تاریخ : 1405,یکشنبه 17 آبان14:27
کد خبر : 128679 -
سرویس خبری : گزارش و گفت و گو
مامان، نتانیاهو عروسک‌هایم را هم شهید کرد
فاش نیوز - یکی از خسارت‌دیدگان جنگ ۱۲ روزه در نخستین جلسه رسیدگی به پرونده خسارات و اموال ناشی از این جنگ گفت: دختر ۵ ساله‌ام می‌گوید نتانیاهو همه عروسک‌های من را هم شهید کرده است.
خبرنگار فارس، نخستین جلسه دادگاه رسیدگی به پرونده خسارات و اموال ناشی از جنگ ۱۲ روزه، صبح امروز یکشنبه ۱۷ آبان‌ماه ۱۴۰۵ در شعبه ۵۵ دادگاه حقوقی بین‌الملل تهران برگزار شد.
این جلسه به ریاست قاضی حسین‌زاده و با حضور حسن عبدلیان‌پور، رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه، خانواده شهدا، دادخواهان و وکلای آنان در مجتمع قضایی امام خمینی (ره) تشکیل شد.موضوع این پرونده، رسیدگی به خسارات و اموال ناشی از حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا در جریان جنگ ۱۲ روزه است.
قاضی دادگاه: آمریکا باید خسارات حملات به اموال مردم ایران را جبران کند
در ابتدای نخستین جلسه رسیدگی به پرونده خسارات و اموال ناشی از جنگ ۱۲ روزه، قاضی حسین‌زاده، رئیس شعبه ۵۵ دادگاه حقوقی ویژه رسیدگی به دعاوی بین‌المللی تهران، با اعلام رسمیت جلسه، به تشریح موضوع دعوا و مبانی قانونی صلاحیت دادگاه برای رسیدگی به این پرونده پرداخت.وی اظهار کرد: جلسه شعبه ۵۵ دادگاه حقوقی ویژه رسیدگی به دعاوی بین‌المللی تهران در وقت مقرر تشکیل شده و موضوع دادخواهی، پرونده دعوای حدود ۱۰۰ نفر از خواهان‌های ایرانی در قالب ۷۸ کلاس دعوایی، به طرفیت ۱۹ مقام و نهاد، شامل دولت آمریکا، مقامات این کشور و مقامات رژیم صهیونیستی است.رئیس دادگاه ادامه داد: خواسته خواهان‌ها، مطالبه خسارات مادی، معنوی و تنبیهی ناشی از تخریب عمدی اموال منقول و غیرمنقول مردم ایران، از جمله خانه‌ها و املاک آنان است.
قاضی حسین‌زاده با اشاره به دادخواست ارائه‌شده از سوی خواهان‌ها گفت: خواهان‌ها با تقدیم دادخواست و ارائه مستندات، درخواست محکومیت خواندگان را به دلیل وارد کردن خسارات عمدی از طریق موشک‌باران و بمباران در جریان تجاوز به حاکمیت کشور مطرح کرده‌اند و دادگاه پس از مطالعه پرونده، خود را صالح به استماع این دادخواهی می‌داند.
وی با بیان اینکه رسیدگی به دادخواهی افراد از تکالیف دستگاه قضایی است، افزود: جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان یک نظام حقوقی، وظیفه دارد از حق دادخواهی افراد حمایت کند و قوه قضاییه نیز مکلف است درخواست اشخاص را برای رسیدگی به حقوق تضییع‌شده آنان بشنود.
رئیس شعبه ۵۵ دادگاه حقوقی بین‌الملل تهران در تشریح مبانی قانونی صلاحیت دادگاه تصریح کرد: بر اساس ماده یک قانون صلاحیت دادگستری جمهوری اسلامی ایران برای رسیدگی به دعاوی مدنی علیه دولت‌های خارجی، با توجه به اینکه دولت آمریکا در محاکم داخلی خود مصونیت قضایی دولت جمهوری اسلامی ایران و مسئولان نظام در بخش‌های تقنینی، قضایی و اجرایی را نقض کرده است، بر مبنای قاعده اقدام متقابل، این حق برای قوه قضاییه ایران وجود دارد که مصونیت قضایی دولت خوانده را در داخل کشور مورد بررسی قرار دهد؛ موضوعی که در حقوق بین‌الملل نیز پذیرفته شده است.
