فاش نیوز - به نام خدا؛ در روزهای اخیر، فضای مجازی پر شده است از مقایسه‌هایی که در ظاهر «فنّاورانه» اما در باطن، هدفی جز تخریب اعتمادبه‌نفس ملی ندارند. از تیترهایی مثل «اینترنت نسل ۵ در افغانستان» تا «صدور مسترکارت در مناطق جنگ‌زده سوریه»؛ تصاویری که به‌عنوان پتکی بر سر زیرساخت‌های ایران کوبیده می‌شوند. اما بیایید یک‌بار برای همیشه، این ویترین‌های فریبنده را کنار بزنیم و نگاهی به عمق ماجرا بیندازیم.

 ۱. ویترین نمایشی در برابر زیرساخت واقعی
 شاید برای مایی که به خدمات «آنلاین» و «آنی» بانکی در ایران عادت کرده‌ایم، شنیدن این موضوع عجیب باشد: شبکه بانکی ایران (شتاب) از نظر سرعت تراکنش، انتقال وجه آنی و تنوع اپلیکیشن‌های همراه‌بانک، نه‌تنها از کشورهای همسایه، بلکه از بسیاری از کشورهای پیشرفته اروپایی نیز جلوتر است.

 در اروپا (طبق قوانین بانک‌هایی مثل دویچه بانک یا اچ اس بی سی)، گم‌کردن یک کارت بانکی یعنی آغاز یک پروسه چندروزه و ارسال کارت از طریق پست. اما در ایران، شما در کمتر از چند دقیقه، در هر شعبه‌ای، کارت جدیدتان را در دست دارید. بر اساس گزارش‌های بانک جهانی (شاخص Global Findex)، ایران یکی از بالاترین نرخ‌های نفوذ پرداخت دیجیتال و دسترسی به حساب بانکی را در منطقه دارد. درحالی‌که در سوریه، صدور مسترکارت نه یک زیرساخت عمومی، بلکه یک رانت تبلیغاتی در مناطق اشغالی است، در ایران، شبکه بانکی تا دورترین روستاها خدماتی ارائه می‌دهد که برای شهروند اروپایی هنوز یک رویاست.

 ۲. استقلال مالی؛ چالش ۲۴ تریلیون دلاری اروپا
 نکته‌ای که شیفتگان «نمانام‌های بین‌المللی» نادیده می‌گیرند، بهای سنگین وابستگی است. طبق گزارش‌های خبرگزاری رویترز و فایننشال تایمز، امروزه کشورهای اروپایی با یک چالش ۲۴ تریلیون دلاری دست‌وپنجه نرم می‌کنند؛ آن‌ها پروژه‌ای به نام EPI را کلید زده‌اند تا از سلطه ویزا و مسترکارت آمریکا خارج شوند. چرا؟ چون نمی‌خواهند تمام تراکنش‌های مالی و داده‌های خصوصی‌شان تحت نظارت مستقیم آمریکا باشد.

 ایران مقتدر، سال‌هاست که با تکیه بر شبکه بومی «شتاب»، این استقلال و حاکمیت پولی را به دست آورده است. درحالی‌که اروپا تازه به فکر فرار از نظارت مالی آمریکا افتاده، ما زیرساختی داریم که به هیچ قدرت خارجی باج نمی‌دهد.

 ۳. نشانی غلط در تحلیل تحریم‌ها
 وقتی صحبت از نبود مسترکارت در ایران می‌شود، برخی با لحنی ملامت گر، داخل را مقصر جلوه می‌دهند. اما بیایید صادق باشیم: آیا ایران خودش را تحریم کرده است؟

محرومیت مردم ایران از خدمات مالی بین‌المللی، دقیقاً نتیجه همان سیاست‌های ظالمانه‌ای است که طبق گزارش‌های حقوق بشری، حتی دارو را هم تحریم کرده است. اگر دسترسی به مسترکارت نشانه پیشرفت است، پس نوک پیکان انتقاد باید به سمت کشوری باشد که با قلدری، حق دسترسی به این فناوری را از شهروند ایرانی سلب کرده است. به قول معروف، اگر این محرومیت بد است، باید به «تحریم‌کننده» معترض شد، نه به «تحریم‌شونده»!

 خلاصه کلام: انتخاب بین «شو» و «زندگی»
 مقایسه اینترنت ۵G در یک نقطه خاص از افغانستان یا یک کارت اعتباری در دست یک تروریست در سوریه برای جولان‌دادن، با زیرساخت‌های عظیم و همگانی ایران، شبیه مقایسه یک «اعلان تبلیغاتی» با یک «عمارت واقعی» است. کسانی که این تیترها را چماق می‌کنند، خودشان هم حاضر نیستند حتی یک هفته در آن شرایط زندگی کنند؛ چون می‌دانند امنیت، رفاه دیجیتال و خدمات بانکی در دسترس ایران، با هیچ ویترین و شوآف تبلیغاتی قابل معاوضه نیست.

|| محمدرضا الهی

منابع برای مطالعه بیشتر:
گزارش خبرگزاری Reuters درباره پروژه EPI و تلاش اروپا برای استقلال از مسترکارت (۲۰۲۳).
تحلیل روزنامه Financial Times درباره پایان سلطه آمریکا بر سیستم های پرداخت اروپا.
گزارش شاخص های جهانی Global Findex (بانک جهانی) در مورد پیشرو بودن ایران در بانکداری دیجیتال.
مستندات عملیاتی بانک های بزرگ اروپایی (**HSBC / Deutsche Bank**) درباره فرآیند زمان بر صدور کارت و انتقال وجه بین بانکی.
 گزارش های تحلیلی The New Arab درباره ماهیت غیربومی و واسطه ای مسترکارت در مناطق شمال سوریه.