رزمندگان؛ گوهرهای ناب اما فراموش شده

فاش نیوز - از میان سه قشری که بصورت مستقیم در دفاع مقدس حضور داشته‌اند، رزمندگان همچنان فاقد نهاد متولی خدمت‌رسان و قابل ارزیابی و نظارت به معنای واقعی بوده و در نتیجه، این قشر صف اول مبارزه و  هسته اولیه ایثار در راه خدا، با وجود مشکلاتی همانند، معیشت، بیمه و درمان و میانگین سنی حدود «۶۵» سال کماکان از حداقل‌ها در جبران خدمات به ایثارگران بهره‌مند هستند.

شروع این بی‌توجهی و غفلت نسبت به‌رزمندگان، علی‌رغم پیگیری مستمر مشاور رئیس جمهور وقت در امور ایثارگران و توصیه‌های ایشان به مدیران مبنی بر توجه بیش از پیش به امور رزمندگان، از ماده ۹۹ قانون برنامه چهارم آغاز، جایئ که  دولت مکلف به تدوین و ارائه لایحه خدمات‌رسانی ایثارگران به مجلس وقت شد، اما در کمال تعجب جایی برای تکریم رزمندگان در ماده «۹۹» قـ/ ب و لایحه دولت به مجلس دیده نشد.

باپیگیری‌های صورت گرفته، و تکلیفی که به‌موجب تبصره بند«و» ماده(۱) قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران و بند«ی» ماده(۴۴) قانون برنامه پنجم توسعه برای خدمت رسانی به‌رزمندگان معین شده بود، تدوین یک سند خدمت رسان به‌رزمندگان به دولت و ستاد کل نیروهای مسلح محول شد، بدون این‌که قانونگذار برای دولت الزام و یا مدتی را برای تدوین سند خدمات‌رسانی به رزمندگان مشخص نماید، در نهایت با کش و قوس‌های فراوان نگارش و تصویب، سند راهبردی رزمندگان توسط ستادکل نیروهای مسلح، وزارت دفاع و پشتیبانی، بنیاد شهید و امور ایثارگران انقلاب اسلامی و معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور انجام، و در سال آخر این برنامه در تیرماه(۱۳۹۴) با تعدادی احکام کلی در هیات وزیران، پس از بیست و هفت سال از پایان جنگ مصوب و حداقل به‌صورت شکلی رزمندگان صاحب دستگاه متولی و خدمت رسان شده و ذیل وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو های مسلح جای گرفتند.

 مجال پرداختن و آسیب‌شناسی به مفاد سند راهبردی خدمت‌رسانی به‌ رزمندگان و این‌که تا چه حد توانسته اهداف خود را محقق نماید، در این  یاد داشت نیست، اما برای تنویر افکار عمومی رزمندگان عزیز و توجه دولت و مجلس به موضوع رزمندگان در آستانه اصلاح و تجمیع قوانین و مقررات ایثارگران که در جزء یک بند«ت» ماده(۳۱) قانون برنامه هفتم پیشرفت، با تاکید بر دو موضوع مهم عدالت و اثربخش بودن قانون در خدمت‌رسانی به ایثارگران پیش‌بینی شده به نکاتی ضروری پیرامون رزمندگان جلب می‌نمایم.

1 اقتصادی شرایط سنی رزمندگان، توجه عملی به این قشر و جلوگیری از آزمون و خطای بیشتر دولت و مجلس در تصویب قوانین و مقررات نسبت به رزمندگان است، بررسی میدانی نشان می‌دهد، که وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، به دلیل عائله زیاد، دغدغه و تنوع تکالیف و وظایف گسترده‌ای که در دفاع از مرزها و امنیت پایدار کشور در این شرایط حساس منطقه به‌عهده دارد و تهدیدات پیش روی کشور، نمی‌تواند بطور مطلوب پاسخگوی نیازهای رزمندگان معزز و خانواده محترم آنان باشد.