قاضی حسین‌زاده با اشاره به قانون الزام دولت به پیگیری جبران خسارت‌های ناشی از اقدامات و جنایت‌های آمریکا علیه ایران و مردم ایران اظهار کرد: بر اساس بند ۱۰ ماده یک این قانون و با توجه به نقش‌آفرینی عمدی دولت آمریکا در منطقه که به استقلال و شهادت افراد منجر شده است، دادگاه خود را شایسته و ملزم به رسیدگی به این دعوا می‌داند.
وی همچنین به قانون تشدید مقابله با اقدامات تروریستی دولت آمریکا اشاره کرد و گفت: حمایت از جان و مال اتباع ایرانی و منافع جمهوری اسلامی ایران، بر اساس این قانون از جمله تکالیفی است که بر عهده قوه قضاییه قرار گرفته است.
رئیس دادگاه با اشاره به اقدامات آمریکا علیه اتباع ایرانی افزود: دولت آمریکا به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم و با نقض حقوق بین‌الملل، اتباع ایرانی و افرادی را که از مصونیت قضایی برخوردارند، در معرض تعقیب قرار داده است. از این رو، با استناد به قوانین مربوط و اصل اقدام متقابل، دادگاه حق رسیدگی به این دعوا را برای خود محفوظ می‌داند.
قاضی حسین‌زاده در ادامه با استناد به قانون مسئولیت مدنی بیان کرد: بر اساس ماده یک و سایر مواد مرتبط این قانون، وارد کردن هرگونه خسارت مادی و معنوی و همچنین آسیب‌های روحی و روانی به افراد، موجب مسئولیت است.
وی ادامه داد: اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی در تجاوز به حاکمیت کشور، به شهادت رساندن مردم بی‌گناه و غیرنظامیان ایرانی و تخریب اموال آنان، از مصادیق خساراتی است که در قوانین مورد توجه قرار گرفته و قابلیت مطالبه و رسیدگی دارد.
رئیس شعبه ۵۵ دادگاه حقوقی بین‌الملل تهران همچنین با اشاره به قوانین مربوط به مبارزه با تروریسم خاطرنشان کرد: اقدامات دولت خوانده در ایجاد رعب و وحشت برای خواهان‌های ایرانی و بمباران‌های غیرقانونی علیه غیرنظامیان، از جمله مصادیق اقدامات تروریستی موضوع قوانین مربوط محسوب می‌شود.
وی در پایان با اشاره به بررسی مستندات و مبانی قانونی پرونده اعلام کرد که دادگاه دادخواهی مطرح‌شده را مشمول پذیرش دانسته و رسیدگی به این پرونده را آغاز می‌کند.
وکیل خسارت‌دیدگان جنگ ۱۲ روزه: پیگیری جنایات آمریکا و اسرائیل نباید متوقف شود
در ادامه با درخواست قاضی دادگاه، محمود رشنواز، وکیل دادگستری و نماینده خسارت‌دیدگان، در جایگاه حاضر شد و به تشریح مستندات و مبانی حقوقی مسئولیت خواندگان پرداخت.
رشنواز در ابتدای اظهارات خود خطاب به رئیس شعبه ۵۵ دادگاه حقوقی ویژه رسیدگی به دعاوی بین‌المللی تهران اظهار کرد: اینجانب به وکالت از خسارت‌دیدگان جنگ ۱۲ روزه، در مقام دفاع از دادخواست‌های تقدیمی و تبیین مبانی حقوقی مسئولیت خواندگان، مطالب خود را ارائه می‌کنم.
وی در ادامه از رئیس دادگاه درخواست کرد اجازه پخش مستندات تصویری مربوط به حملات و خسارات واردشده در جریان جنگ ۱۲ روزه در نقاط مختلف کشور صادر شود و گفت: این تصاویر بخشی از دلایل ارائه‌شده در این پرونده است.
پس از طرح این درخواست، تصاویری از مناطق آسیب‌دیده و اماکن مورد اصابت حملات پخش شد. در بخشی از این مستندات، توضیحاتی درباره خسارات واردشده به مناطق مسکونی و آسیب‌دیدن شهروندان ارائه شد.
