به من می‌گویند مستند‌ساز فتنه!

مستند «برادران» با موضوع شهید مهدی نوروزی، همزمان در جشنواره عمار و تلویزیون پخش شد، مستندی که از اجحاف چند ساله‌ای که فتنه‌گران به انقلاب و یکی از شهدای مدافع حرم انجام داده بودند، پرده‌برداری و روشنگری می‌کند.
مستند «برادران» به موضوع شهید مهدی نوروزی اشاره دارد. شهید مدافع حرم که اولین بار تصویرش در سال 88 و ایام فتنه منتشر شد. در آن زمان شهید نوروزی در شبکه‌های اجتماعی به عنوان یکی از نیرو‌های حزب‌الله لبنان نام برده شد که برای سرکوب جنبش سبز به ایران اعزام شده است، نام وی نیز حسین منیف اشمر گذاشته شد که نام رزمنده‌ای لبنانی بود. در مستند «برادران» خط اتصال شهید نوروزی و حسین منیف اشمر دنبال می‌شود. اکران این مستند در سینما فلسطین تهران حضار را تحت تأثیر قرار داد و گریه برخی از تماشاگران را در پی داشت. این اتفاق در پخش تلویزیونی نیز رخ داد و با درخواست‌های مکرر بینندگان دیشب بار دیگر مستند «برادران» از تلویزیون پخش شد.
مهدی نقویان، مستند‌ساز و کارگردان مستند «برادران» که این روزها سروصدای زیادی را به راه انداخته در گفت‌و‌گو با «جوان» درباره ساخت این مستند، می‌گوید: پارسال همین موقع‌ها بود که شهید نوروزی به شهادت رسید، من نیز خبر شهادت را شنیدم و قبل از آن شناختی از وی نداشتم. تنها تصویری که از او دیده بودم مربوط به همان خبر حضور نیروهای حزب‌الله لبنان در ایران طی ایام فتنه بود. وقتی خبر شهادت نوروزی را شنیدم و به اصل ماجرا پی بردم، دیدم ایده خوبی برای تولید مستند است، به خصوص اینکه وی در مبارزه با داعش به شهادت رسیده بود. نقویان می‌افزاید: هر چقدر درباره شهید نوروزی تحقیقاتم بیشتر می‌شد شخصیت وی به عنوان یک قهرمان برایم جذاب‌تر می‌شد.
وی که پیش از این مستند «رمز و راز ملکه» را با موضوع اختیارات ملکه انگلیس تولید کرده بود، درباره مستند «برادران» می‌گوید: به نظرم مستند‌ساز باید به سمت سوژه‌هایی برود که برای مخاطب عام جذابیت دارد و اثری بسازد که تأثیرگذار باشد. در کار قبلی هم که درباره انگلیس بود نیز سعی کردم همین روش را داشته باشم.
این مستند‌ساز می‌افزاید: اتمام کار مستند «رمز و راز ملکه» دقیقاً با بحث بازگشایی سفارت بریتانیا همزمان شد. همان زمان هم ایده تولید مستندی درباره تاریخ فرانسه و تناقض بزرگ این کشور را که مهد دموکراسی خوانده می‌شود اما حجاب را ممنوع کرده است، مطرح کردم. اگر امکان تولید مستند فرانسه را پیدا می‌کردم امسال با حادثه بمبگذاری فرانسه مستند تکمیل می‌شد و آن زمان دستمان پر بود. در این مستند می‌خواستم به تاریخ فرانسه و دلیل اینکه این کشور را نماد دموکراسی می‌دانند، اشاره کنم و بلافاصله تناقض‌های آن را بیاورم، مسئله نشریه شارلی ابدو، استعمار فرانسه در الجزایر و ردپای استعماری آن در کشورهایی مانند ایران و لبنان، هم‌اکنون قوانین آموزش و پرورش در لبنان کپی قوانین فرانسه است و زمانی هم که می‌خواستند در ایران قانون اساسی بنویسند از قوانین این کشور استفاده کردند.
نقویان درباره آینده‌نگری که در آثارش دیده می‌شود، توضیح می‌دهد: به نظرم خداوند به همه هنرمندان نظر لطفی داشته و به آنها نوعی تیزبینی و آینده‌نگری داده است که بتوانند وقایع آینده را حدس بزنند. من هم توانستم با «رمز و راز ملکه» و «برادران» نوعی آینده نگری داشته باشم. «برادران» هم در ایام 9 دی و موضوع داعش تکمیل شد.
