فاش نیوز - خبرگزاری انگلیسی هشدار داده است که، ذخایر نفت استراتژیک آمریکا بهدلیل جنگ ایران تقریباً خالی شده است.
جنگی که قرار بود به فروپاشی ایران منتهی شود، حالا کمانه کرده و این اقتصاد جهانی است که در معرض فروپاشی قرار گرفته است. ترامپ طی 3 ماه گذشته تمام توان نظامی و اطلاعاتی آمریکا را بهکار گرفت تا ایران را به زانو درآورد اما، بستهشدن تنگه هرمز به روی بازارهای جهانی انرژی باعث شد که آمریکا و شرکایش در غرب و شرق عالم صدها میلیارد دلار صدمه ببنیند. نتایج نظرسنجی جدید اندیشکده بروکینگز نشان میدهد که، اکثر شهروندان آمریکایی جنگ با ایران را «خودکشی اقتصادی» میدانند زیرا، نهتنها دستاورد روشنی برای آمریکا نداشته، بلکه با افزایش هزینههای اقتصادی، فشار بر خانوارها و تشدید نگرانیها درباره درگیریهای طولانیمدت، به منافع آمریکا آسیب زده است. از آنسو، ترامپ طی این مدت به هر دری زده است تا تنگه هرمز را باز کند؛ از تهدید ایران گرفته تا دخیل بستن به ناتو و دست آخر آویزان شدن به سازمان ملل. «تمی بروس» معاون نماینده آمریکا در سازمان ملل به شبکه فاکسنیوز گفت: «ترامپ معتقد است سازمان ملل میتواند در احیای کشتیرانی در تنگه هرمز و عادیسازی شرایط منطقه نقش مؤثری ایفا کند.».
عوارض میدهیم
با شکست ترامپ در بازگشایی تنگه هرمز گزارشها نشان میدهد که مقاومت دولتها و همینطور تهدیدات آمریکا علیه کشورها در مقابل پرداخت عوارض به کشورمان نتیجه نداده است. سیانان در همین زمینه نوشته است: «تحلیلگران و مؤسسات معتبر اقتصادی غربی هماکنون به این باور رسیدهاند که اقدام ایران برای دریافت عوارض از کشتیهای تجاری که از تنگه هرمز عبور میکنند، یک معامله برد- برد است...کارشناسان غربی به این نتیجه رسیدهاند که ایران برای عبور کشتیها از تنگه هرمز عوارض دریافت خواهد کرد و آنها نیز با این مسئله کنار آمدهاند.» این شبکه تلویزیونی آمریکایی در ادامه به نقل از «تحلیلگران غربی» نوشته است که «سیستم دریافت عوارض، آسیب اقتصادی به مراتب کمتری نسبت به مسدودسازی کامل این تنگه در پی دارد. مؤسسه تحلیل بازار کپلر (Kpler) که در بلژیک مستقر است، استدلال کرده است که منطق پرداخت عوارض برای عبور از تنگه هرمز نسبتاً قوی است. این مؤسسه اعلام کرد که حضور نیروی نظامی آمریکا در منطقه ناکارآمد بوده و چنین مسئلهای نیز برای مالیاتدهندگان آمریکایی بهشدت پرهزینه است. همچنین پرداخت هزینهای اندک برای بار کشتیهایی که قصد عبور از تنگه هرمز را دارند، چندان بار سنگینی محسوب نمیشود.»
هر کشتی 2میلیون دلار
همزمان با گزارش سیانان «محسن زنگنه»، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس کشورمان تأیید کرد که در حال حاضر از هر کشتی عبوری از تنگه هرمز بهطور میانگین بین ۱.۵ تا ۲میلیون دلار دریافت میشود. به گزارش فارس، پیش از این، علی نیکزاد، نایبرئیسمجلس، اردیبهشتماه سال جاری در سفر اعضای کمیسیون عمران به بندرعباس و بازدید از تنگه هرمز، از تدوین طرح مدیریت تنگه هرمز در ۱۲بند خبر داده بود. براساس گزارشها بخشی از این پرداختها نقدی نیست و در قالب تتر، کالا یا تهاتر انجام میشود؛ بهطوری که برخی کشتیها بهجای پرداخت پول، کالا یا خدمات ارائه میکنند و ارزش آن از مبلغ قابل پرداخت کسر میشود.
