نقدی مستند بر رفتار غیرکارشناسی در تعیین درصد جانبازی

فاش نیوز - در روزگاری که واژه «ایثار» بر تارک فرهنگ این سرزمین می‌درخشد، متأسفانه شاهد رویه‌هایی هستیم که نه‌تنها با ارزش‌های دفاع مقدس همخوانی ندارند، بلکه موجب بی‌عدالتی آشکار در حق کسانی می‌شوند که جان خود را برای امنیت و استقلال کشور فدا کرده‌اند: جانبازان سرافراز.
کمیسیون‌های پزشکی بنیاد شهید و امور ایثارگران، مرجع اصلی تعیین درصد جانبازی هستند؛ اما در سال‌های اخیر، شکایات مکرر از این نهادها شنیده می‌شود. اعتراضاتی که نه‌تنها به شیوه‌ی بررسی، بلکه به مبنای علمی و اخلاقی تصمیم‌گیری‌ها وارد شده است.

از مجروحیت تا قضاوت سرد اداری
هر مجروح جنگی، زخمی بر پیکر تاریخ این سرزمین است. اما گویی این زخم‌ها، در دیدِ برخی مسئولان، تنها به اعدادی بر اساس آیین‌نامه‌های اداری تبدیل شده‌اند. آیین‌نامه‌هایی که اغلب بدون مشورت با متخصصان روز پزشکی نوشته شده‌اند و نه در آن‌ها اثری از علوم اعصاب، روان‌پزشکی، ایمنی‌شناسی، ریه و پوست دیده می‌شود، نه همدلی با درد یک ایثارگر.

به‌راستی، چگونه می‌توان موج انفجار را که روان و اعصاب جانباز را تا پایان عمر تحت تأثیر قرار داده، در چند درصد محدود خلاصه کرد؟ جانبازان شیمیایی که برای زنده ماندن تا آخرین لحظه عمر باید دارو مصرف کنند، چگونه باید ثابت کنند که زنده‌ بودنشان مساوی با جنگ روزانه با مرگ است؟

عوارض نادیده‌گرفته‌شده؛ وقتی موج، فقط یک اصطلاح نیست
بسیاری از جانبازان موج‌گرفته، به اختلالات عصبی، اضطراب مزمن، افسردگی شدید و اختلالات شناختی دچار شده‌اند. اما چون زخم‌شان قابل دیدن نیست، در چشم برخی پزشکان، به‌عنوان «فاقد عارضه‌ی مشهود» دسته‌بندی می‌شوند.

در علم روز پزشکی، ثابت شده است که آثار پنهان جنگ، گاه بسیار عمیق‌تر و ویران‌گرتر از جراحت‌های سطحی است. آیا پزشکان کمیسیون‌ها، به‌روز هستند؟ یا همچنان بر پایه آموزه‌های قدیمی و فرمول‌های صوری قضاوت می‌کنند؟

 جانباز شیمیایی؛ نفس‌کشیدن با سلاح
داروهای روزانه، اکسیژن‌درمانی، فیبروز ریوی، عفونت‌های مزمن، نقص ایمنی، و احتمال بالای ابتلا به سرطان - همه بخشی از زندگی روزمره‌ی یک جانباز شیمیایی است. اما در کمیسیون، این حجم از درد و تهدید، گاه با یک نگاه ساده و بدون مشاوره تخصصی، به درصدهایی اندک و غیرواقعی کاهش می‌یابد.

آیا درد این عزیزان، باید با آیین‌نامه‌های غیرعلمی داوری شود؟ یا با واقعیت تخصصی و انسانی آنان؟

سوگند پزشکی و مسئولیت شرعی
پزشکان کمیسیون‌ها، سوگند خورده‌اند که سلامت، کرامت و حقیقت را بر هر چیز مقدم بدانند. اما وقتی پای بودجه و سیاست در میان است، این سوگند گاه به فراموشی سپرده می‌شود.

این مسیر، نه‌تنها ظلم به ایثارگران است، بلکه مسئولیتی سنگین در پیشگاه خداوند و ملت ایران بر دوش تصمیم‌گیرندگان می‌گذارد.

پیشنهادهای عملی؛

1. بازنگری فوری در دستورالعمل‌های تعیین درصد جانبازی با محوریت تخصص‌های پزشکی مدرن

2. تشکیل کمیته‌های تخصصی بین‌رشته‌ای با حضور فوق‌تخصصان روان‌پزشکی، نورولوژی، ریه و ایمنی‌شناسی

3. ایجاد مکانیزم اعتراض واقعی و قابل پیگیری برای جانبازان

4. حضور ناظر بی‌طرف(از جامعه ایثارگری یا نهادهای مردمی) در جلسات کمیسیون‌ها

5. پایان‌دادن به نگاه اداری و بودجه‌محور و بازگشت به رویکرد انسانی، علمی و دینی

|| جمعی از جانبازان