۲ مبنای تدوین این سند(خدمت رسانی به رزمندگان)، آیات قرآن، نهج‌البلاغه، توصیه‌های حضرت امام«ره» و سیاست‌های کلی ترویج و تحکیم فرهنگ ایثار و جهاد و ساماندهی امور ایثارگران ابلاغی مقام معظم رهبری در اسفند سال ۸۹ که در آن بر توجه به امور رزمندگان اسلام و خانواده آنان در کنار سایر اقشار ایثارگر می‌باشد، بوده است. در اهداف کلان سند راهبردی رزمندگان نیز آمده است «رسیدن به بالاترین سطح استفاده بهینه از قابلیت‌ها و ظرفیت‌های داخلی کشور برای رسیدگی به جامعه هدف»(رزمندگان) اما بررسی روند خدمات‌رسانی به این گروه  پس از گذشت ده سال از تاریخ تصویب این سند نشان می‌دهد، به‌رغم عضویت هفتاد و پنج درصد از وزرا، دو معاون رئیس جمهور و فرماندهان عالی رتبه نظامی در شورای هماهنگی اجرای سند راهبردی خدمات‌رسانی به رزمندگان این سند نتوانسته در اهداف کیفی و کمی و عمل به توصیه‌های امامین انقلاب و اجرای صحیح سیاست‌های کلی نظام ابلاغی مقام معظم رهبری، اقدامات لازم و کافی و رضایتمندی نسبی و عدالت در خدمت‌رسانی به جامعه هدف رزمندگان را محقق نماید. که تشکیل چهار یا پنج جلسه، در حالیکه حداقل بیست جلسه می‌بایست توسط این شورا برای رسیدگی به مسائل و مشکلات رزمندگان تشکیل می‌گردید، خود مؤید این ادعا می‌باشد

۳ صدر سیاست‌های کلی نظام در توسعه و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت ابلاغی مقام معظم رهبری و بند الف ماده(۱) قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران، رزمنده به‌صراحت ایثارگر شناخته شده و نام آن در کنار جانباز، آزاده و خانواده معظم شهید قید شده است، که همگی نشان می‌دهد، دولت و مجلس و ارکان نظام می‌بایست برای ایجاد عدالت و وحدت رویه و جلوگیری از تبعیض در میان ایثارگران، کلیه خدمات را در یک نهاد تجمیع و با حفظ سه اصل، عدالت، عزت‌مندی و شؤن ایثارگری به‌جامعه هدف، شامل خانواده، معظم شهدا، جانبازان، آزادگان، رزمندگان و  خانواده آنان که در سیاست‌های کلی نظام مورد تصریح قرار گرفته، خدمت ارائه نمایند.

۴ دربند(ژ) ماده«۸۷» برنامه ششم تمدید شده در برنامه هفتم، خدمت رسانی به‌ رزمندگان به‌عهده سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلح(ساتا) گذاشته شده، که به دلایل پیش گفته با وجود عضویت مقامات عالی‌رتبه نظامی، دو معاون رئیس جمهور، چهارده وزیر در شورای رزمندگان، این سازمان نتوانسته، سند راهبردی خدمت رسانی به رزمندگان و بسیاری از احکام برنامه ششم را برای ذینفعان رزمنده و خانواده  آنان در دستگاه ها اجرایی نماید.

۵ مطالعه روند خدمات‌رسانی به رزمندگان با وجود گذشت۳۸ سال از دفاع مقدس نشان از غریب بودن این قشر در میان ایثارگران دارد، مجالس و دولت ها هم به رغم مصوباتی که بعضاً بصورت پراکنده مصوب کرده و در پاره‌ای موارد نیز در تناقض با هم قرار دارند، هنوز نتوانسته‌اند، حتی رضایت نسبی برای این قشر ایجاد نمایند، به‌عنوان نمونه در بند«الف» قانون جامع و در تعریف ایثارگر، رزمنده در کنار سایر اقشار ایثارگر قرار داده شده، اما بلافاصله در تبصره بند«و» همین ماده یک، در یک تناقض آشکار به صراحت اشاره کرده، رزمندگان موضوع این بند در استفاده از تسهیلات این قانون که شامل ایثارگران می‌باشد مستثنا بوده و دولت موظف است اقدامات قانونی لازم را در جهت رسیدگی به امور آنان به عمل آورد.

