تبیین مبانی علمی تعیین درصد جانبازی

فاش نیوز - بسمه تعالی؛ در ماه‌های اخیر شاهد طرح دیدگاه‌هایی از سوی برخی نمایندگان مجلس هستیم که حاکی از درک نادرست از مفاهیم پایه‌ای جانبازی و ایثارگری هستیم. این نمایندگان با استناد به مدت زمان حضور رزمندگان در جبهه‌های دفاع مقدس، خواستار اعطای درصد جانبازی به افرادی هستند که اگرچه مدت‌ها در جبهه حضور داشته‌اند، اما دچار آسیب‌های جسمی نشده‌اند. این نگاه نه تنها با فلسفه تعیین درصد جانبازی در تناقض است، بلکه می‌تواند به تضعیف جایگاه واقعی جانبازان و ایجاد تبعیض در نظام خدمات‌رسانی به ایثارگران بینجامد.

بخش اول)- مبانی علمی و حقوقی تعیین درصد جانبازی

1. تعریف جانبازی در نظام حقوقی ایران:

- بر اساس قوانین موجود، جانباز به فردی اطلاق می‌شود که در اثر حضور در جبهه‌های نبرد دچار آسیب‌های جسمی یا روانی شده باشد.

- درصد جانبازی بر مبنای میزان کاهش توانایی‌های جسمی و روانی فرد تعیین می‌شود، نه مدت زمان حضور در جبهه.

2. فرآیند پزشکی تعیین درصد جانبازی:

- کمیسیون‌های پزشکی سازمان بنیاد شهید بر اساس معیارهای علمی و پزشکی - ارزیابی میزان از کارافتادگی و کاهش توانمندی‌های فرد

- توجه به تأثیرات ماندگار جراحات بر کیفیت زندگی فرد؛

بخش دوم؛ نقد دیدگاه نمایندگان

1. اشتباه در درک مفهوم ایثارگری؛

- ایثارگری مفهومی فراتر از صرف حضور فیزیکی در جبهه دارد.

- نباید مدت حضور را معیار آسیب‌پذیری دانست.

- خطر تبدیل جانبازی به امتیاز زمانی صرف.

2. تضعیف جایگاه واقعی جانبازان؛

- مقایسه نادرست بین مجروحان جنگی و رزمندگان

- بی‌عدالتی در حق جانبازانی که با معلولیت‌های شدید زندگی می‌کنند

- کاهش ارزش خدمات ارائه شده به جانبازان واقعی

بخش سوم: پیامدهای احتمالی این دیدگاه

1. مشکلات اجرایی؛

- افزایش غیرمنطقی تعداد مشمولین خدمات جانبازی

- تحمیل بار مالی اضافی به بودجه کشور - ایجاد تبعیض بین ایثارگران

2. آسیب‌های اجتماعی؛

- کمرنگ شدن ارزش واقعی جانبازی

- ایجاد انتظارات غیرواقعی در جامعه ایثارگری

- بی‌اعتمادی به نظام ارزش‌گذاری جانبازی

راهکارهای پیشنهادی:

1. آموزش و تبیین مفاهیم؛

- برگزاری جلسات توجیهی برای نمایندگان مجلس

- تدوین کتابچه‌های راهنما درباره مفاهیم پایه‌ای جانبازی

2. تقویت نظام ارزیابی؛

- حفظ استقلال و تخصصی بودن کمیسیون‌های پزشکی

- شفاف‌سازی فرآیند تعیین درصد جانبازی

3. تمایز خدمات رسانی:

- طراحی نظام خدمات‌رسانی متناسب برای رزمندگان بدون درصد جانبازی

- تقویت برنامه‌های رفاهی عمومی برای همه ایثارگران

نتیجه‌گیری؛

جانبازی سنجه‌ای برای اندازه‌گیری میزان فداکاری نیست؛ بلکه معیاری علمی برای سنجش میزان آسیب‌های وارده به سلامتی افراد است. طرح چنین پیشنهادهایی نه‌تنها کمکی به رزمندگان دفاع مقدس نمی‌کند، بلکه می‌تواند به تضعیف جایگاه واقعی جانبازان و ایجاد ناهمگونی در نظام خدمات‌رسانی بینجامد. به جای چنین پیشنهادهای غیرکارشناسی، بهتر است به فکر تقویت نظام جامع خدمات‌رسانی به همه ایثارگران و رزمندگان دفاع مقدس باشیم.

پی‌نوشت:

- ضرورت مشورت با کارشناسان پزشکی و حقوقی قبل از طرح چنین پیشنهادهایی

- لزوم توجه به تجربیات سایر کشورها در زمینه خدمات‌رسانی به کهنه‌سربازان

- اهمیت حفظ حرمت و جایگاه واقعی جانبازان در جامعه

|| دکتر حمیدرضا علی‌پور(جانباز نابینا)