فاش نیوز - هواپیمای ترابری لاکهید C-130 هرکولس متعلق به نیروی هوایی پادشاهی عربستان سعودی در فرودگاه مهرآباد تهران به زمین نشسته است. نشستن هواپیمای نظامی یک کشور در پایتخت کشوری دیگر، به‌ویژه کشوری که سال‌ها دارای روابط دیپلماتیک پرتنش یا قطع‌شده بوده‌اند، رویدادی بسیار معنادار در دیپلماسی نظامی و سیاسی محسوب می‌شود. در ادامه، تحلیل خودم را از این رویداد، هم در نگاه خوش‌بینانه و هم نگاه بدبینانه عرض می‌کنم: اگر بخواهم با رویکردی خوش‌بینانه نگاه کنم، باید گفت عربستان سعودی که زمانی با لحنی تند و از موضع تقابل با ایران سخن می‌گفت، اکنون هیئت یا تجهیزات خود را با هواپیمای نظامی مستقیماً به قلب تهران (مهرآباد) اعزام کرده است، تا در عمل نشان دهد تغییر توازن قوا و پذیرش نقش انکارناپذیر و اقتدار منطقه‌ای ایران از سوی ریاض، به طور کامل پذیرفته شده است.
همچنین از زاویه‌ای دیگر، نشستن چنین هواپیمایی می‌تواند به معنای تسهیل عملیاتی و سرعت‌بخشی در دیپلماسی دفاعی باشد. استفاده از هواپیمای نظامی برای جابه‌جایی هیئت‌های عالی‌رتبه نظامی یا امنیتی، امری مرسوم در پروتکل‌هاست که نیازمند هماهنگی‌های دقیق اطلاعاتی و پدافندی است و سرعت و امنیت ارتباطات را به‌ویژه باتوجه‌به شتاب تحولات در منطقه غرب آسیا، بالا می‌برد. البته همان‌طور که مکرر گفته‌ام، عرصه دیپلماسی میدان توهمات فانتزی نیست؛ دیپلماسی تنها با دوستان انجام نمی‌شود و هنر آن، مدیریت رابطه با رقیبان و تبدیل آنها به بازیگرانی قابل‌پیش‌بینی است. ورود این هواپیما به مهرآباد نماد عینی عبور از خصومت‌های کور به سمت دیپلماسی واقع‌گرایانه است، مشروط بر اینکه (دستگاه‌های امنیتی و اطلاعاتی ایران) مراقبت‌های - حفاظتی لازم را به طور کامل به عمل‌آورده باشند که در ادامه پیرامون همین موضوع خواهم گفت.
اما چرا بدبین هستم؟ اگر بخواهم نگاهی بدبینانه داشته باشم که معمولاً این‌گونه می‌نگرم، چون دولت سعودی بدسابقه و فاسد و دست‌نشانده است، باید به این نکته اشاره کنم که سازمان جاسوسی و تروریستی سیا، پس از آنکه موساد، آمان و شاباک با شکست‌های پی‌درپی امنیتی از طوفان الاقصی (هفتم اکتبر) مواجه شدند، در سرزمین اشغالی برای ردگیری یحیی سنوار، محمد الضیف و دیگر فرماندهان حماس و سازمان اطلاعاتی «مجد»، در پوشش کانتینرهای مواد غذایی صلیب سرخ حضور پیدا کرد تا از این طریق به ردیابی آنها بپردازد. اکنون این احتمال وجود دارد که سعودی‌های دست‌نشانده آمریکا با این هواپیمای نظامی مجهز آمریکایی نیز از طریق ابزارهای مشابه دست به چنین اقدامی بزنند. به‌عبارت‌دیگر، پذیرش یک هواپیمای نظامی مجهز به سامانه‌های ارتباطی و ناوبری پیشرفته در مهم‌ترین پایگاه هوایی پایتخت ایران، از منظر حفاظتی و ضدجاسوسی نیازمند نظارتی دقیق و پروتکل‌هایی بسیار سخت‌گیرانه است تا بهانه‌ای برای جمع‌آوری اطلاعات الکترونیک یا رصدهای ناخواسته فراهم نشود. ازسوی‌دیگر، بخشی از افکار عمومی یا جریان‌های سیاسی داخل کشور ممکن است این اقدام را به‌عنوان عقب‌نشینی یا امتیازدهی زودهنگام به کشوری تعبیر کنند که تا همین چندی پیش در بحران‌های منطقه‌ای در رویارویی مستقیم با ایران قرار داشت.
اما یک سؤال دیگری که اکنون مطرح می‌شود این است، چرا زمانی که جنگنده‌های روسیه با هماهنگی و اذن نهادهای عالی امنیتی (شعام) در خاک ایران به زمین نشستند تا به محور مقاومت در سوریه جهت بمباران تکفیری‌های تحت امر آمریکا، اسرائیل، ترکیه، عربستان، امارات، فرانسه، انگلیس، آلمان و... کمک کنند، جناح‌های معاند داخلی نظیر اصلاح‌طلبان و... هجمه به راه انداختند، اما اکنون در برابر این رویداد سکوت کرده‌اند؟ چون احتمال می‌دهند شاید وزیر دفاع عربستان و هاکان فیدان رئیس پیشین سازمان امنیت ترکیه «میت» و عاصم منیر از پاکستان حامل پیامی باشند که منجر به پذیرش از سرگیری مذاکرات از سوی ایران شود؛ که آنها هم همین را می‌خواهند.
اما قطعاً ایران باج به سربازان واشنگتن و تل‌آویو در منطقه، نخواهد داد. القصه؛ در روابط دیپلماتیک نظامی، تردد هیئت‌ها معمولاً بر اساس اصل عمل متقابل انجام می‌شود. اگر مقامات نظامی یا امنیتی ایران نیز بخواهند به ریاض سفر کنند، انتظار می‌رود از امکانات مشابه استفاده کنند؛ بنابراین، ایجاد این رویه در نهایت به نفع منافع دو طرف، بخصوص ایران خواهد بود.
|| سید