
قنبر ایرانپور- ارزش مقام شهید و شهادت در فرهنگ اسلامی علی الخصوص در اصول اعتقادی شیعه بر کسی پوشیده نیست. خوب است بدانیم لفظ «شهید و شهادت» به رزمندگان حامی دین خدا بعد از ظهور اسلام وارد دایره المعارف فرهنگ اسلامی شده است و قبل از آن با واژه کشته های در راه خدا معرفی می شدند « آیه 69سوره مبارکه نساء : والذین امنوا بالله و رسله اولئک هم الصدیقون و الشهداء عند ربهم لهم اجرهم و نورهم » .
در این مبحث هدف بررسی مقام عظمای شهید و جایگاه شهادت نیست که این موارد از بدیهیات مسلم است. آنچه که در این سی سال و اندی مهجور و مظلوم واقع شده است، ارزش هایی است که به تبع حادث شدن جریان شهادت باید مورد توجه قرار بگیرند. اگر عمری باشد سلسله وار آنها را بیان خواهم کرد .
همانطور که می دانیم همه شهدا دارای بازماندگانی هستند که با از دست دادن عزیزان خود دچار ناملایمات روحی و ضربه های شدید روانی و مشکلات اقتصادی می شوند و ای بسا عزیزانشان با تنی مجروح، سالها بی حرکت و کم حرکت مقابل چشمانشان زجر می کشند . در این جا اولین مبحثی که اهمیت پیدا می کند شیوه « دلجویی » از جانبازان دفاع مقدس و خانواده شهداست.
اولین کسی که به دلجویی از این افراد ایثارگر می آید، خداوند متعال است که خون بهای شهیدان را بر ذمه خود قرار داده است. ذات باری تعالی با کلماتی مبارک و نورانی « ولا تقلولوا لمن یقتل فی سبیل الله اموات بل احیاء عند ربهم یرزقون » قصد دارد آرامش خاطر بازماندگان را فراهم کند . این زیباترین نوع آرامش دادن است به قلبهای داغدار و مضطر ی که طاقت دوری و فقدان عزیز خود را ندارند .
از طرفی سیره عملی پیامبر(ص) و امامان معصوم (ع) نیز آرامش بخش دل خانواده های شهدا بود. رسول اکرم (ص) در زمان حیات خود دستورات خاصی می داد به مسلمانان، در زمینه پذیرفتن سرپرستی و رسیدگی به امور خانواده هایی که سرپرست خود را از دست داده بودند و البته خود رزمندگان با بستن پیمان برادری بین خود زمینه را برای توجه برادر دینی اش بعد از شهادت مهیا می ساخت. محمود بن مسلمه انصاری از یاران لشکر پیامبر(ص) بود که در چند جنگ حضرت را همراهی می کرد. او درجنگ خیبر به شدت مجروح شد و بعد از سه روز به شهادت رسید. پیامبراکرم (ص) بر پیکر او حاضر شد و به برادرش فرمود: « برادرت مسلم پاداش دو شهید را دارد .»
همه این توضیحات نشان می دهد که در زمان اولیای دین توجه به خانواده رزمندگان اسلام از اهم موضوعات بوده است. بر هیچ کسی پوشیده نیست فقدان حضور رزمنده یا کاهش توانایی رزمنده جانباز، بر زندگی عادی بازماندگان مشکلاتی را تحمیل می کند که مهم ترینش مشکلات اقتصادی است.
پیامبر (ص) منابع ویژه ای به این امر اختصاص داده بودند و به طور پنهانی به خانواده شهدا سرکشی می نمودند. امام علی (ع) خود را پدر یتیمان و سرپرست بیوه زنان معرفی می کرد : « انا الهادی و المهتدی و ابوالیتامی و زوج الارامل » .
در این میان توجه کریم اهل بیت امام حسن (ع) خیلی خاص و پرشور است که باید سیره عملی متولیان امور شهدا قرار گیرد. او حقوق جنگجویان و مجاهدان را صد در صد اضافه کرد و اموال خود را بارها میان یتیمانی تقسیم نمود که پدران و سرپرستان آنها در رکاب حضرت علی (ع) به شهادت رسیده بودند. با یک نگاه اجمالی به این مقوله به روشنی پی می بریم سیره سایر امامان معصومین نیز به همین نحو بوده است.
اکنون بیش از بیست سال و اندی از زمان پایان جنگ می گذرد و با احتساب اولین سالی که دفاع مقدس شروع شد، بیش از 35 سال از فقدان و فراق اولین شهید در حکومت اسلامی ایران گذشته است. بر این اساس شایسته است مسئولین محترم با وجدان خود خلوتی داشته باشند و برآورد کنند در راستای حفظ آرامش و تکریم خانواده های شهدا و بازماندگان جنگ در جامعه چقدر اهتمام داشته اند!؟
گرچه تعیین درصد بندی موضوعی است که می تواند حق را بالسویه بین قشر ایثارگران تقسیم نماید اما متاسفانه مقوله درصد بندی چنان حرمت ایثارگران و جانبازان را شکست که در طول 20 سال خدمتم بارها دیدم و شنیدم که عده ای از قشر ایثارگران از خیر امتیازات قانونی خود گذشتند.
حال سوال این است : چرا و چه شد که از همان روزهای آغازین جنگ و شهادت در اذهان مردم این تصور اشتباه جای گرفت که خانواده شهدا و جانبازان اولویتی بر سایر افراد جامعه ندارند؟ این بود سیره عملی برگزیدگان دین ؟ قرار این بود؟
به والله قسم قرار این نبود، این نبود، این نبود !!!!