جمعه 30 آبان 1404 , 13:00




توجه؛ موهبتی بینظیر و حیات بخش
اگر افراد بدانند تحت نظارت مستقیم و توجه شخصی دیگر قرار دارند، عملکرد بهتری را از خود نشان میدهند...
فاش نیوز - توجه، یکی از موهبت هاییست که هر کس میتواند به دیگران بدهد. تجربه و علم، هر دو اثر تلخ بیتوجهی را بر انسانها نشان دادهاند و عوارضی را که در پی دارد.
اثر هاوتورن چیست؟ (Hawthorne Effect)
این اثر، نخستین بار در دهه 1950 توسط محققی به نام هنری لندزبرگ معرفی شد و در اصل محصول مطالعات وی طی دهه 1920 و 1930 است. چون این پژوهش در کارخانه تجهیزات الکتریکی هاوتورن در ایلینوی انجام گرفت، اثر اثباتشده نیز به همین نام خوانده شد.
روانشناسان سال هاست متوجه شده اند، افراد بسیاری صرفاً به خاطر توجه خاصی که به آنها میشود میتوانند رفتارهایی چون بازدهی شغلی خود را بهتر کنند.
در مطالعات کلاسیک هاوتورن(روتیلزبرگر و دیکسون،1939) درباره اثر نورپردازی بهتر بر تولید کارخانه، معلوم شد کارگران صرفا به خاطر شرکت در تحقیق و توجه خاصی که به آنها معطوف شده بود، بازدهی خود را بیشتر کردند.
اثر "هاوتورن"، اصطلاحی معروف است برای اشاره به اینکه "اگر افراد بدانند تحت نظارت مستقیم و توجه شخصی دیگر قرار دارند، عملکرد بهتری را از خود نشان میدهند." معمولا فرض می شود که این گونه بهبودی به علت بالا رفتن روحیه و عزت نفس است که افراد آن را در اثر توجه دیگران به آنها احساس می کنند. پدیده ای که به اثر هاوتورن معروف شده است.
اثر هاوتورن یا اثر توجه مثبت، نشان میدهد که اگر افراد محبت یا توجه خاص و مثبت ببینند، در هر چیزی انگیزه بیشتری پیدا میکنند و توانمندیشان تقویت میشود.
از این رو میتوان گفت که جالبترین پیامد اثر هاوتورن، قابلیت آن در القای رفتارهای فردی- اجتماعی مثبت است. اگر بخواهیم از این اثر حداکثر بهرهوری را داشته باشیم، باید با افرادی معاشرت کنیم که توانایی توسعه رفتارهای مثبت و دلخواه را در شخصیت ما داشته باشند.
همین موضوع و اثر، در زندگی خانوادگی و روابط زوجین و روابط والدین با فرزندان نیز بسیار حائز اهمیت است.
در زندگی ایثارگران که یکسری شرایط خاص و ویژه از لحاظ سلامتی پدر یا همسر وجود دارد، موضوع توجه، موضوعی نقشآفرین و بسیار مهم است؛ حتی مهمتر از خانوادههای معمولی.
توجه کافی به اعضای خانواده، میتواند نجات بخش فرزندان از اشتباهات و انحرافات باشد. همچنین توجه کافی به همسر، میتواند او را از هر نظر غنی ساخته و باعث افزایش رضایت زناشویی و رضایت از زندگی گردد.
توجه مثبت و کافی مادر خانواده به همسر، آن هم همسری که سالهاست یکسری جراحت و عوارض را متحمل شده است؛ میتواند مرهمی بزرگ باشد بر دردهای جسمی و زخمهای دل یک قهرمان.
توجه موهبتی ست که انسان میتواند با آن بسیاری از افراد را نجات دهد؛ افراد را به زندگی دلگرم کند، باعث انگیزهبخشی به افراد گردد، آنان را از تصمیمات اشتباه بازدارد و مسیر زندگیشان را تغییر دهد.
پژوهشها نشان دادهاند که بسیاری از مشکلات رفتاری فرزندان، در اثر بیتوجهی والدین است و برعکس توجه صحیح و کافی، میتواند کمک کند فرزندان با موفقیت مسیر خود را طی کنند.
اثر توجه کافی و مثبت به دیگران و اعضای خانواده، انقدر زیاد است که میتواند جای خالی بسیاری از کمبودها را پر کند. بنابراین توصیه می شود به ویژه اعضای خانواده بیشترین توجه را به خواستهها و نیازها، غم و شادی یکدیگر داشته باشند.