وکیل خسارت‌دیدگان جنگ ۱۲ روزه: حمله به اموال غیرنظامیان نقض حقوق بین‌الملل است
رشنواز، وکیل خسارت‌دیدگان جنگ ۱۲ روزه، در ادامه جلسه رسیدگی به پرونده خسارات و اموال ناشی از این جنگ، با تشریح مبانی حقوقی مسئولیت آمریکا و رژیم صهیونیستی، تأکید کرد که حملات به اموال غیرنظامیان، مراکز درمانی، آمبولانس‌ها و تأسیسات عمومی، نقض قواعد حقوق بین‌الملل بشردوستانه است و مسئولیت جبران خسارات را برای عاملان آن به دنبال دارد.
رشنواز در ادامه دفاعیات خود خطاب به رئیس شعبه ۵۵ دادگاه حقوقی ویژه رسیدگی به دعاوی بین‌المللی تهران اظهار کرد: ماهیت پرونده حاضر فراتر از یک دعوای صرفاً مالی برای مطالبه خسارت است و ناظر بر بررسی مسئولیت مدنی و بین‌المللی ناشی از اعمال متخلفانه‌ای است که در پی نقض تعهدات بنیادین حقوق بین‌الملل و قواعد حقوق بشردوستانه، خسارات گسترده‌ای به اموال و دارایی‌های شهروندان جمهوری اسلامی ایران وارد کرده است.
وی افزود: حملات موشکی و پهپادی رژیم صهیونیستی با مشارکت دولت ایالات متحده آمریکا علیه اهداف غیرنظامی در قلمرو جمهوری اسلامی ایران، موجب تخریب و ورود خسارت به اموال منقول و غیرمنقول خواهان‌ها شده است. این اقدامات، حسب مورد، ناقض تعهدات بنیادین منشور ملل متحد، قواعد حقوق بین‌الملل بشردوستانه و مقررات حقوق داخلی جمهوری اسلامی ایران، از جمله قانون مسئولیت مدنی است و زمینه تحقق مسئولیت مدنی خواندگان و الزام آنان به جبران خسارت را فراهم می‌کند.
مبنای حقوقی مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها
این وکیل دادگستری با اشاره به قواعد حقوق بین‌الملل عرفی و طرح مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها مصوب کمیسیون حقوق بین‌الملل سازمان ملل متحد گفت: بر اساس این قواعد، تحقق مسئولیت بین‌المللی دولت در قبال فعل متخلفانه مستلزم احراز دو رکن اساسی است؛ نخست، انتساب رفتار متخلفانه به دولت و دوم، نقض یک تعهد بین‌المللی لازم‌الاجرا در قبال آن دولت.
به گفته وی، در وقایع مورد بحث، هر دو رکن مسئولیت مورد بررسی قرار گرفته است.رشنواز با اشاره به پرونده پیشین مطرح‌شده در همین شعبه اظهار کرد: در آن پرونده، موضوع حمایت از اشخاص غیرنظامی و ممنوعیت حمله به آنان با استناد به ماده ۵۱ پروتکل اول الحاقی به کنوانسیون‌های ژنو و قواعد عرفی متناظر بررسی شد؛ اما در پرونده حاضر، با توجه به اینکه موضوع دعوا خسارات واردشده به اموال و دارایی‌های غیرنظامیان است، تمرکز استدلال حقوقی بر ماده ۵۲ این پروتکل و قواعد عرفی مربوط به حمایت از اموال غیرنظامیان قرار دارد.
وی تأکید کرد: طرح نکردن دوباره موضوع جان و سلامت اشخاص در این پرونده به معنای کم‌اهمیت دانستن خسارات جانی نیست، بلکه این موضوع پیش‌تر در رسیدگی‌های مربوط مطرح و بررسی شده و دعوای حاضر از حیث موضوع و خواسته، ناظر بر آثار مالی و خسارات واردشده به اموال غیرنظامیان است.
ممنوعیت حمله به اموال غیرنظامیان در حقوق بین‌الملل
این وکیل دادگستری با استناد به ماده ۵۲ پروتکل اول الحاقی سال ۱۹۷۷ به کنوانسیون‌های ژنو بیان کرد: بر اساس بند نخست این ماده، اموال غیرنظامیان نباید هدف حمله یا اقدامات تلافی‌جویانه قرار گیرند.
