با توجه به شواهد علمی و تجربیات بالینی، مصرف داروهای متعدد توسط جانبازان منجر به تخریب دندان‌ها و مشکلات جدی دهان و دندان می‌شود که هزینه‌های درمانی آن باید توسط بنیاد شهید و امور ایثارگران پوشش داده شود. حمایت از سلامت دندان‌ها، حمایت از سلامت کلی جانبازان است و توجه ویژه به این مسئله ضروری است.

منابع:

1. Scully, C. (2003). Drug effects on salivary glands: dry mouth. Oral Diseases, 9(4), 165-176. 2. Ship, J. A. (1995). Drug-induced dry mouth. Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, 79(4), 416-424. 3. Loyola-Rodriguez, J. P., et al. (2013). Influence of medications on dental enamel. Journal of Oral Rehabilitation, 40(10), 755-764. 4. Marsh, P. D. (2003). Are dental diseases examples of ecological catastrophes? Microbiology, 149(2), 279-294. 5. Bartlett, D., & Goh, V. (2013). The impact of gastro-oesophageal reflux disease on dental erosion: current understanding and management strategies. British Dental Journal, 215(4), 157-162. 6. Villa, A., et al. (2019). Xerostomia and its management. Oral Diseases, 25(1), 17-30. 7. Vujicic, M., et al. (2015). Dental care needs and utilization among veterans. Journal of the American Dental Association, 146(7), 527-534. 

|| ارسالی محمد غیبی(جانباز سی درصد)