این مستند‌ساز که در «رمز و راز ملکه» کار را صرفاً براساس تصاویر آرشیوی تولید کرده بود، درباره روند ساخت «برادران» می‌گوید: در این مستند به کرمانشاه و لبنان سفر کردم و از تصاویر آرشیوی نیز استفاده زیادی کردم. درباره شهید نوروزی تصاویر زیادی وجود داشت اما مثلاً انتخاب حدود 30 دقیقه تصویر از بین 20 گیگابایت تصویر کار خیلی سختی بود، اما سوژه شهید نوروزی به عنوان یک قهرمان کمک بسیاری در این باره به من کرد.
کارگردان مستند بحث‌برانگیز «برادران» می‌گوید: به نظرم در سینما، چه سینمای مستند و چه داستانی، مهم‌ترین کار این است که بدانیم چطور داستان را تعریف و داستان خوبی را روایت کنیم. وقتی حقیقت را به خوبی بیان کنی مردم استقبال می‌کنند. پس از پخش مستند «برادران» بسیاری از افرادی که از نظر سیاسی آن طرفی حساب می‌شدند، تماس گرفتند یا پیامک دادند و از کار تشکر کردند. این نشان می‌دهد گفتن حقیقت همیشه با استقبال روبه‌رو می‌شود.
نقویان معتقد است: یکی از مشکلات ما به خصوص در بین بچه حزب‌اللهی‌هایی که مستند تولید می‌کنند این است که مستند‌ساز تحلیل خود را در مستند می‌آورد و مخاطب این تحلیل را پس می‌زند. من در «رمز و راز ملکه» نیز سعی کردم تاریخ و داستان واقعی را روایت کنم و تحلیل را برعهده بیننده بگذارم. وی درباره استقبال از «برادران» می‌گوید: به من می‌گویند مستند‌ساز فتنه، خب من هم دوست دارم در حوزه‌های دیگر فیلم بسازم، اما وقتی می‌بینیم نه تلویزیون و نه دیگر مستند سازان سراغ فتنه نمی‌روند و این حوزه خالی مانده، می‌آیم و با تولید فیلم نمی‌گذارم درباره فتنه کم کاری شود.
نقویان در پاسخ به سوال«جوان» پیرامون کم‌کاری مستندسازان در تولید مستند با محوریت فتنه 88، می‌گوید: مشکلات زیادی در این‌باره وجود دارد، اولی مشکل به نظرم خود مستندسازان هستند، مستند سازان خوب حزب‌اللهی داریم که تکنیک سینمای مستند را به خوبی می‌شناسند، اما خجالت می‌کشند درباره فتنه فیلم بسازند و در رودربایستی قرار می‌گیرند. در صورتی که باید درباره فتنه دغدغه‌مند فیلم ساخت. مشکل دوم مدیران هستند که نسبت به فیلمسازی درباره فتنه کم‌لطف‌ هستند. تولید فیلم در این حوزه امکانات زیادی می‌خواهد و دردسر زیادی نیز دارد. خودم برای صداگذاری این مستند با چندین نفر از دوستان تماس گرفتم اما هیچ کدام حاضر نشدند همکاری کنند!
نقویان درباره نریشن مستند «برادران» که توسط ناصر طهماسب گفته شده، می‌گوید: حقیقت این است که صدای آقای طهماسب آنقدر خوب است که برای هر مستندی به کار می‌آید، اما خودم دوست نداشتم این کار را ایشان انجام دهد؛ اول به خاطر اینکه کار قبلی‌ام را انجام داده بودند و دوست نداشتم بگویند همه کارهای من با آقای طهماسب است و دوم اینکه می‌خواستم صدای نو و کمتر شناخته شده‌ای باشد.  فارغ از مسائل سیاسی وقتی موضوع مستند و حقیقت شهید نوروزی را برای آقای طهماسب تعریف کردم، وی استقبال زیادی کرد و گفت چون در حق این شهید احجاف شده باید حتماً این کار انجام شود. کارگردان مستند برادران در انتها درباره اینکه چقدر به موفقیت در عمار فکر می‌کند، تأکید می‌کند: بیشتر از اینکه به فکر جایزه عمار باشم از اینکه عمار ویترینی برای کارهای ما شده خوشحالم، عمار باعث شده کارهای ما دیده شوند. مستند «برادران» از جمله آثار حاضر در جشنواره عمار است و علاقه‌مندان می‌توانند براساس برنامه اکران این جشنواره، به تماشای «برادران» بنشینند.