به رغم این تصریح در مشمول نبودن رزمندگان برای بهرمندی از مزایای قانون جامع ایثارگران، اما از طرف قانونگذار احکامی در مواد(۵۹-۷۱-۲۱-۲۷) این قانون برای دستگاه‌ها در خصوص رزمندگان معین شده است، و یا در بند۲-۲ جزت ماده «۳۱» برنامه هفتم توسعه، تسری مزایا و امتیازات قوانین ایثارگران در طول اجرای برنامه به جانبازان و شهدای مدافع حرم و همچنین جانبازان و شهدای امنیت پیش بینی شده که در این میان نامی از رزمندگان مدافع حرم نیست. که این پراکندگی در تصمیم‌گیری و واگذاری خدمات و نظارت امور رزمندگان به دستگاه‌های متفاوت موجب سردرگمی رزمندگان، خانواده آنان و کاهش کیفیت همین حداقل های تکریم رزمندگان خواهد شد.

۶ نتیجه‌گیری و نکته پایانی، نگاهی به تجربیات موفق دیگر کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه و مسلمان که درگیر جنگ و یا مقابله با تجاوز دشمنان بوده‌اند، نشان می‌دهد، پیگیری و خدمت‌رسانی به همه کسانی‌که در جنگ‌های میهنی شرکت و یا دچار آسیب دیدگی شده‌اند و خانواده آنان با حفظ احترام در یک وزارت خانه و یا اداره امور کهنه سربازان که ریاست آن عضوی از هیات دولت آن کشورها و دارای اعتبار و بودجه کافی برای رسیدگی به جامعه هدف می‌باشد تجمیع گردیده است.

تجربه پیشینی ما در دفاع مقدس نشان می‌دهد، دکترین و راهبرد دفاعی، امنیتی نظام جمهوری اسلامی ایران بر مبنای سرمایه های انسانی و ایمان به خدا استوار می‌باشد ولی به فرموده امام راحل(بر ماست که با اعتراف به عجز خویش از رزمندگان عزیزى که با شهادت‌طلبى‌ها و رشادت‌هاشان از میهن اسلامى خود دفاع نموده و با خون پاک خود، چراغ‌هایى فراراه آزادى تمام ملت‌هاى در بند را برافروختند، قدردانى نمائیم و به مسئولان نظام توصیه فرموده‌اند که اکثریت این قشر(خانواده معظم شهدا و ایثارگران و رزمندگان عزیز اسلام از طبقات محروم و کم درآمد بودند و مرفهین کمتر دل برای انقلاب سوختند، ولی وظیفه ماست که در حد توان و مقدورات قدرشناس زحمات آنان باشیم و من میل ندارم که این قدرشناسی فقط در حد تعریف و تمجید ظاهری خلاصه شود بلکه باید در همه نوع امتیازات اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی به آنان بها داده شود).

بنابراین ساماندهی و توجه به مسائل و مشکلات رزمندگان و خانواده آنان که از دغدغه‌های امامین انقلاب بوده و هست، برای کشور ما که دائم از سوی نظام سلطه در معرض تهدید است، یک اقدام راهبردی در راستای افزایش امنیت ملی، توان بازدارندگی کشور عزیزمان ایران اسلامی بوده و تقویت روحیه مقاومت در سراسر جهان اسلام را بدنبال خواهد داشت، لذا ضروریست، با توجه به رویه اخیر جبهه استکبار در برابر حقوق قانونی ملت(توسعه و پیشرفت انرژی صلح آمیز هسته‌ای) که حاصل تلاش جهادی جوانان و دانشمندان این مرز و بوم است، تشکل‌های ایثارگران به ویژه هیأت‌های رزمندگان اسلام به صورت متحد، از دولت و مجلس شورای اسلامی مطالبه نمایند در تجمیع و اصلاح قوانین ایثارگران در برنامه هفتم توسعه و پیشرفت، موضوع یکپارچه سازی خدمات‌رسانی به رزمندگان و خانواده آنان در کنار، سه قشر دیگر ایثارگر(خانواده معظم شهدا، جانبازان و آزادگان)مورد توجه جدی قرار داده، و برای ایجاد رضایت مندی و عدالت، جبران خدمات به رزمندگان و پیش‌کسوتان مظلوم و خانواده مکرم آنان را، با لحاظ سه مؤلفه، جامعیت قانون که مورد مطالبه مقام معظم رهبریست، اولویت نیازها و نظارت قوی در میدان اجرا خدمت‌رسانی به رزمندگان را در یک نهاد تجمیع نمایند.

|| رضا علامه‌زاده(کارشناس امور ایثارگران و فعال جهادی و فرهنگی)