وی ادامه داد: مطابق بند دوم همین ماده، اموال غیرنظامی شامل تمام اموالی است که هدف نظامی محسوب نمی‌شوند. هدف نظامی نیز صرفاً به اموالی اطلاق می‌شود که به دلیل ماهیت، موقعیت، هدف یا کاربرد خود، سهم مؤثری در اقدام نظامی داشته باشند و انهدام، تصرف یا از کار انداختن تمام یا بخشی از آنها در شرایط حاکم در زمان حمله، مزیت نظامی مشخصی ایجاد کند.
رشنواز افزود: بر اساس بند سوم ماده ۵۲، در صورت وجود تردید درباره استفاده از یک مال غیرنظامی برای مشارکت مؤثر در اقدام نظامی، اصل بر غیرنظامی بودن آن مال است.
حمله به زندان اوین و مراکز درمانی
این وکیل دادگستری در تشریح مصادیق نقض حقوق بین‌الملل بشردوستانه در جریان جنگ ۱۲ روزه، به حمله به زندان اوین اشاره کرد و گفت: صرف اینکه یک مجموعه ساختمانی به‌عنوان زندان مورد استفاده قرار می‌گیرد، موجب تبدیل آن به هدف نظامی نمی‌شود. مشروعیت حمله باید با توجه به وضعیت هر ساختمان یا بخش مورد حمله و معیارهای تعریف هدف نظامی در ماده ۵۲ پروتکل اول الحاقی ارزیابی شود.
وی با اشاره به سابقه تاریخی حمله به زندان‌ها در جریان مخاصمات مسلحانه اظهار کرد: حمله هوایی به یک زندان در بستر مخاصمات مسلحانه بین‌المللی، از موارد کم‌سابقه و استثنایی به شمار می‌رود و حمله به زندان اوین از این منظر نیز قابل بررسی است.
رشنواز در ادامه به حملات صورت‌گرفته علیه بیمارستان‌ها و تأسیسات درمانی و توانبخشی پرداخت و گفت: این مراکز علاوه بر برخورداری از حمایت عمومی اموال غیرنظامی، از حمایت ویژه حقوق بین‌الملل بشردوستانه نیز برخوردارند.
وی افزود: حمله به این مراکز با توجه به ماهیت غیرنظامی و کارکرد درمانی، بهداشتی، توانبخشی و امدادی آنها، ناقض حمایت‌های مقرر در مواد ۱۸ و ۱۹ کنوانسیون چهارم ژنو و مواد ۱۲ و ۱۵ پروتکل اول الحاقی و قواعد عرفی متناظر است.
تخریب آمبولانس‌ها و تجهیزات امدادی
این وکیل دادگستری همچنین با اشاره به حملات علیه آمبولانس‌ها، کارکنان امدادی و تجهیزات جمعیت هلال احمر اظهار کرد: کارکنان و واحدهای امدادی در صورت انجام وظایف بشردوستانه، مطابق حقوق بین‌الملل بشردوستانه از حمایت برخوردارند.رشنواز با استناد به ماده ۲۴ پروتکل اول الحاقی و ماده ۸ اساسنامه رم، درباره حمایت از کارکنان و وسایل نقلیه پزشکی و امدادی گفت: حمله به واحدها و وسایل نقلیه پزشکی و کارکنانی که از حمایت حقوق بین‌الملل بشردوستانه برخوردارند، در شرایط مقرر می‌تواند مشمول عنوان جنایت جنگی باشد.
وی با اشاره به خسارات واردشده در جریان جنگ ۱۲ روزه افزود: در این جنگ دست‌کم ۶ دستگاه آمبولانس فوریت‌های پزشکی و تجهیزات مربوط به خدمات امدادی تخریب یا از کار افتاده است. در یکی از این موارد نیز یک دستگاه آمبولانس جمعیت هلال احمر در تهران مستقیماً هدف حمله موشکی قرار گرفته و به‌طور کامل در آتش سوخته است.
