فاش نیوز - این روزها پرسش اصلی افکار عمومی ایران این است: در رویارویی با آمریکا چه اتفاقی در حال وقوع است؟ ترامپ مرتب از مذاکره می‌گوید، اما واقعیت روشن است:
مذاکره مستقیم ایران و آمریکا در جریان نیست و این، تصمیم ایران است.
بعد از تجربیات ۱۷ ماه گذشته، به‌ویژه جنگ ۴۰ روزه، ایران تصمیم گرفته با آمریکایی‌ها صحبت نکند. واسطه‌هایی مثل عراق، پاکستان و قطر در رفت‌وآمدند، اما این رفت‌وآمد به معنای مذاکره نیست.
آمریکایی‌ها از طریق قطر طرحی مفصل دادند که تلاش می‌کردند در حدود ۲۵ روز و پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، توافقی شامل موضوع هسته‌ای را به نتیجه برسانند. دلیلش روشن است: در «تفاهم اسلام‌آباد» در مسئله هسته‌ای از ایران امتیاز نگرفتند و حالا می‌خواهند آن را جبران کنند.
طرح آمریکا از سوی ایران رد شد و ایران طرحی با هفت شرط روشن ارائه کرد. نکته کلیدی این است که ایران اجرای این شروط را مستلزم مذاکره نمی‌داند؛ اینها اقداماتی شفاف و قابل‌اجرا در کوتاه‌مدت هستند و اول باید روی زمین محقق شوند:
▪️توقف جنگ در لبنان و ایران
▪️برداشته‌شدن محاصره دریایی
▪️آزادسازی یک جای دارایی‌های بلوکه‌شده؛ حداقل حدود ۲۲ میلیارد دلار
▪️لغو تحریم‌های صادرات نفت
و شروط دیگر که در مجموع همان شروط تفاهم اسلام‌آباد و چند شرط دیگر است.
بدون تحقق این شروط، ورود به فرایند مذاکره اساساً موضوعیت ندارد.
اجرای این شروط برای آمریکا آسان نیست. بخش مهمی از شرط نخست به لبنان مربوط است و آمریکا برای اجرای آن باید اسرائیل را راضی کند؛ رژیمی که با آتش‌بس مخالف است. درباره محاصره دریایی هم اراده ایران بر این است که هر مقدار لازم زمان و منابع صرف کند تا به فرمول نظامی برداشتن محاصره برسد. در موضوع دارایی‌ها و تحریم نفت نیز تجربه گذشته نشان داده آمریکا در بهترین حالت تن به اقدامات موقت و محدود می‌دهد.
آمریکایی‌ها، به‌ویژه دولت ترامپ، پس از انتخابات میان‌دوره‌ای مذاکره را ابزاری برای خروج از وضعیت، ساختن قاب «پیروزی» و اجتناب از فاجعه بزرگ‌تر می‌بینند. آن‌ها می‌خواهند چیزی را که در جنگ به دست نیاوردند، در مذاکره بگیرند و بعد اعلام پیروزی کنند. تمرکز آن‌ها بر گرفتن امتیاز هسته‌ای از ایران است؛ این بزرگ‌ترین خطر برای ایران است.
اما خطر اصلی نه جنگ است و نه مذاکره؛ چرخه «جنگ و اختلاف داخلی» است. ما می‌جنگیم، مقاومت می‌کنیم، پیروز می‌شویم، اما بلافاصله برخی به‌جای تمرکز بر منافع ملی، سیاست داخلی را به میدان نزاع قدرت تبدیل می‌کنند؛ سپس ناآرامی و شکاف ایجاد می‌شود و دشمنی که در جنگ باخته، دوباره ضربه می‌زند. تنها راه شکستن این چرخه، نگاه به رهبری، حفظ انسجام ملی و اولویت‌دادن به ملاحظات امنیت ملی است.
به گمان من، این روند در یکی دو هفته آینده تعیین تکلیف خواهد شد. ایران قرار نیست امتیاز بدهد؛ دست‌ها روی ماشه است و طرف مقابل باید تصمیم بگیرد آیا شروط روشن ایران را اجرا می‌کند یا نه. احتمال تسلیم آمریکا به این فرمول ضعیف است و بنابراین باید آماده بازگشت به رویارویی بود؛ رویارویی‌ای که ممکن است ابعادش با گذشته متفاوت باشد.
|| مهدی محمدی