فاش نیوز - درحالیکه بحثهای پیرامون سند تحول قضایی در کانون توجه قرار دارد، تأکیدات اخیر رهبر معظم انقلاب اسلامی پیرامون کارکرد قوه قضائیه، بار دیگر ضرورتِ تبدیلشدن این نهاد به «مأمن مظلومان» و «دیوار نفوذناپذیر در برابر پارتیبازی» را برجسته کرده است.
بر اساس ارزیابیهای صورتگرفته از اولویتهای فعلی نظام قضائی، اکنون یک مطالبه عمومی در بدنه جامعه شکل گرفته است تا قوه قضائیه بیش از هر زمان دیگری، خود را از آسیبهای «روابط غیررسمی» پاکسازی کند. محور کلیدی این مطالبه که در کلام مسئولان و ناظران نیز بهصراحت دیده میشود، این است: «داشتن آشنا در بخشهایی از دستگاه قضا نباید هیچ مزیتی به شمار بیاید.»
نکات رمزگذاریشده پیام رهبری چه بود؟
قوه قضائیه؛ مأمن بیپناهان
ایشان معتقدند برای اینکه قوه قضائیه به «مأمن مظلومان» تبدیل شود، باید فضایی ایجاد گردد که هر فردی، فارغ از موقعیت اجتماعی، ثروت یا اتصالات سیاسی، احساس کند در برابر قانون کاملاً برابر است. در این الگوی آرمانی، قاضی باید تنها بر مبنای عدل و قانون تصمیم بگیرد و «باب سفارش و توصیه» به طور کامل مسدود باشد.
این رویکرد که بر «قاطعیت در مقابل نفوذ» تأکید دارد، بر چند اصل اساسی استوار است:
حذفِ «امتیازِ آشنایی»؛ رسیدگی به پروندهها نباید تحت تأثیر تماسها، نامهها یا توصیههای پشت پرده قرار گیرد. عدالت زمانی محقق میشود که خروجی دادگاه تنها بر اساس «مستندات قانونی» باشد، نه «اعتبار اشخاص».
امنیتِ روانی مردم؛ مردم باید باور داشته باشند که دادگاه، خانه امن آنهاست. وقتی فرد احساس کند عدالت در دسترس است و نیازی به «واسطهتراشی» ندارد، اعتماد عمومی به ساختار نظام قضایی تقویت میشود.
تحولِ فراتر از سند؛ تأکید بر این است که تحول نباید تنها در «اسناد مکتوب» و «پشت درهای بسته» باقی بماند. آثار این اصلاحات باید در «کفِ مجتمعهای قضایی» و در نوع رفتار با اربابرجوع در لحظه ورود به دادگاه دیده شود.
پایان دوران سفارش
بر اساس این گزارش، تحقق «عدالت بدون تبعیض» نیازمند آن است که ساختارهای نظارتی درونقوهای با هرگونه نشانه از پارتیبازی یا توصیه، برخورد قاطع داشته باشند. اگر شخصی احساس کند با داشتن یک «آشنا»، مسیر پروندهاش تغییر میکند، این یعنی عدالت هنوز به مقصد نهایی خود نرسیده است.
انتظار میرود در ادامه مسیرِ تحول قضایی، فضای عمومی دادگاهها بهگونهای بازآرایی شود که قاطعیت در مقابله با مفاسد و کاهش تضییع حقوق، نهفقط در حرف، بلکه در رویه روزمره قضات و کارمندان نمود پیدا کند تا در نهایت، «عدالتِ برابر برای همه» به شاخص اصلی حکمرانی قضایی تبدیل شود.
رهبر معظم انقلاب اسلامی در شرایطی این پیام را دادند که بجای تقدیر تشریفاتی حرف دل مردم زا زدند و انگار ایشان خود را نماینده مردم در استیفای عدالت از قوه قضائیه میدانند. درود بر این رهبر مردمی عدالتخواه