حمله به مراکز انتظامی و تأسیسات عمومی
رشنواز در بخش دیگری از دفاعیات خود به حمله به مقر نیروی انتظامی در تهران اشاره کرد و گفت: در ظهر روز دوم تیرماه ۱۴۰۴، رژیم صهیونیستی طی حمله‌ای به تهران، مقر نیروی انتظامی واقع در خیابان رشیدی یاسینیان، تقاطع کردستان را هدف قرار داد.
وی با اشاره به ماهیت این مرکز اظهار کرد: این مقر، یک مرکز نظامی یا تأسیسات متعلق به نیروهای مسلح محسوب نمی‌شود، بلکه محل فعالیت نهادی مسئول حفظ نظم و امنیت عمومی است و از حمایت مقرر در ماده ۵۲ پروتکل اول الحاقی و قواعد عرفی مربوط به منع حمله به اموال غیرنظامی برخوردار است.
این وکیل دادگستری اضافه کرد: از منظر اساسنامه رم، حمله عمدی به اموال غیرنظامی که هدف نظامی محسوب نمی‌شوند، در صورت احراز سایر شرایط قانونی، می‌تواند مشمول بند ۲ قسمت «ب» ماده ۸ این اساسنامه باشد.
مطالبه جبران خسارت و اعاده وضع به حال سابق
رشنواز در بخش پایانی دفاعیات خود با اشاره به تعهد دولت‌ها به جبران خسارات ناشی از اعمال متخلفانه گفت: مواد مربوط به طرح مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها که در دادخواست قبلی نیز مورد استناد قرار گرفته، در این پرونده قابل استفاده است؛ با این تفاوت که در پرونده پیشین امکان اعاده وضع به حال سابق موضوع ماده ۳۵ وجود نداشت، اما در پرونده حاضر امکان مطالبه آن وجود دارد.
وی در پایان، بخش نخست دفاعیات خود را خاتمه داد و اعلام کرد ادامه مطالب و دفاعیات باقیمانده را همکار وی در ادامه جلسه ارائه خواهد کرد.
تأکید قاضی بر ممنوعیت حمله به ساختمان‌های غیرنظامی
پس از پایان این بخش از دفاعیات، قاضی حسین‌زاده با اشاره به یکی از نکات مطرح‌شده از سوی وکیل خواهان‌ها اظهار کرد: یکی از نکات قابل تأملی که وکیل محترم به‌درستی به آن اشاره کردند، قاعده منع حمله به اماکن غیرنظامی است که در مواد متعدد پروتکل اول الحاقی مورد تأکید قرار گرفته است.
وی ادامه داد: در مواردی که این اماکن مورد اصابت قرار گرفته‌اند، خانواده‌ها در خانه‌های خود حضور داشته‌اند؛ در حال خواب، استراحت، صرف غذا یا تماشای تلویزیون بوده‌اند، اما به بهانه‌هایی مانند ترور یک شخصیت یا حضور یک فرد در ساختمانی غیرمرتبط، آن ساختمان با خاک یکسان شده و افراد متعددی به شهادت رسیده‌اند.
قاضی حسین‌زاده تصریح کرد: حمله به یک ساختمان با ماهیت غیرنظامی، حتی اگر یک فرد نظامی یا مسئول نیز در آن حضور داشته باشد، به‌خودی‌خود مجوز حمله به آن مکان نیست؛ چراکه افراد دیگری نیز در آن ساختمان سکونت دارند و زندگی می‌کنند. صرف حضور یک مقام نظامی یا مسئول در یک محل غیرنظامی، مجوز هدف قرار دادن آن مکان محسوب نمی‌شود.
درخواست وکیل برای شنیدن اظهارات خسارت‌دیدگاندر ادامه جلسه، محمود رشنواز از رئیس دادگاه درخواست کرد اجازه دهد تعدادی از افرادی که در جریان حملات جنگ ۱۲ روزه دچار خسارت شده‌اند، در جایگاه حاضر شوند و درباره اتفاقات رخ‌داده و خسارات واردشده توضیح دهند.
مامان، عروسک‌هایم را هم شهید کردند؛ روایت تلخ کودکان از جنگ ۱۲ روزهدر ادامه رشنواز با اشاره به وضعیت خانم عزیزی، از آسیب‌دیدگان حمله به منطقه مرزداران، گفت: موشک به منزل این خانواده اصابت کرده و او و فرزندانش زیر آوار گرفتار شده بودند؛ به‌گونه‌ای که به گفته خودش، تصور می‌کردند لحظات پایانی زندگی‌شان فرا رسیده است.