جانبازان و ایثارگران نیز علیرغم وجود یکسری محدودیت ها، میتوانند با توجه کافی به اعضای خانواده و دادن توجه مثبت به آنان، احساسی بسیار مثبت در آنان ایجاد کرده و به همین صورت نیز، اعضای خانواده ایثارگران میتوانند با بهرهگیری از اثر مثبت توجه بر فرد، باعث آرامش بیشتر پدر خانواده یا همسر خود گردند.
|| سعیده نامآور(دکتری مشاوره)


















تا میگه اللهاکبر، گوشیت زنگ میخوره نگاه میکنی، شماره آشناست، جواب میدی با ذوق:سلام! خوبی؟
اونوقت…تو با یه جمله دست به سر کردن .
صدا میاد... صدا میاد...
نه صدای اذان، نه صدای اون، فقط یه نفسنفس خفیف، مثل آدمی که از پشتبام دیشو تنظیم میکنه!انگار وظیفه شرعی داره: “زنگ بزن، ولی نَگو!”یعنی نه قصد حرف داره، نه کار خاص . فقط میخواست یادمون بندازه وقت اذانه، یا شاید گوشیش با مسجد قرارداد داره! آخرش هم خودمون تلفن رو قطع میکنیم، در حالی که حس میکنیم از یه مراسم مذهبی برگشتیم، نه تماس تلفنی!
این عزیزان همونهاییان که اگه یه روز وقت اذان گوشیشون زنگ نخوره، گفتن خود اذان دیر میافته! "
دیشب دوباره همون اتفاق افتاد. اذان مغرب بود و گوشی زنگ زد. دیدم شمارهشه. گفتم حتماً اینبار، این شاهکلید سکوت، قراره رمز هستی رو برام افشا کنه یا حداقل بپرسه از مصیبتی که گرفتارش شدی چه خبر!گوشی برداشتم: آقا سلام! در خدمتم.
منو باش که از سر ادب اول من سلام می کنم . انگار نه انگار او زنگ زده . بعد نمی دونم چه خبره طرف او. یا ظرف و بشقابش با هم دعوا دارن . یا آدمای دورش . صدای های مبهمی میاد . ما که خودمون جنگنده هستیم . اونم تپش قلب ما را به بلندی کلیسای بورکینافاسو می کنه .
بعد . اونطرف خط… سکوت مطلق. یه سکوت به قدری کامل که انگار به جای تماس تلفنی، رفتم وسط یه بیابان دورافتاده و صدای باد رو فقط میشنوم.
من: الو؟ صدام میآد؟(با لحن شکبرانگیز)
اونطرف: صدای خشخش خفیف،صبر کن... صبر کن..من کمکم داشتم احساس میکردم یه مأموریت مخفی دارم؛ انگار باید از طریق همین سکوت، کلمات کوتاه کدهای محرمانه رو رمزگشایی کنم.
تئوریهای من:
حالت آمادهباش عملیاتی: طرف منتظر اذان بوده، زنگ زده که مطمئن بشه اذان شده، بعدش ناگهان یادش افتاده که باید بره با یه نفر دیگه ملاقات کنه و همینطور وسط تماس، گوشی رو توی جیبش گذاشته و رفته سر قرار!
آزمایش کیفیت آنتن: هر بار زنگ میزنه که مطمئن بشه آنتنش در لحظه اذان قویترین حالت ممکن رو داره. (مثل یه تست میدانی غیررسمی!)
استاد مدیتیشن: فقط میخواسته مکالمه رو با یک صدا...صدا میاد، شروع کنه، اما در نیمهی راه، غرق در عرفان شده و کامل یادش رفته زنگ زده!
خلاصه، بعد از ۳۰ ثانیه که ما هم هرچی بلد بودیم، گفتیم (“سلام”، “خوبی”، “بیا”، “برو”)، خودش قطع کرد.
واقعاً موندم! این بنده خدا با اون سکوتش، داره فرهنگ سکوت و تفکر رو احیا میکنه، یا فقط با این کارش باعث میشه ما در لحظه اذان، در حال تمرین دیالوگهای خندهدار با یک دیوار صوتی باشیم؟ نظرتون چیه برای این تیپ آدمها یه نشان افتخار در نظر بگیریم؟ مثلاً نشان سکوت طلایی لحظه اذان!بعد از این ماجرا، وقتی برای بار سوم دقیقاً سر اذان زنگ زد و من هیچی نگفتم، فقط گذاشتم صدای سکوت بیاد. دوباره خودش قطع کرد.
عامو اصلاح شو! من داشتم با سکوتت، به اون موقعیت تاریخی که توش بودی احترام میذاشتم! دفعه بعد اگه زنگ زدی و سکوت کردی، منم فقط یک دقیقه سکوت میکنم و بعدش میگم ‘به به، اذان !’ و قطع میکنم.
جنگ جنگ تا پیروزی