فراکسیون ایثارگران؛ منفعل یا مؤثر؟

فاش نیوز - بررسی عملکرد فراکسیون ایثارگران مجلس در دوره دوازدهم نشان می‌دهد که دست‌کم بر اساس شاخص‌های قابل‌سنجش و داده‌های رسمی منتشرشده، اقدام مؤثر، جریان‌ساز و ملموسی در حوزه مطالبات ایثارگران مشاهده نمی‌شود. این ارزیابی نه بر مبنای قضاوت‌های شخصی، بلکه بر پایه بررسی خروجی‌های رسمی مجلس شورای اسلامی و نهادهای وابسته صورت می‌گیرد.

 بنابراین شاخص‌های ارزیابی عملکرد بر اساس منابع علنی و قابل دسترسی به شرح زیر است:
 - سامانه قوانین و مقررات مجلس شورای اسلامی
 - مشروح مذاکرات صحن علنی
 - مرکز پژوهش‌های مجلس
 - سامانه شفافیت آرای نمایندگان
 - اخبار رسمی مجلس

 براین‌اساس می‌توان گفت:
 - در این دوره طرح یا لایحه شاخص و اختصاصی با محوریت ارتقای حقوق معیشتی، درمانی یا اداری ایثارگران از سوی فراکسیون ارائه یا به سرانجام نرسیده است.
 - نطق‌ها، تذکرات و سؤالات هدفمند و مستمر با محور مسائل بنیادین ایثارگران (شکاف پرداختی، اجرای قوانین مغفول، خدمات درمانی، تسهیلات قانونی) بسیار محدود بوده است.
 - نقش فراکسیون در اصلاح یا نظارت بر اجرای قوانین موجود ایثارگری (نظیر قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران) در اسناد رسمی پررنگ نیست.
 - واکنش سازمان‌یافته به چالش‌های جدی جامعه ایثارگری (مانند تأخیر در خدمات درمانی، تفسیرهای محدودکننده قوانین، یا نابرابری‌های پرداختی) مشاهده نمی‌شود.

 همچنین دلایل احتمالی این انفعال و کم‌تحرکی را می‌توان از چند زاویه تحلیل کرد:

 ۱. فقدان راهبرد مشخص و برنامه عملیاتی
- فراکسیون فاقد نقشه راه شفاف، اولویت‌بندی مطالبات و برنامه زمان‌بندی‌شده برای پیگیری حقوق ایثارگران به نظر می‌رسد.

 ۲. وابستگی سیاسی و ملاحظات غیرتخصصی
- در برخی موارد، ملاحظات سیاسی و هم‌راستایی با دولت یا مدیریت بنیاد شهید، جایگزین نقش نظارتی و مطالبه‌گرانه مجلس شده است.

 ۳. ضعف تخصص حقوقی و اجرایی
- بخش قابل‌توجهی از مشکلات ایثارگران، ماهیت حقوقی، بودجه‌ای و آیین‌نامه‌ای دارد؛ نبود تسلط کافی بر این حوزه‌ها، توان کنشگری فراکسیون را کاهش داده است.

 ۴. تبدیل فراکسیون به ساختاری اسمی
- به‌جای ایفای نقش فعال، فراکسیون در عمل به یک عنوان تشریفاتی تقلیل یافته و خروجی ملموس ندارد.

 ۵. فاصله با بدنه واقعی جامعه ایثارگری
- نبود ارتباط منظم با تشکل‌ها، نخبگان و نمایندگان واقعی ایثارگران، باعث شده مسائل اولویت‌دار به‌درستی منعکس نشود.

 جمع‌بندی
 بر پایه شواهد و اسناد در دسترس، می‌توان گفت که فراکسیون ایثارگران در این دوره مجلس، از جایگاه بالقوه خود برای دفاع مؤثر از حقوق ایثارگران استفاده نکرده است. این وضعی نه‌تنها به تضعیف اعتماد جامعه ایثارگری می‌انجامد، بلکه فلسفه وجودی چنین فراکسیونی را نیز با پرسش جدی مواجه می‌کند.

 اگر قرار است فراکسیون ایثارگران نقشی فراتر از یک عنوان داشته باشد، لازم است:
 - از انفعال خارج شود
 - بر اجرای قانون تمرکز کند
 - نقش نظارتی و مطالبه‌گرانه خود را بدون ملاحظه‌کاری ایفا نماید
 - و صدای واقعی ایثارگران در مجلس باشد، نه بازوی توجیه‌گر وضع موجود، در غیر این صورت، پرسش «منفعل یا مؤثر؟» به‌تدریج به پاسخی روشن اما نگران‌کننده خواهد رسید.

|| علی ادیب