همسر او که سابقه حضور در دوران دفاع مقدس را داشته، با تلاش فراوان توانسته بود اعضای خانواده را از زیر آوار بیرون بیاورد؛ با این حال، مصدومان همچنان تحت درمان هستند، روایت مادری که همراه فرزندانش زیر آوار ماند.
یکی از زنان آسیب‌دیده در ادامه با حضور در جایگاه خطاب به رئیس شعبه ۵۵ دادگاه حقوقی بین‌الملل گفت: ما در ساختمانی زندگی می‌کردیم که هیچ کاربری نظامی نداشت و افراد بی‌گناهی بودیم. دخترم ۱۴ ساله و پسرم ۸ ساله است. ساعت یک و ۱۰ دقیقه بامداد در حال استراحت بودیم که سه موشک به خانه‌مان اصابت کرد و دو موشک در واحد کناری منفجر شد.
او با بیان اینکه هنگام انفجار همراه فرزندانش در کنار هم قرار داشتند، ادامه داد: دیوارها، وسایل خانه و بخشی از سقف فرو ریخت و ما زیر آوار ماندیم. صدای انفجار بسیار وحشتناک بود؛ گرد و خاک و بوی گوگرد نفس کشیدن را دشوار کرده بود و سنگینی آوار اجازه حرکت نمی‌داد. صدای بچه‌هایم را می‌شنیدم که کمک می‌خواستند، اما حتی نمی‌توانستم انگشتانم را تکان بدهم.
این مادر گفت: وقتی صدای همسرم را شنیدم که از ما می‌خواست فریاد بزنیم، کمی آرام شدم. همسرم با دست و چنگ و در میان شیشه‌های شکسته و قطعات تیز سقف کاذب تلاش کرد ما را بیرون بیاورد. دست و پاهایمان زخمی شده بود و خودم نیز از ناحیه پا دچار شکستگی و پارگی تاندون شده بودم.
او با اشاره به بسته‌شدن درِ خانه بر اثر موج انفجار گفت: وقتی از زیر آوار بیرون آمدم، همه‌جا تاریک و پر از گرد و غبار بود. در طبقه دوم جرقه‌های آتش دیده می‌شد و هر لحظه احتمال انفجار وجود داشت. وقتی توانستم خانه را ببینم، تمام وسایل زندگی‌مان تکه‌تکه شده بود؛ حاصل ۲۰ سال زحمت من و همسرم در چند ثانیه از بین رفت.
این آسیب‌دیده با بیان اینکه پس از حادثه به بیمارستان منتقل شدند، افزود: سر پسرم شکسته بود و بدن فرزندانم کبود شده بود. از نظر روحی، ما چهار نفر دیگر آدم‌های سابق نیستیم و نمی‌دانم چطور می‌توانیم به زندگی قبلی برگردیم.
او گفت: اکنون حتی وسایل اولیه زندگی را هم نداریم و مجبور شده‌ایم مدتی در خانه مادرم زندگی کنیم. پسرم گریه می‌کند و می‌گوید دیگر خانه نداریم. من هم برای آرام‌کردن او قول داده‌ام در همان محله خانه‌ای برایشان اجاره کنم. از دادگاه می‌خواهم حقوق و خسارت ما پرداخت شود تا شاید بخشی از این درد و رنج التیام پیدا کند.
خانه‌ای که به کوهی از آوار تبدیل شد
در ادامه، مادر سه فرزند دیگری که منزلش در جریان حمله موشکی تخریب شده بود، از روزی گفت که پس از شنیدن خبر انفجار، تصور می‌کرد خانه همسایه آسیب دیده است، اما با بازگشت به محل سکونتش با ویرانی کامل خانه روبه‌رو شد.
او گفت: دو روز پیش از حادثه همراه همسر و فرزندانم از تهران خارج شده بودیم. وقتی خبر انفجار را شنیدم، فکر می‌کردم شاید خانه همسایه آسیب دیده و خانه ما فقط خسارت جزئی برداشته باشد؛ اما وقتی برگشتیم، متوجه شدیم چیزی از خانه باقی نمانده است. خانه‌ای که سال‌ها در آن زندگی کرده بودیم، تقریباً به‌طور کامل ویران شده و به کوهی از آوار تبدیل شده بود.
