شنبه 06 ارديبهشت 1404 , 15:27
پیشدرآمد کاهش تنش در غرب آسیا
فاش نیوز - به نام خدا؛ مذاکرات ایران و آمریکا از زمان تسخیر سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۷ بهعنوان لانه جاسوسی در ایران تاکنون، مسیری پر از تنش و تغییرات بنیادی داشته است.
این رویداد نهتنها روابط دو کشور را تحت تأثیر قرار داد، بلکه بر ساختار سیاسی و اقتصادی خاورمیانه نیز تأثیر گذاشت.
در سالهای ابتدایی پس از انقلاب اسلامی، روابط ایران و آمریکا به طور کلی قطع شد و تحریمهای بیانصافانه اقتصادی آغاز گردید.
این تحریمها بهتدریج و با شدت بیشتری ادامه یافت و منجر به کاهش قابل توجهی در تولید ناخالص داخلی و صادرات نفت ایران شد.
با گذشت زمان و با توجه به پیشرفت و رشد ایران در حوزه انرژی اتمی، موضوع هستهای ایران به محور اصلی مذاکرات تبدیل شد. مذاکرات هستهای در دوران ریاستجمهوری باراک اوباما و با تشکیل گروه 1+5 اوج گرفت.
این مذاکرات در نهایت به توافق هستهای برجام در سال ۲۰۱۵ منجر شد. هدف برجام، کاهش تنشها و تضمین عدم گسترش سلاحهای هستهای در منطقه بود.
ایران به تعهدات خود در زمینه محدود کردن برنامه هستهای با نظارت سیستمهای بینالمللی پایبند بود و در عوض، امید به کاهش تحریمهای اقتصادی را داشت که متاسفانه با بدعهدی کشورهای اروپایی و آمریکا همراه شد.
در این خصوص رهبر انقلاب بارها تذکر داده بودند که مذاکره با کشورهای اروپایی و آمریکا بیفایدهاست و باید به توان داخلی و نخبگان ایرانی دل بست و با تلاش وافر تحریمها را بیاثر کرد و نظر اقتصاد مقاومتی را سرلوحه برنامه های دولت قرار داد.
با ورود دونالد ترامپ به کاخ سفید و خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸، وضعیت به شدت متشنج شد. این خروج نه تنها به بازگشت تحریمها منجر شد، بلکه بحران و عدم اطمینان بیشتری را در خاورمیانه به وجود آورد.
ایران آغاز به کاهش تعهدات هستهای خود کرد و این مسأله در سطح بینالمللی نگرانیهای جدیدی ایجاد کرد، به ویژه در مورد امنیت این منطقه.
اقتصاد ایران تحت فشار تحریمها غیر اخلاقی و ظالمانه با چالشهای زیادی مواجه شد.
نرخ بیکاری و تورم افزایش یافت و مشکلات اجتماعی و اقتصادی به شدت احساس شد. بسیاری از کارشناسان بر این باورند که کاهش تنشها و ایجاد روابط مثبت با کشورهای غربی به توسعه اقتصادی ایران کمک خواهد کرد و میتواند به ثبات در منطقه کمک کند.
در سالهای اخیر، تلاشهایی برای احیای مذاکرات هستهای صورت گرفته است، اما حساسیتهای سیاسی و عدم اعتماد میان دو کشور همچنان مستمر است.
کاهش تنش در خاورمیانه نیاز به همکاریهای بینالمللی و دیپلماسی موثر دارد. ایران و آمریکا باید با احترام متقابل و در کمال صداقت به توافقات معقولی برسند که هم به امنیت منطقه پاسخ دهد و هم به نیازهای اقتصادی ایران توجه کند.
در نهایت، مذاکرات بین ایران و آمریکا مسیری پیچیده است که نیاز به دو رویکرد دارد:
اعتمادی که میتواند از طریق دیپلماسی سازنده به دست آید و نیاز به همکاریهای بینالمللی برای مقابله با چالشهای اساسی منطقهای.
اگر این دو عامل مورد توجه قرار گیرد، میتوان آیندهای روشنتر برای روابط دو کشور و خاورمیانه متصور بود.
به امید سربلندی ایران و ایرانی....
|| دکتر عطاء بهرامی
