فاش نیوز - یک سال پس از ترور جمعی از دانشمندان هستهای و استادان برجسته کشور در حملات رژیم صهیونیستی، فعالیتهای علمی و پژوهشی در دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی ایران ادامه دارد؛ واقعیتی که نشان میدهد پروژه «ترور مغزها» نتوانسته مسیر پیشرفت علمی کشور را متوقف کند.
خبرگزاری فارس، یک سال از آن سحرگاه خونین میگذرد؛ سحرگاهی که دشمن تصور میکرد با حذف چند چهره علمی میتواند مسیر پیشرفت ایران را متوقف کند. اما امروز، در نخستین سالگرد شهادت دانشمندان هستهای کشور، نه آزمایشگاهی تعطیل شده، نه کلاس درسی خالی مانده و نه پرچم علم بر زمین افتاده است.۲۳ خرداد ۱۴۰۴، تاریخ دیگری به دفتر پرحادثه ملت ایران افزوده شد. در حملات رژیم صهیونیستی به تهران و برخی نقاط کشور، جمعی از برجستهترین دانشمندان و استادان دانشگاه به شهادت رسیدند؛ چهرههایی که سالها از عمر خود را صرف تربیت نسل جدید دانشمندان و پیشبرد فناوریهای راهبردی کشور کرده بودند. در میان آنان نام شهیدان محمدمهدی طهرانچی، فریدون عباسی، عبدالحمید مینوچهر، سیدامیرحسین فقهی و احمدرضا ذوالفقاری بیش از دیگران در حافظه جامعه علمی ایران ماندگار شد.آن روز، هدف فقط چند نفر نبود؛ هدف، امید علمی یک ملت بود. دشمن میخواست این پیام را مخابره کند که مسیر پیشرفت ایران با ترور مغزها متوقف میشود. اما واقعیت یک سال بعد، روایت دیگری را پیش روی جهان قرار داده است.استادی که دانشگاه را سنگر پیشرفت میدانستشهید محمدمهدی طهرانچی را بسیاری با مسئولیتهای اجراییاش میشناسند، اما نزدیکانش میگویند مهمترین ویژگیاش باور عمیق به نقش دانشگاه در ساخت آینده ایران بود. رئیس دانشگاه آزاد و استاد فیزیک هستهای، سالها از ضرورت پیوند علم با نیازهای واقعی کشور سخن گفت و تلاش کرد دانشگاه را از فضای صرفاً آموزشی به نهادی مسئلهمحور تبدیل کند.
اکنون یک سال پس از شهادت وی، هزاران دانشجو و استاد در واحدهای دانشگاهی مختلف کشور همچنان از ایدهها و طرحهایی سخن میگویند که به نام او گره خورده است.اما شاید آنچه بیش از همه ابعاد شخصیت شهید طهرانچی را آشکار کرد، روزهای پس از شهادت بود. محمدرضا طهرانچی، فرزند این دانشمند شهید، میگوید خانواده پس از شهادت پدر تازه متوجه شدند که وی تنها برای فرزندان خود نقش پدر نداشته است. دانشجویانی که وی را تکیهگاه خود میدانستند، خانوادههایی که سالها از حمایتهای بیسروصدای او بهره برده بودند و فرزندان شهیدی که در نبود پدر، شهید طهرانچی را پناه خود میشناختند، بخشی از چهره کمتر دیدهشده این استاد دانشگاه را روایت کردند.در میان روایتهای باقیمانده از این شهید، شاید هیچ تصویری به اندازه نامهای که در جیب لباس خادمیاش باقی مانده بود، گویای روحیه خدمتگزاریاش نباشد؛ نامه فردی که برای حل مشکل فرزندش به او مراجعه کرده بود و پس از شهادت، همچنان در جیب لباس خادمی شهید پیدا شد؛ نشانهای از مردی که حتی در اوج مسئولیتهای علمی و مدیریتی، از مشکلات مردم غافل نمیشد.