این آسیب‌دیده با اشاره به آسیب‌دیدن همسایگانش افزود: شدت انفجار به حدی بود که دیوارهای خانه ما روی منزل همسایه فرو ریخت و همسر همسایه از ناحیه پا و فرزندانش نیز به‌شدت مجروح شدند. ما فقط خانه خودمان را از دست ندادیم، بلکه شاهد آسیب جدی به زندگی و سلامت خانواده دیگری هم بودیم.
او از تغییر رفتار فرزندانش پس از حادثه گفت: از آن روز به بعد، بچه‌ها با کوچک‌ترین صدا می‌ترسند، به‌سختی می‌خوابند و دیگر آرامش سابق را ندارند. دختر پنج‌ساله‌ام باید دغدغه بازی و عروسک‌هایش را داشته باشد، اما حالا با ترس و انفجار روبه‌رو شده است.
این مادر ادامه داد: تمام مدارک تحصیلی دختر بزرگم و اسناد و مدارک خانواده در خانه بود و از بین رفت. حتی مدتی بعد، تکه‌هایی از وسایل و عکس‌های عروسی‌مان را در خانه همسایه پیدا کردیم؛ خاطراتی که سال‌ها برایمان باقی مانده بود، زیر آوار از بین رفت.
دادگاه: خسارت معنوی ناشی از تخریب اموال هم قابل بررسی است
پس از بیان این اظهارات، قاضی شعبه ۵۵ دادگاه حقوقی بین‌الملل با اشاره به آثار تخریب اموال غیرنظامیان گفت: خسارت ناشی از حمله به اموال، صرفاً خسارت مادی نیست و می‌تواند آثار معنوی نیز به همراه داشته باشد.
وی با بیان اینکه در برخی پرونده‌ها خسارت معنوی ناشی از رفتار مجرمانه قابل مطالبه است، افزود: در موضوع جنگ نیز فردی که مال خود را از دست داده، علاوه بر مطالبه خسارت مادی، می‌تواند خسارت معنوی ناشی از این اتفاق و آسیب‌های روحی آن را مطرح کند. این موضوع در دادخواست نیز مورد اشاره قرار گرفته و قابل بررسی است.
آسیب‌های روانی بازماندگان؛ رنجی فراتر از ویرانی خانه‌ها
در بخش دیگری از جلسه، رشنواز با اشاره به آثار روانی جنگ بر خانواده‌های آسیب‌دیده، از حضور دکتر الهه علیخانی، مشاور خانواده قوه قضاییه، برای تشریح این آسیب‌ها دعوت کرد.
این مشاور روان‌شناسی و حقوقی نیز با اشاره به تجربه خود از ارائه خدمات مشاوره به خانواده‌های آسیب‌دیده از جنگ ۱۲ روزه گفت: از روزهای نخست جنگ تاکنون، با خانواده‌های زیادی روبه‌رو بوده‌ام که علاوه بر خسارات مادی، آسیب‌های روحی و روانی گسترده‌ای را تجربه کرده‌اند.
او با اشاره به روایت یکی از کودکان و جمله «مامان، عروسک‌هایم را هم شهید کردند»، تأکید کرد: آنچه از نزدیک مشاهده می‌شود، تنها ویرانی خانه‌ها و از دست رفتن اموال نیست؛ آسیب‌ها و تروماهای روانی ناشی از تجربه انفجار، گرفتارشدن زیر آوار و از دست دادن عزیزان، بسیار گسترده و دردناک است.
این مشاور با بیان اینکه نجات‌یافتن از زیر آوار به معنای پایان رنج افراد نیست، ادامه داد: ممکن است اطرافیان به فرد بگویند خدا را شکر که نجات پیدا کردی، اما نمی‌دانند در ذهن، فکر و روح او چه آسیب‌هایی باقی مانده است. بسیاری از کودکان نیز این صحنه‌ها را از نزدیک دیده‌اند یا شاهد شهادت عزیزانشان بوده‌اند.