سخنی درباره پیام حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای

 فاش نیوز - به نام خدا؛ در خصوص پیام رهبر معظم انقلاب حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای حفظه‌الله این پیام در ظاهر به مناسبت هفته دولت صادر شده، اما محتوای آن در واقع یک چارچوب جامع برای حکمرانی در شرایط جنگ، تحریم، فشار اقتصادی و جنگ روانی است. نکته مهم این است که معظم‌له هم از خدمات دولت تقدیر کرده‌اند و هم بدون تعارف، مهم‌ترین ضعف‌ها و اولویت‌های کشور را یادآور شده‌اند.

تقدیر از دولت، به معنای چشم‌پوشی از مشکلات نیست
در ابتدای پیام، از رئیس‌جمهور و مدیران دولت به دلیل اقدامات انجام‌شده در شرایط دشوار جنگی، تحریم و آسیب‌های واردشده به زیرساخت‌ها تشکر شده است، این بخش نشان می‌دهد که نقد عملکرد دولت باید منصفانه و مبتنی بر واقعیت باشد، نه اینکه همه اقدامات مثبت نادیده گرفته شود و نه اینکه مشکلات مردم انکار گردد.
در واقع پیام این است: خدمت انجام شده باید دیده شود، اما کار انجام نشده نیز باید مطالبه شود.

یکی از مهم‌ترین محورهای پیام؛ «روایت قدرت» در کنار «حل ضعف»
شاید یکی از کلیدی‌ترین جملات پیام همین باشد: «ضعف و نقص و کمبود، نیازمند روایت و برجسته‌سازی نیست، بلکه نیازمند برنامه‌ریزی و اقدام برای رفع و حل مشکل است.» این سخن، یک مرزبندی مهم میان نقد دلسوزانه و خود تحقیری ملی ایجاد می‌کند، مسئولان باید مشکلات را ببینند، بپذیرند و برای آنها راه‌حل پیدا کنند، اما تبدیل‌کردن هر مشکل به تصویری از «ناتوانی مطلق کشور» نه‌تنها مشکلی را حل نمی‌کند؛ بلکه می‌تواند در جنگ روانی دشمن مورداستفاده قرار گیرد.
بنابراین باید میان این دو تفاوت قائل شد؛ پنهان‌کردن ضعف مساوی است با خطا بزرگ‌نمایی ضعف و کوچک‌نمایی توانایی‌ها مساوی است با خطایی دیگر. راه درست، شناخت ضعف، اصلاح ضعف و روایت صادقانه توانمندی‌هاست.

«ایران قوی» فقط با شعار ساخته نمی‌شود
  پیام به‌روشنی می‌گوید که رسیدن به ایران قوی نیازمند تلاش شبانه‌روزی، ابتکار، تولید، سرمایه‌گذاری، فناوری، مدیریت و مشارکت مردم است. یعنی قدرت ملی فقط قدرت نظامی نیست. قدرت واقعی کشور مجموعه‌ای از این عناصر است:
 - اقتصاد قدرتمند
 - تولید داخلی
 - علم‌وفناوری
 - امنیت
 - انسجام اجتماعی
- فرهنگ
- آموزش و تربیت
- سرمایه اجتماعی
- اعتماد عمومی
- و البته قدرت دفاعی و بازدارندگی؛

از این منظر، «ایران قوی» یک پروژه همه‌جانبه است و نمی‌توان با حل یک مسئله، ادعا کرد که همه مسائل کشور حل شده است.

اقتصاد! شاید فوری‌ترین مطالبه پیام
تورم، بیکاری، قیمت‌ها بازار، رشد اقتصادی، سرمایه‌گذاری، تولید و کاهش نقش دلار در اقتصاد، از جمله موضوعاتی هستند که مستقیماً در پیام موردتأکید قرار گرفته‌اند.
اما نکته ظریف‌تر این است که رهبر انقلاب حفظه‌الله کلید اصلی حل این مشکلات را افزایش تولید داخلی می‌دانند.
اینجا یک مطالبه جدی متوجه دولت است: اگر تولید داخلی قرار است محور اقتصاد باشد، باید محیط کسب‌وکار، سرمایه‌گذاری، امنیت اقتصادی، مبارزه با فساد و رانت، ثبات مقررات و دسترسی تولیدکننده به منابع نیز اصلاح شود.
نمی‌توان از تولیدکننده انتظار معجزه داشت، اما هم‌زمان با بوروکراسی، تصمیمات متناقض، واردات بی‌ضابطه، انحصار و رانت او را گرفتار کرد.

نکته بسیار مهم درباره واردات
پیام، برخلاف برداشت‌های افراطی، واردات را به طور مطلق نفی‌نمی‌کند؛ بلکه می‌گوید هر جا تولید داخلی به‌اندازه کافی وجود ندارد، باید از واردات «صحیح و حکیمانه» استفاده کرد.
این یعنی سیاست درست اقتصادی نه «واردات بی‌محابا» است و نه «بستن مطلق مرزها».
بلکه: حمایت از تولید داخلی به‌اضافه مدیریت هوشمند واردات به‌اضافه کنترل بازار و قیمت‌ها باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند.