بازار جهانی انرژی در بحرانی عمیق
این که چرا ترامپ به هر وسیلهای متوسل میشود تا تنگه هرمز را باز کند دلیلش کاملاً مشخص است. بازار جهانی انرژی در آستانه ورود به یک بحران تمامعیار است. گزارشهای جدید از والاستریت و غولهای انرژی جهان، زنگ خطر را برای یک بحران تمامعیار در بازار نفت به صدا درآوردهاند. تخلیه بیسابقه ذخایر استراتژیک نفت به همراه بنبست نظامی در خلیجفارس، مدیران ارشد صنعت نفت در جهان را به این نتیجه رسانده است که بازار جهانی انرژی به یک نقطه انفجار قیمتی نزدیک میشود؛ سناریویی خطرناک که میتواند بهای نفت را به ارقام شگفتانگیز ۱۶۰ دلاری و حتی بالاتر هدایت کند. «نیل چپمن»، معاون ارشد شرکت بزرگ آمریکایی «اکسون موبیل»، در جریان کنفرانسی در نیویورک صراحتاً نسبت به فروپاشی سیستم عرضه هشدار داده است. به گفته این مدیر ارشد نفتی «ما به سطوح بیسابقهای از کاهش ذخایر نفت در سطح جهان نزدیک میشویم. اگر سطح این ذخایر باز هم پایینتر برود، قیمت نفت برنت به عنوان شاخص اصلی بازار، میتواند تا ۱۵۰ یا حتی ۱۶۰ دلار در هر بشکه افزایش یابد.» پیشبینی تکاندهنده این مدیر نفتی با گزارش آژانس بینالمللی انرژی نیز همخوانی دارد. «توریل بوسونی»، رئیس بخش بازارهای نفت این آژانس، هشدار داده است که سرعت فعلی تخلیه انبارها، دقیقاً در آستانه شروع فصل مسافرتهای تابستانی و اوجگیری تقاضای سوخت، جهان را با یک نقطه بحرانی روبهرو خواهد کرد. فاتح بیرول، مدیر اجرائی این آژانس نیز تایید کرده است که بازار تا ماه جولای یا آگوست (تیر و مرداد ۱۴۰۵) رسماً وارد «منطقه قرمز» میشود.
شمارش معکوس برای انفجار قیمت نفت
آمارهای رسمی منتشرشده از سوی اداره اطلاعات انرژی آمریکا ابعاد این بحران را واضحتر نشان میدهد. براساس آخرین دادهها، ذخایر نفت خام آمریکا (شامل ذخایر تجاری و استراتژیک) در هفته گذشته به ۷۹۱میلیون بشکه افت کرده است. براساس گزارشها از زمان آغاز تحرکات نظامی در خاورمیانه، بیش از ۶۴میلیون بشکه نفت از ذخایر آمریکا خارج شده است. تحلیلگران بانک سرمایهگذاری جیپیمورگان نیز معتقدند شمارش معکوس برای جهش بعدی قیمتها آغاز شده است. طبق ارزیابی این بانک آمریکایی، با ورود به نیمه دوم ژوئن(اوایل تیر)، بازار شاهد افزایش سریع قیمتها خواهد بود؛ مگر اینکه تردد کشتیهای نفتکش در تنگه هرمز به شرایط عادی بازگردد. وزارت انرژی آمریکا هم روز جمعه اعلام کرد در چارچوب مرحله دوم طرح وامدهی نفت، ۸.۴۸میلیون بشکه نفت خام از ذخایر استراتژیک این کشور در اختیار شرکتها قرار گرفته است. به گزارش مهر، این اقدام بخشی از برنامه گستردهتر واشنگتن برای ارائه در مجموع ۱۷۲میلیون بشکه نفت طی سال جاری و سال آینده بهعنوان وام است؛ برنامهای که در چارچوب همکاری با ۳۲ کشور عضو آژانس بینالمللی انرژی و با هدف آزادسازی ۴۰۰میلیون بشکه نفت اجرا میشود.
