شهید گمنام - یکی از تاثیرگذارترین راه‌های ترویج فرهنگ ایثار و شهادت، از طریق رسانه‌های ملی به‌ویژه تلویزیون است. به‌دلیل اینکه تلویزیون دارای مخاطبان عمومی می‌باشد و سریال‌ها و فیلم‌ها به عنوان گوشه‌ای از زندگی‌نامه انسان‌ها و افراد، بر حافظه و ذهن افراد تاثیر می‌گذارد، این موضوع باعث می شود که فیلم‌ها و سریال‌های تلویزیونی تاثیر فراوانی بر فرهنگ و فرهنگ‌سازی اذهان عمومی مردم بگذارند.

 اخیرا" دو سریال از تلویزیون در شبکه‌های 3 و یک سیما بنام "آخر خط " و "دخترم نرگس" پخش شد. نکته قابل توجه در این دو سریال که البته در ژانرهای متفاوتی ساخته شده، توجه به دو موضوع قابل اهمیت در حوزه ایثار و شهادت است که به آن خواهیم پرداخت.

 سریال «آخر خط» به کارگردانی علی مسعودی که اخیرا" هر شب ساعت ۲۰:۴۵ روی آنتن شبکه سه می‌رفت، سریالی در ژانر طنز بود و روایتی از ماجرای دو پسرخاله بود که با شیطنت‌های زیادشان خانواده‌ها را به ستوه آورده‌ بودند و بعد از ارتکاب جرمی که به زندان رفتنشان منجر شد، به فکر مهاجرت از ایران افتادند.

 هرچند نوآوری به کاررفته در این سریال کمی تکراری بوده و سریال زیبا و دوست‌داشتنی "لیلی با من است" را به خاطر می آورد که البته در سال‌های گذشته بعضا" فیلم های دیگری نیز تولید شده بود که طنز را دستمایه‌ای قرار داده بودند تا با جذب مخاطب بتوانند واقعیت‌های جبهه و جنگ و دفاع مقدس را نشان دهند، اما با این وجود اینکه در فیلمی طنز با دو بازیگری که اقبال مردمی دارند، تلاش بشود که موضوع مدافعان حرم که بی‌شک مدافعان مرزها و سرزمین و وطن خودمان هستند را به تصویر بکشند، کاری بسیار با ارزش و تاثیرگذار است.

 نویسنده و کارگردان در فیلم آخر خط، آن دو پسرخاله بعد از اینکه پس از امتحان راه‌های مختلف تصمیم می‌گیرند در قالب یا پوشش نیت دفاع از حرم از ایران خارج شده و بتوانند راهی برای فرار از ایران پیدا کنند، به‌خوبی توانستند گوشه‌ای از وضعیت و زندگی و شرایط و مرام مدافعان حرم را نشان بدهند که هرچند برای ادای حق و دین به این قهرمانان گمنان و مظلوم، بسیار کار ناچیزی‌ست، اما خالی از لطف نبود.

نشان دادن نکاتی مثل خاضع و گمنام بودن این قهرمانان عصر آخرالزمان، مرام و معرفت و ایمان قوی ایشان، ایثار و ازجان گذشتگی غیرقابل محاسبه آنها، سختی های بیشمار و جراحت های روحی و جسمی وارده بر ایشان و ... اشاره‌های کوچکی بود که در این سریال ساده طنز، به نمایش درآمد.

*************************************************
از طرف دیگر سریال "دخترم نرگس" در ژانر اجتماعی و خانوادگی و البته ضبط در شهرستان که از محاسن این سریال بود، از شبکه یک سیما پخش شد.

نویسنده و کارگردان این سریال که اخیرا" هر شب ساعت ۲۲:۱۵ روی آنتن می‌رفت، باقر حبیب پیران است که به تهیه کنندگی داوود سلیمان پور یکی از تولیدات استانی آذربایجان غربی است و در استان‌های آذربایجان غربی و شرقی، زنجان و کردستان تصویربرداری شده است.

 این سریال به زندگی دختری می‌پردازد که در هنگام بمباران به دنیا آمده و مشخص می‌شود که دختر والدینی نیست که بزرگش کرده اند. او دختر یک شهیده است. مادری که در بمباران به شهادت می‌رسد و نوزادش را خانواده دیگری بزرگ می‌کنند. 

 این سریال نسبت به سریال قبلی از محتوای ایثار و شهادتی بیشتری برخوردار بوده و شاخصه‌های این سریال پرداختن به تاثیر جنگ تحمیلی بر زندگی خانوادگی مردم، تاثیر بمباران و قربانیان بمباران‌های شهرها، از دست رفتن مادرها و نوزادان بسیاری در این بمباران‌ها و ... می باشد.

 ایده زیبایی که در این سریال به آن پرداخته شده، وجود شخصیتی در قالب یک جانباز است از قشر اقلیت‌های مذهبی. مردی که خود پدر یک شهید است و خود نیز برای دفاع از وطن رفته و اکنون با عوارض سخت شیمیایی دست و پنجه نرم می‌کند.

 داستان این سریال وقتی به پیدا کردن پدر واقعی نرگس می‌رسد، و برخورد احترام آمیز و قدردانانه او از پدر و حتی ارادت خانواده مسلمان نرگس به آن جانباز شیمیایی که حتی دین یکسانی با آنها ندارد، زیباترین فرهنگ‌سازی ای‌ست که می‌تواند برای مخاطب صورت بگیرد.

فرهنگ قدردانی از ازجان گذشتگان وطن، احترام و حرمت ایثارگران و جانبازان، و حتی فرهنگ احترام به قهرمانی که هموطن است اما هم‌دین ما نیست و ... کار ارزشمندی ست که در این سریال صورت گرفته است.

اینکه این دختر حتی به حرمت پدری و جانبازی، حاضر می‌شود کبد خود را به وی با وجود عوارض احتمالی اهدا کند، نیز محتوای خوبی‌ست که در زمینه احترام به والدین و ارزش های خانوادگی و ارزش‌های وطنی و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت و قدردانی از ایثارگران نشان داده می‌شود.

یقینا" تولید چنین محصولات فرهنگی‌ای می‌تواند نقش موثری در ترویج و فرهنگ‌سازی ارج نهادن به ایثارگران، فراموش نکردن دینی که مدافعان حرم بر گردن ما ایرانی‌ها دارند و از این دست مقولات ارزشی داشته باشد.

بدون تردید تولید محصولات ارزشی که به فرهنگ ایثارگری و فداکاری اشاره دارد و انسان را به گفته دین و علم انسان شناسی، از خود و خودخواهی عبور داده به دیگرخواهی می‌رساند، می‌تواند تاثیر بسزایی بر رویکرد فرهنگی و سبک زندگی و حال خوش و درجه خوشبختی انسان ها و مردم بگذارد.

باشد که تمامی نویسندگان، فیلمنامه نویسان و کارگردانان و هنرمندان ما، در طول تاریخ فعالیت خود قدمی در جهت کارهای ارزشی بردارند تا با تاثیرگذاری معنوی و مثبت بر جامعه، دین خود را به ودیعه الهی استعدادی که خداوند در وجودشان نهاده، ادا کنند.