نخبگان و جوانان، موتور جهش کشور
یکی از بخش‌های بسیار مهم پیام، تأکید بر استفاده از فناوری و نوآوری‌های نخبگان جوان است.
این بخش یک هشدار جدی به‌نظام اداری کشور نیز محسوب می‌شود، چرا که گاهی روال‌های قدیمی و عادت‌های مدیریتی اجازه نمی‌دهند ایده‌های جدید وارد میدان شوند.
کشوری که می‌خواهد جهش کند، نمی‌تواند با مدیریت‌های کاملاً سنتی و دیوان‌سالاری فرسوده به جنگ مسائل جدید برود. جوان نخبه باید فقط شنیده نشود، باید فرصت اجرا نیز پیدا کند.

شاید حساس‌ترین بخش پیام؛ «انسجام اجتماعی»
در این قسمت، پیام وارد حوزه‌ای می‌شود که مستقیماً با امنیت ملی و سرمایه اجتماعی ارتباط دارد.
تأکید بر اینکه هر تصمیم فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی باید «پیوست انسجام اجتماعی» داشته باشد، بسیار قابل‌تأمل است. یعنی حتی اگر یک تصمیم در ظاهر درست باشد، اگر شیوه اجرای آن باعث شکاف اجتماعی، دوقطبی شدن جامعه و افزایش بی‌اعتمادی شود، باید درباره نحوه اجرای آن تجدیدنظر کرد.

و عبارت بسیار صریح پیام؛ «ارتکاب هر آنچه به ضرر انسجام اجتماعی باشد، ممنوع است.» این جمله را نباید صرفاً یک توصیه اخلاقی تلقی کرد، بلکه می‌توان آن را یک اصل مهم حکمرانی دانست.

«وفاق» نباید به معنای کنارگذاشتن نقد باشد
یکی از نکات مهم پیام، هشدار نسبت به دوگانه‌سازی‌هایی مانند، جنگ یا مذاکره، وفاق یا تندروی، سازش یا جنگ‌طلبی است. از این بخش می‌توان چنین برداشت کرد که جامعه نباید در دام دوگانه‌های کاذب گرفتار شود. می‌توان هم منتقد بود و هم دلسوز کشور، می‌توان هم مذاکره را ابزار دانست و هم بر منافع ملی پافشاری کرد، می‌توان هم دولت را حمایت کرد و هم عملکردش را مطالبه‌گرانه نقد کرد. وفاق واقعی، به‌معنای تعطیل‌کردن عقل، نقد و مطالبه‌گری نیست، بلکه یعنی اختلاف‌نظرها نباید به دشمنی و شکاف اجتماعی تبدیل شوند.

فرهنگ، مسئله‌ای فراتر از یک وزارتخانه
تعبیر «فراراهبردی» درباره فرهنگ، یکی از مهم‌ترین واژه‌های این پیام است. یعنی فرهنگ نباید در حاشیه تصمیمات اقتصادی، سیاسی و اجتماعی قرار گیرد، بلکه سیاست‌گذاری در همه این حوزه‌ها باید آثار فرهنگی خود را نیز در نظر بگیرد. در این نگاه، معلم، استاد، روحانی، پزشک، پرستار و حتی مادر خانه‌دار، صرفاً یک فرد شاغل یا یک عضو خانواده نیست، بلکه در شکل‌دادن به آینده فرهنگی جامعه نقش دارد. این نگاه، فرهنگ را از یک موضوع تزیینی به زیرساخت قدرت ملی تبدیل می‌کند.

و در پایان، به گمان این کمترین پیام امسال را می‌توان در چند واژه خلاصه کرد؛ خدمت، امید، قدرت ملی، تولید، نوآوری، انسجام و فرهنگ. اما یک نکته اساسی وجود دارد؛ این پیام تنها خطاب به دولت نیست؛ بلکه در بخش‌هایی یک مطالبه از تمام ارکان حکمرانی است. اگر قرار است ایران هرچه قوی‌تر شکل بگیرد، مردم باید نتیجه آن را در سفره، بازار، اشتغال، تولید، امنیت، آموزش، سلامت، کرامت اجتماعی و آینده فرزندانشان لمس کنند.
بنابراین بهترین پاسداشت این پیام، برگزاری مراسم و نصب بنر نیست، بلکه تبدیل این توصیه‌ها به تصمیم، برنامه، اقدام و نتیجه ملموس برای مردم است.
و شاید بتوان پیام اصلی را این‌گونه بیان کرد، مردم ایران در میدان‌های سخت، عیار خود را نشان داده‌اند، اکنون نوبت مسئولان است که عیار مدیریت، خدمتگزاری، کارآمدی و وفاداری خود به این مردم را نشان دهند. ایران قوی، با مردم قوی، اقتصاد قوی، مدیریت قوی، جامعه منسجم و مسئولان پاسخگو ساخته می‌شود و این دقیقاً همان نقطه‌ای است که «روایت قدرت» باید از شعار عبور کند و در زندگی واقعی مردم دیده شود.
موفق و پایدار باشید

||  علی‌رضا ضابطی سیستان