فاش نیوز - مسئله انتقام و خونخواهی از موضوعاتی است که از آغاز تاریخ بشر همواره مطرح بوده است و اسلام، آن را در قالب قانون «قصاص» و با شرایط دقیق حقوقی و اخلاقی بیان کرده است. در این زمینه، به نکات زیر اشاره میشود:
۱. انتقام، به معنای مقابله با ظلم و ستمی است که بر شخص یا جامعه وارد شده است. اگر این اقدام خارج از چارچوب قانون و عدالت باشد، عملی ناپسند خواهد بود؛ اما اگر در چارچوب قانون الهی و برای احقاق حق انجام گیرد، مشروع است. خونخواهی یا قصاص نیز به معنای مطالبه اجرای عدالت درباره قاتل یا عامل جنایت است.
۲. از نگاه اسلام، هدف از قصاص، انتقام کور و احساساتی نیست؛ بلکه خونخواهی به معنای جلوگیری از پایمال شدن خون مظلوم و اجرای حکم الهی است.
قرآن کریم، قصاص را عامل حیات جامعه معرفی میکند:
«وَلَکُمْ فِی الْقِصَاصِ حَیَاةٌ یَا أُولِی الْأَلْبَابِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ» (سوره بقره، آیه ۱۷۹)
یعنی در اجرای قصاص، زندگی و امنیت جامعه نهفته است؛ زیرا مجرمان از ارتکاب جنایت بازداشته میشوند. اگر قاتل مجازات نشود، امنیت جامعه از میان میرود و احساس عدالت در جامعه تضعیف خواهد شد.
۳. در تاریخ اسلام، خونخواهی صرفاً برای انتقام شخصی نبوده، بلکه اهداف والاتری را دنبال کرده است. از جمله این اهداف میتوان به زنده نگه داشتن حق و عدالت، مجازات عاملان ظلم، دفاع از کرامت انسان و مبارزه با حکومتهای ستمگر اشاره کرد.
نمونه کامل این حقیقت، خونخواهی حضرت امام حسین(ع) است که به معنای احیای عدالت و مبارزه با ظلم تفسیر میشود.
پس از واقعه عاشورا، گروهی از شیعیان کوفه که امام حسین(ع) را یاری نکرده بودند، به رهبری سلیمان بن صرد خزاعی قیام کردند. هدف آنان توبه، جبران کوتاهی و خونخواهی امام حسین(ع) بود. آنان در نبرد «عینالورده» با سپاه اموی جنگیدند و بیشترشان به شهادت رسیدند.
مشهورترین قیام خونخواهانه تاریخ اسلام، قیام مختار بن ابیعبید ثقفی است. مختار با شعار «یالثارات الحسین» قیام کرد و بسیاری از عاملان اصلی فاجعه کربلا، از جمله عبیدالله بن زیاد، عمر بن سعد، شمر بن ذیالجوشن، خولی بن یزید و سنان بن انس را به مجازات رساند. این قیام نقش مهمی در احیای روحیه عدالتخواهی در میان شیعیان داشت. همچنین قیام زید بن علی، فرزند امام سجاد(ع)، و یحیی بن زید، فرزند وی، علیه حکومت اموی و نیز قیامهای متعددی که از سوی فرزندان امام حسن(ع) و امام حسین(ع) برای مقابله با ظلم عباسیان صورت گرفت، هرچند همگی با عنوان «خونخواهی» شناخته نمیشوند، اما در راستای احقاق حق اهلبیت(ع) و مبارزه با ستم ارزیابی میشوند.
۴. در روایات شیعه، یکی از اهداف مهم قیام حضرت مهدی(عج)، خونخواهی امام حسین(ع) معرفی شده است؛ قیامی که با پرچم و شعار «یالثارات الحسین» شناخته میشود.
۵. حقوق بینالملل اصل «عدم بیکیفر ماندن جنایتکاران» را از ارکان عدالت میشمارد. ازاینرو، بسیاری از مفاهیم مطرح در حقوق بینالملل با فلسفه خونخواهی مشروع در اسلام همسو هستند. مهمترین این اصول عبارتاند از:
- حق دسترسی قربانیان به عدالت: بر اساس اسناد بینالمللی حقوق بشر، قربانیان و خانوادههای آنان حق دارند تعقیب و محاکمه عاملان جنایت را مطالبه کنند تا عدالت درباره آنان اجرا شود.
- اصل مسئولیت کیفری فردی: پس از جنگ جهانی دوم و تشکیل دادگاههای نورنبرگ و توکیو، این اصل تثبیت شد که مرتکبان جنایات بزرگ، حتی اگر دارای مقام حکومتی باشند، باید پاسخگوی اعمال خود باشند.
- مبارزه با مصونیت از مجازات: در حقوق بینالملل امروز، جنایاتی مانند نسلکشی، جنایت علیه بشریت و جنایات جنگی مشمول مرور زمان نمیشوند و جامعه جهانی موظف است برای تعقیب عاملان آنها اقدام کند.
- حق جبران خسارت قربانیان: افزون بر مجازات مجرمان، حقوق بینالملل بر لزوم جبران خسارت مادی و معنوی قربانیان و خانوادههای آنان تأکید دارد.
از این منظر، اگرچه اسلام از مفهوم «قصاص» و «خونخواهی» سخن میگوید و حقوق بینالملل از «عدالت کیفری» و «دادخواهی»، اما هر دو نظام حقوقی در یک اصل مشترکاند: جنایت نباید بدون پاسخ بماند و حق مظلوم باید احیا شود.
