م.ر.ک.جانباز- جوامع در حال گذار است. لذا با توجه به میزان رو به افزایش سندرم بی تفاوتی اجتماعی نگرانی و نیاز به بررسی علل بوجود آورنده آن بیش از پیش احساس می شود. مجموعه علت های ایجاد کننده آن را در جوامع در حال گذار می توان از ابعاد روانشناختی و جامعه شناختی مورد بررسی قرار داد که از مهمترین آنها موارد ذیل قابل اشاره است:

 1- سرخوردگی و بی اعتمادی: بعضا" اگر مردم جامعه خصوصا قشر تحصیلکرده و نخبگان احساس کنند که بعضی مسولین و مدیران ارگان ها با عملکردشان عدالت اجتماعی را مد نظر قرار نداده و در یک روند ناکارامدی و کم کاری قرار دارند و همچنین باید به طور مدام با ناکامی های متعدد در حوزه های مختلف جامعه پیرامونی خود دست و پنجه نرم کنند دچار نوعی بی تفاوتی در احساس مسولیت اجتماعی و فرهنگی شده و میزان تعلق و حضور خویش را به دلیل بی اعتمادی، سرخوردگی و درماندگی کاهش می دهند.

 2- روزمرگی: اگر افراد یک جامعه دچار بی هدفی و بی انگیزگی در فعالیت های روزمره گردند و بیشتر اوقات زندگی خود را به شکل تکراری صرف نیازهای روزمره کنند دچار بی تفاوتی می شوند.

 3- ترس از برخورد: اگر در فضای اجتماعی یک جامعه گروه های مختلف مردمی جهت مشارکت، نظارت و پیگیری حقوق شهروندی اقدام کنند و دغدغه و نگرانی پیگرد امنیتی داشته باشند در نوع رفتارهای خود تجدید نظر کرده و به قول معروف به دنبال دردسر نمی گردند.

 4- دغدغه نیازهای اولیه: وقتی بیشتر دغدغه های افراد یک جامعه صرف نیازهای فیزیولوژیک و اولیه مثل مسکن،غذا، پوشاک،ازدواج و.....شود قطعا نمی توانند به سطوح بالاتری از نیازها توجه کنند.

 5- ضعف در سیستم تعلیم و تربیت: در صورتی که اولیاء اگاهی و احساس مسولیت اجتماعی را در زندگی خانوادگی وبرای فرزندان مورد اموزش قرار ندهند و سیستم تعلیم و تربیت مدارس و حتی دانشگاه ها این موارد را مورد تاکید قرار ندهند قطعا فردی که وارد زندگی اجتماعی می شود دارای ضعف شدید در احساس و تعهد اجتماع پیرامونی و میزان آگاهی نسبت به حقوق شهروندی خواهد بود.

 6- گسترش فرهنگ شهرنشینی: مسایلی همچون عقلانی شدن رفتار شهروندان، افزایش فردگرایی، افزایش محاسبه گری در کنش ها، جدایی میان منافع خود و جامعه و..... جزء ملزومات فرهنگ روبه رشد زندگی شهری است.

 7- عدم بسترسازی مناسب: اگر مدیران اجتماعی و فرهنگی و نیز نهادهای قانون گذاری یک کشور بستر قانونی و حمایتی جهت حضور و نظارت همگانی ایجاد نکنند و زمینه مشارکت در فرآیندها و تصمیم گیری های گوناگون کشورداده نشود بی تفاوتی و دلسردی رو به فزونی خواهد گذاشت.

 حال باید دید در جامعه ما کدام یک از این موارد و با چه درجه ای در امر بی تفاوتی اجتماعی موثر و قابل ارزیابی خواهد بود.والسلام