عباسی؛ نماد ایستادگی علمینام شهید فریدون عباسی برای ایرانیان یادآور سالها مقاومت در برابر فشارها و تهدیدهای خارجی است. وی پیش از این نیز از یک عملیات تروریستی جان سالم به در برده بود اما هرگز مسیر علمی خود را ترک نکرد. همکارانش میگویند عباسی معتقد بود دانش، مهمترین ابزار اقتدار ملی است و باید با همه توان از آن صیانت کرد.شهادت وی پایان یک مسیر نبود؛ آغاز فصل تازهای از مسئولیت برای شاگردان و همکارانی بود که امروز خود را وارث راه آن دانشمند میدانند.شهدایی که در کلاس درس جاودانه شدند
عبدالحمید مینوچهر، سیدامیرحسین فقهی و احمدرضا ذوالفقاری نیز از جمله استادانی بودند که علاوه بر فعالیتهای علمی، نقش مهمی در تربیت نیروهای متخصص کشور داشتند. دانشجویان آنان امروز در مراکز علمی و پژوهشی مختلف کشور فعالیت میکنند و نام استادان خود را نه در قاب عکس، بلکه در مسیر پژوهش و تولید علم زنده نگه داشتهاند.شاگردان این استادان میگویند مهمترین میراث آنان نه تجهیزات آزمایشگاهی و نه مقالات علمی، بلکه روحیه خودباوری و مسئولیتی بود که نسبت به پیشرفت کشور در نسل جوان ایجاد کردند؛ میراثی که امروز در کلاسهای درس، مراکز پژوهشی و شرکتهای دانشبنیان ادامه یافته است.شاید مهمترین پاسخ به ترور دانشمندان، همین استمرار باشد؛ اینکه پروژهها متوقف نشدند، تحقیقات ادامه یافت و نسل جدیدی از پژوهشگران مسئولیت پیشبرد راه آنان را بر عهده گرفت.وقتی هدف فقط دانشمندان نبودندحملات دشمن تنها به ترور دانشمندان محدود نماند. در ماههای بعد، برخی مراکز علمی و دانشگاهی کشور از جمله دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه علم و صنعت نیز آسیب دیدند. در دانشگاه شهید بهشتی، پژوهشکده لیزر و پلاسما که توسعه آن با تلاشهای شهید محمدمهدی طهرانچی گره خورده بود، از جمله مراکز آسیبدیده بود.
این رخدادها نشان داد هدف فقط حذف چند دانشمند نیست، بلکه زیرساختهای علمی و پژوهشی کشور نیز در تیررس قرار دارند. با این حال، فعالیتهای آموزشی و پژوهشی دانشگاهها ادامه یافت و بار دیگر این واقعیت را به نمایش گذاشت که علم را نه با ترور دانشمندان و نه با تخریب ساختمانها نمیتوان متوقف کرد.میراثی فراتر از آزمایشگاهدر روایت خانوادهها، همکاران و دانشجویان، شهدای دانشمند تنها به عنوان پژوهشگر و استاد دانشگاه شناخته نمیشوند. آنان نسلی از مدیران، معلمان و الگوهای علمی بودند که تلاش کردند علم را با مسئولیت اجتماعی، فرهنگ و هویت ملی پیوند بزنند.شهید طهرانچی بارها تأکید کرده بود که «دانشمند فقط عقل ندارد؛ صاحب دل هم هست». شاید همین نگاه بود که از وی و دیگر شهدای دانشمند، چهرههایی ساخت که تأثیرشان تنها به محیط آزمایشگاه و دانشگاه محدود نماند.امروز نام آنان فقط در مقالات علمی و سوابق دانشگاهی زنده نیست، بلکه در حافظه هزاران دانشجو، پژوهشگر و جوانی که راه علم را انتخاب کردهاند نیز جریان دارد.امروز و در آستانه نخستین سالگرد شهادت دانشمندان هستهای، شاید بهترین توصیف از جایگاه آنان این باشد که اگرچه جسمشان در میان ما نیست، اما اندیشه، آثار علمی، شاگردان و آرمانهایشان همچنان در دانشگاهها و مراکز پژوهشی کشور جریان دارد.