هدف اصلی این طرح، کنترل نوسان قیمت نفت در شرایط افزایش تنشها و اختلال در عرضه جهانی اعلام شده است. وزارت انرژی آمریکا مدعی است این شیوه، بازار را متعادل کرده و هزینهای برای مالیاتدهندگان ایجاد نمیکند. با این وجود کارشناسان میگویند این وضعیت قادر به حل بحران نیست. در حال حاضر میزان نفت موجود در ذخایر استراتژیک آمریکا ۴۱۳.۳میلیون بشکه اعلام شده است؛ رقمی که معادل مصرف حدود چهار روز نفت در سطح جهانی بوده و پایینترین سطح این ذخایر از میانه دهه ۱۹۸۰ محسوب میشود. روزنامه فایننشالتایمز گزارش داد که ذخایر نفت خام و فرآوردههای نفتی آمریکا به پایینترین سطح خود در بیش از دو دهه گذشته رسیده است؛ در حالی که درگیری با ایران همچنان بازار جهانی انرژی را مختل کرده است.
ذخایر تمام شد
رویترز هم در گزارشی با اشاره به وضعیت بحرانی آمریکا در مدیریت منابع انرژی نوشته است؛ ذخایر نفت آمریکا بهدلیل بحران انرژی ناشی از جنگ علیه ایران، به سطوح بحرانی نزدیک شده است. به گزارش خبرگزاری تسنیم به نقل از رویترز، ذخایر نفت آمریکا بهدلیل افزایش صادرات و تلاش پالایشگاههای جهان برای جبران کمبود عرضه ناشی از جنگ علیه ایران، با سرعت در حال کاهش است و یکی از مهمترین مراکز ذخیرهسازی نفت این کشور به سطوح بحرانی نزدیک شده و میتوان گفت که تقریباً خالی است.
براساس این گزارش مخازن نفتی شهر «کوشینگ» در ایالت اوکلاهما که یکی از بزرگترین مراکز ذخیرهسازی نفت جهان بهشمار میرود، پس از آغاز جنگ و توقف مؤثر عبور نفتکشها از تنگه هرمز، بهسرعت تخلیه شدهاند. براساس این گزارش پالایشگاههای سراسر جهان برای جبران حدود 20میلیون بشکه نفتی که پیشتر روزانه از این گذرگاه عبور میکرد، به خرید نفت از هر منبعی که در دسترس باشد، روی آوردهاند. از زمان آغاز درگیریها تاکنون بیش از یک میلیارد بشکه از عرضه جهانی نفت از دست رفته است. رویترز میافزاید: اهمیت کوشینگ فراتر از ظرفیت ذخیرهسازی آن است چرا که این مرکز نقطه تحویل نفت خام وست تگزاس اینترمدیت محسوب میشود؛ نفتی که مبنای یکی از مهمترین قراردادهای مرجع بازار جهانی نفت است. در نتیجه، میزان ذخایر این مرکز بر قیمت دهها میلیارد دلار قراردادهای آتی نفت تأثیر میگذارد. دو منبع آگاه اعلام کردند شرکت پالایشگاهی «فیلیپس 66» بر این باور است که سطح ذخایر کوشینگ ممکن است به حداقل سطح عملیاتی برسد. این مرکز یکی از منابع اصلی تأمین نفت خام برای پالایشگاههای منطقه غرب میانه آمریکا و سواحل خلیج مکزیک است.
به نوشته رویترز براساس دادههای دولت آمریکا، موجودی نفت کوشینگ تا 29 می(8 خرداد) به 22.4میلیون بشکه کاهش یافته که حدود 4میلیون بشکه کمتر از سطح ثبتشده در 27 فوریه(8 اسفند)، یک روز پیش از آغاز جنگ، است. «جرمی اروین»، مسئول تحلیل بازار نفت خام در شرکت «انرژی اسپکتس»، هشدار داد که اگر ذخایر کوشینگ به کمتر از 20میلیون بشکه برسد، مشکلات عملیاتی جدی بروز خواهد کرد. به گفته وی، در چنین شرایطی انتقال نفت بین مخازن، ترکیب انواع نفت و حتی تخلیه کامل برخی مخازن با دشواری مواجه میشود و این موضوع میتواند جریان خروج نفت از کوشینگ را کاهش داده یا با تأخیر روبهرو کند. به نوشته رویترز ظرفیت عملیاتی کوشینگ حدود 78.4میلیون بشکه برآورد میشود، اما سطح فعلی ذخایر فاصله زیادی با این ظرفیت دارد. در عین حال، سایر مراکز ذخیرهسازی نفت در آمریکا نیز طی هفتههای اخیر کاهش قابلتوجهی در موجودی خود ثبت کردهاند.