فاش نیوز - فقدان صورت سانحه، بهخودیخود مانع احراز جانبازی نیست و بنیاد شهید نمیتواند برای اجرای قانون، شرطی اضافه بر قانون ایجاد کند.
به گزارش خبرنگار ما، رأی هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، در موضوع نحوه اجرای تبصره بند «الف» ماده ۸۷ قانون برنامه ششم توسعه، یک قاعده مهم به نفع رزمندگان فاقد صورت سانحه و مدارک بالینی همزمان با مجروحیت ایجاد کرده است.
بر اساس این گزارش، رأی شماره ۱۷۴۱ هیئت عمومی دیوان عدالت برای شعب دیوان و مراجع اداری در موارد مشابه لازمالاتباع اعلام شده و حاوی نکات زیر است:
۱. فقدان صورت سانحه، بهخودیخود مانع احراز جانبازی نیست.
قانونگذار در تبصره بند «الف» ماده ۸۷ مقرر کرده است رزمندگانی که صورت سانحه بالینی همزمان با مجروحیت ندارند، اما مجروحیت آنان توسط کمیسیون پزشکی نهاد اعزامکننده (نیروهای مسلح) احراز میشود، باید توسط بنیاد بهعنوان جانباز تلقی شوند و حداقل ۵ درصد جانبازی به آنان تعلق گیرد.
بنابراین، نداشتن صورت سانحه یا مدارک بالینی همزمان، بهتنهایی نمیتواند موجب رد درخواست شود.
۲. مرجع احراز مجروحیت، کمیسیون پزشکی نهاد اعزامکننده است
رأی عملاً میان وظایف نیروهای مسلح و بنیاد شهید تفکیک ایجاد میکند.
کمیسیون پزشکی نهاد اعزامکننده، مجروحیت را احراز میکند؛
پس از احراز مجروحیت، بنیاد مکلف است فرد را بهعنوان جانباز تلقی و حداقل ۵ درصد را اعمال کند.
بنابراین بنیاد نمیتواند در جایگاه مرجع احراز کننده مجروحیت، دوباره اصل موضوعی را که توسط مرجع صلاحیتدار احراز شده است، مورد رسیدگی ماهوی قرار دهد.
۳. احراز جانبازی قبل از تصویب قانون برنامه ششم نیز معتبر است
یکی از مهمترین بخشهای رأی این است که هیئت عمومی تصریح کرده احرازهای انجامشده پیش از تصویب قانون برنامه ششم نیز معتبر است.
اگر مجروحیت شخص قبلاً توسط کمیسیونهای پزشکی و احراز نیروهای مسلح تأیید و نتیجه به بنیاد اعلام شده باشد، الزام وی به تشکیل پرونده و احراز مجدد، تحصیل حاصل و اتلاف وقت است.
بنابراین عبارت «احراز میگردد» در قانون به معنای بیاعتبار کردن احرازهای قبلی نیست.
۴. بنیاد نمیتواند برای اجرای قانون، شرطی اضافه بر قانون ایجاد کند
رأی همچنین نشان میدهد که دستورالعمل اجرایی نمیتواند با ایجاد تشریفات جدید، حقی را که قانونگذار به رسمیت شناخته محدود کند.
به همین دلیل، اگر احراز معتبر قبلی توسط مرجع صالح وجود داشته باشد، الزام شخص به معرفی مجدد به نیروهای اعزامکننده، مبنای قانونی ندارد؛ مگر اینکه مستند قانونی مشخصی برای چنین رسیدگی مجددی وجود داشته باشد.
۵. حداقل ۵ درصد، سقف حق نیست
نکته مهم دیگر اینکه اعطای ۵ درصد جانبازی حداقل قانونی است و تبصره ماده ۸۷ صراحتاً مقرر کرده اجرای آن مانع از احراز جانبازی بالاتر توسط بنیاد نیست.
بنابراین نمیتوان «۵ درصد» را سقف نهایی حق فرد تلقی کرد.
۶. اثر مهم رأی برای عملکرد بنیاد
نتیجه عملی رأی برای بنیاد بسیار روشن است، اگر مجروحیت رزمنده توسط کمیسیون پزشکی نهاد اعزامکننده احراز شده باشد، فقدان صورت سانحه بالینی همزمان، نباید موجب رد درخواست یا توقف پرونده شود و در صورت وجود احراز معتبر قبلی نیز الزام به احراز مجدد فاقد توجیه قانونی است.
این رأی همچنین بارأی بعدی هیئت عمومی در سال ۱۴۰۲ که برخی محدودیتهای مقرر در دستورالعمل ستاد کل را به دلیل افزودن قیود خارج از قانون ابطال کرد، در جهت تأکید بر منع ایجاد شروط اضافی فراتر از حکم قانونگذار قابلتوجه است.
رأی ۱۷۴۱ یک اصل کلیدی را تثبیت کرده است، فقدان صورت سانحه، مساوی با فقدان جانبازی نیست؛ احراز مجروحیت توسط مرجع صالح نیروهای مسلح ملاک است و احراز معتبر قبلی نیز با تصویب قانون جدید بیاعتبار نمیشود.
در نتیجه، بنیاد نمیتواند با استناد به فقدان مدارک بالینی همزمان، احرازهای معتبر قبلی را نادیده بگیرد یا با الزام به تشریفات و احراز مجدد، اجرای حق قانونی رزمنده را به تأخیر اندازد.