آیین قدرت و ناتمدن مسموم

 فاش نیوز - تنویر افکار عمومی و پالایش باورهای دیرین در جامعه و فرهنگ(جهان اجتماعی) مهم‌ترین وظیفه‌ی«جامعه‌شناسی اخلاقی(۱)» و دغدغه‌مندان نسبت به تاریخ فرداست.
اساساً باورها اموری ذهنی و نیروهای پیشران هستند که برای جامعه امید و نشاط و بالندگی می‌آفرینند و توان تاب‌آوری اجتماعی را می‌افزایند.
تاب‌آوری عنصر اصلی در بحث از آیین قدرت است و در میان سایر عوامل بر صدر می‌نشیند.
قدرت در عصر پرتلاطم و بحران الکترونیک نیز بر پایه‌ی آن استوار است...
هرچند پیش‌تر این آیین با سنت‌ها و آداب و رسوم ملی و مناسک دینی به‌آسانی پیکربندی می‌شد ولی در تحول دیجیتال و «طوفان‌های توییتری و القای نفرت از سمت به‌مبل لم‌دادگان دانای کل! (۲)» تأثیر اثیری می‌پذیرد.
از این‌رو برخی از نسل نو نسبت به باورها و سنت‌ها و آداب و رسوم ملی و مناسک دینی احساس بیگانگی می‌کند.
ولی در ایران عزیز که مبانی آیین قدرت و باورها و تصورات همواره حالت وجدانی دارند؛ «به‌آسانی می‌توان این دعوی را مطرح کرد که باور دارای قدرت مطلق است و همه‌ی صورت‌های قدرت از آن ناشی می‌شوند.(۳)»
اما نسل جدید، مع‌الأسف در گذرگاه القائات بسیار پیچیده و مسئله‌ساز لمیدگان بر صندلی راحتی «در دایره‌ی احساسات منفیِ خود در مواجهه با اخبار و رویدادهایی که به‌سرعت پیش می‌آیند محاصره می‌شود. این لحظه بسیار خطرناک است؛ چرا که در این لحظه عوام‌فریبان پوپولیست وارد می‌شوند و وعده‌ی ساده‌کردن و حل‌کردن امور را می‌دهند.(۴)»
بنابراین باید برای نجات خُلق و خو و رفتار نیکومنشانه و خیرخواهانه یا شاخص‌های اراده و پایه‌های آیین قدرت چاره‌ای اندیشید...

ناتمدن مسموم!
بالاترین رنج سرنشینان کشتی تکنیک - دیجی «ناتوانی در فهم موقعیت کلی زندگی و جهان است. (۵)»
صحبت از یک نماد نامتمدن و پرمخاطره می‌باشد. پس از رخنه‌ی سایبر از رهگذر به‌اصطلاح تمدن اطلاعاتی به زندگی روزمره، انسان نو دچار مسمومیت زیبایی‌شناختی شد؛ به‌ویژه در ۲۰۲۵ از بالای بالکن الکترونیک به‌وضوح می‌توان تسخیر او «به‌وسیله‌ی چیزی که به‌طور باورنکردنی احمق و در دستکاری معانی، احساسات و تمایلات متبحر است (۶)» و دست‌وپا زدنش در چنگال نوعی از دانش فنی را مشاهده نمود...

امروزه برخی صاحب‌نظران بیش از پیش دانش فنی و مهارت دیجیتال را «مابعدالطبیعه/ شیوه‌ی هستی (۷)» می‌خوانند...

اما هزار نکته‌ی باریک‌تر ز مو اینجاست؛ «در این کافرقلعه! تا حرف دین به میان می‌آید [برخی] ناله می‌کنند. (۸)» یعنی تکنیک - دیجی «برای حفظ اقتدار خود، با مذهب سر ستیز دارد. (۹)»

بنابراین؛ چرخه‌ای بی‌سرانجام و بی‌سر و ته ساخته که انسان نو به هر کجای آن بیاویزد آغاز راه، و از هرجایش بیافتد پایان کار اوست!

آن دانش فنی باید ارزش‌ها و ضوابط خود را حاکم سازد و فرهنگ ماشینی خود را گسترش دهد. این‌جا صحبت از اهانت نیست، بلکه بر سر مبتذل‌ساختن مقدسات است که با هیچ قانونی قابل جلوگیری نیست.
هرچند عارضه پیامد گرفتاری در چنگال جانوری هراسناک و آفریده‌ی دست آدمی است، ولی «هیچ جامعه‌ی شناخته‌شده‌ای بدون مؤلفه‌ی مذهب وجود ندارد. (۱۰)»

کارویژه‌ی مذهب، تبدیل جوامع مختلف به جوامعی با شاکله‌ی رفتار آدمیزادگی است، ایضاً، «مذهب در کنار سلسله‌مراتب اجتماعی و سلحشوری، بنیان آزادی‌های نظم‌یافته توصیف شده است. (۱۱)»

سرنخ‌ها:
۱. سیدمن؛ کشاکش آرا در جامعه‌شناسی
۲. منسن؛ اوضاع خیلی خراب است! «کتابی درباره‌ی امید»
۳. گالبرایت؛ آناتومی قدرت
۴. شافاک؛ فرزانگی در عصر تفرقه
۵. احمدی؛ هایدگر و تاریخ هستی
۶. بل؛ درآمدی بر فرهنگ سایبر
۷. رجایی؛ پدیده‌ی جهانی‌شدن «وضعیت بشری و تمدن اطلاعاتی»
۸. معروفی؛ سال بلوا
۹. پستمن؛ تکنوپولی «تسلیم فرهنگ به تکنولوژی»
۱۰. واترز؛ جامعه‌ی سنتی، جامعه‌ی مدرن
۱۱. اسپرینگز؛ فهم نظریه‌های سیاسی

|| دکتر سیدمهدی حسینی