۶. اکنون، با توجه به حمله ددمنشانه آمریکا و رژیم صهیونیستی در جنگهای ۱۲روزه و رمضان علیه ایران اسلامی، سران این دو کشور بهصراحت به ارتکاب جنایات جنگی و به شهادت رساندن قائد شهید امت و ولی امر مسلمین جهان، حضرت آیتاللهالعظمی امام خامنهای، اعتراف کردهاند.
افزون بر این، ۱۶۸ کودک در مدرسه شجره طیبه میناب و ۱۰۴ تن از خدمه ناوشکن دنا که در حال بازگشت از مأموریت آموزشی در هند بودند را به شهادت رساندند و در مجموع، در این دو جنگ بیش از چهار هزار نفر از کودکان، سالخوردگان، فرماندهان عالیرتبه نظامی، دانشمندان، مسئولان ارشد نظام و مردم بیگناه به درجه رفیع شهادت نائل آمدند. همچنین، رئیسجمهور پدوفیلی آمریکا بارها کشتن سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی را از افتخارات خود برشمرده و بهصراحت نقش آمرانه خود در این جنایت را پذیرفته است.
۷. با توجه به مطالب پیشگفته، روشن میشود که خونخواهی از ظالمان و احقاق حقوق مظلومان، هم از منظر عقل و هم از دیدگاه شریعت اسلام و حقوق بینالملل، پذیرفته شده است و نقش آمریت در به شهادت رساندن رهبر عزیز ایران و هزاران تن از مردم بیگناه این کشور، متوجه ترامپ، نتانیاهو و وزرای جنگ آنان است. از سوی دیگر، امیدی برای احقاق حق از طریق محاکم بینالمللی و مجازات جانیان وجود ندارد لذا به استناد فتاوای ۶۲ تن از مجتهدین مجلس خبرگان رهبری و آیات عظام جوادی آملی، نوری همدانی و
مکارم شیرازی، قتل و مجازات آمران و مباشران این جنایات، بر هر کس که توان انجام آن را داشته باشد، واجب و لازم است.
۸. آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای رهبر معظم انقلاب نیز روز
۲۴ اسفند ۱۴۰۴ در پیام خود بر انتقام از قاتلان تصریح کرده و فرمودند: « این اطمینان را به همگان میدهم که ما از انتقام خون شهداء شما صرفنظر نخواهیم کرد. انتقامی که در نظر داریم فقط مربوط به شهادت رهبر عظیمالشأن انقلاب نیست، بلکه هر عضوی از ملت که توسط دشمن شهید میشود، خود موضوع مستقلی برای پرونده انتقام است. البته مقدار محدودی از این انتقام تا به حال صورت عینی پیدا کرده است ولی تا حد کامل آن حاصل نشود همچنان این پرونده در روی بقیه پروندهها خواهد بود و به خصوص نسبت به خون اطفال و کودکانمان حساسیت بیشتری خواهیم داشت».
9. چنانکه شهید سیدحسن نصرالله گفته بود: «کفش پای سلیمانی نیز بر سرِ قاتل او شرف دارد.» بااینهمه، خون پاک و مطهر امام شهید و دیگر شهدای مظلوم ما، هرگز با خون ناپاک و آلوده جنایتکارانی چون ترامپ و نتانیاهو قابل قیاس نیست. ریخته شدن خون آنان، اگرچه کمترین کیفر دنیویِ جنایتهایشان خواهد بود، اما انتقام حقیقی و کامل، اخراج آمریکا از منطقه و محو رژیم صهیونیستی از صفحه روزگار است؛ آرمانی که با استمرار راه مقاومت و پایداری ملتهای آزاده تحقق خواهد یافت.
10. قوای مجریه، قضائیه و مقننه در نظام جمهوری اسلامی ایران نیز موظفاند خونخواهی و پیگیری انتقام خون شهدای مظلوم، بهویژه سیدالشهدای انقلاب، امام خامنهای، را در چارچوب وظایف قانونی خود دنبال کنند. این مطالبه در مراسم تشییع آن شهید سعید در تهران و قم، با شعارهای پرشور و برافراشته شدن پرچمهای سرخ، جلوهای آشکار یافت و بر ضرورت انتقام از دشمن تأکید شد.
11. خون مطهر شهدا، بهویژه امام شهید، مایه بیداری، خیزش و تجدید حیات ملت ایران شده است. به فضل و عنایت الهی، مردم وفادار ایران، به رهبری آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای، راه استقامت، عزت و پایداری در برابر طاغوتیان را، به تأسی از قائد شهید امت، تا احقاق کامل حقوق خویش و خونخواهی از جنایتکاران، با صلابت و استواری ادامه خواهند داد.
این مقاله را با ابیاتی از شاعر متعهد و خوشذوق، محمد رسولی، به پایان میبرم:
نمـیکنیـم در این انتقـام، کوتاهـی
که زندهایم فقط از برای خونخواهی
کسی که کشت امام مرا، چرا نکشیم؟
که ننگ ماست، اگر قاتل تو را نکشیم
از این به بعد کفن جای جامه بر تن ماست
قسم به خون تو، قتل ترامپ گردن ماست
حرامزادهترین جهان چرا زنده است؟
سگ جزیره کودکخوران چرا زنده است؟
تقاص دادن او قصه سیاست نیست
از این به بعد جهان جای این نجاست نیست
|| دکتر غلامرضا فریدونی