دوشنبه 17 آذر 1404 , 10:44
روایتی از خدمات فرهنگی و دفاعی سردار آسودی
دفاعپرس: علیرضا جلالیان؛ این هفته به بهانه رونمایی از کتاب تاریخ شفاهی سردار «محمدعلی آسودی»، فرصتی دست داد تا او را در مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه ملاقات کنم؛ هرچند به دلیل بیماری مدتی در بستر بوده، اما همچنان در عرصه فرهنگ و کارهای بنیادین دفاع مقدس فعال است و از پا ننشسته است.
آسودی را زمانی که اواخر دهه هشتاد معاون فرهنگی و تبلیغات نمایندگی ولی فقیه در سپاه بود میشناختم و هیچ آشنایی قبلی از سوابق و کارهایش نداشتم اما در همان مدت بواسطه کار خبری و لزوم اطلاع از فعالیتهای این معاونت در نمایندگی ولی فقیه در سپاه در جریان فعالیتهای این سردار عزیز قرار گرفتم. بنظر جدای از همه خدمات او در حوزه دفاع مقدس، ماندنیترین کاری که در دوران معاونتش در این مسئولیت رخ داد، ایجاد کمیسیون طرح اعتلای نماز در سپاه بود؛ کمیسیونی که سردار سلامی در مسئولیت جانشینی فرماندهی کل سپاه، مسئولیت اصلی آن را بر عهده داشت و سردار آسودی دبیر آن بود.
زمانی که در سه جلسه ابتدایی این کمیسیون توفیق حضور داشتم و طرحهای خام اولیه و زیبایی که مطرح شد را شنیدم، معتقد بودم که اینها ممکن است در حد چند مصوبه باقی بماند اما بعد از چند جلسه، تاثیر مصوبات را در پایینترین ردههای سپاه دیدم که به دنبال آمار و اطلاعات مربوط به نمازخانهها و موضوع نماز بودند و کمکم همان تغییرات اجرا شد.
کاری که با پیگیریهای ویژه سردار سپهبد شهید سلامی و با پیگیریهای قاطع سردار آسودی آرام آرام ثمر داد و کیفیت اقامه نماز در سپاه متحول شد. از فیزیک نمازخانهها و تا بالا بردن کیفیت برگزاری و هماهنگی در شعار و دعا و ... چیزی که در سالهای اخیر توانست به خوبی در مساجد و محلات شهر هم رسوخ کند و صد البته که کیفیت اقامه نماز در کشور در پرتو تلاشهای مختلف از جمله همین کار زیربنایی آسودی و یارانش بسیار ازگذشته بالاتر رفت.
در همان جلسات سردار آسودی از سفر خود به لبنان و کیفیت نماز در ضاحیه جنوبی و مناطق شیعهنشین بیروت و جنوب لبنان سخن میگفت. مرحله بعدی آشنایی با سردار آسودی در سفر راهیان نور بود که او از میان اهالی فرهنگ و هنر منتخب پاسدار برگزار کرد، در این سفر با سردار آسودی راوی و نویسنده دفاع مقدس آسنا شدم؛ او سالها در تبلیغات جنگ بود و بعد از جنگ هم در بنیاد حفظ آثار بنای بسیاری از امور مهم همچون احداث برخی ابنیههای راهیان نور را گذاشت. روایتهای آسودی از دفاع مقدس در صحنههایی که خود حاضر بوده بویژه روایت او از برهه پذیرش قطعنامه 598 خیلی برایم تازه، دقیق و درست بود.
کتابچههایی که او نوشته بود راهنمایی خوبی بود برای راویان جوان در زمانی که منابع چندانی در این زمینه وجود نداشت؛ توجه ویژه او به جبهه ایلام و روایت این جبهه و تسلط بر موضوع جنگ در جبهه جنوبی و میانی برایم جالب بود. مرحله بعدی آشنایی با او در سر و سامان دادن فعالات فرهنگی و هنری سپاه بود که مداحان، هنرمندان، نویسندگان، فعالان قرآنی و... را در سپاه شناسایی و سازماندهی کرد، کاری که او آغاز کرد و امروز در قالب شبکه فرهنگیاران پاسدار شناخته میشود و اذهان و افکار بسیاری از مسئولان و مردم را نسبت به پاسداران تغییر داد که درصد بالایی از اینها اهل هنر و فرهنگ و قلم هستند.
مرحله بعدی شناختم از او وقتی رخ داد که در میانه مصاحبههایی با برخی راویان هنرمند دفاع مقدس متوجه خدمت بزرگ آسودی در تاسیس شهرک سینمایی دفاع مقدس شدم. اما آسودی آرام ندارد، حتی زمانی هم که دیگر از معاونت فرهنگی و تبلیغات نمایندگی رفت، باز پای کار موضوع پاسداران اهل قلم و انتخاب کتاب سال سپاه بود و این موضوع را دنبال میکرد.
آسودی به اینها بسنده نکرد و مجمع پاسداران سمنانی سپاه را هم تشکیل داد. همه اینها وقتی با روایتهای دوستان آسودی که دربارهاش از دوران دفاع مقدس میگویند، جمع میشود و یک آسودی مبارز خستگیناپذیر و پیگیر را برایم تداعی میکند و یک شِمای کلی از او تصویر میکند. او که خود و خانوادهاش در این مسیر ثابتقدم هستند، از همسر بگیر تا پسرانش که خود داستانی جداگانه برای بیان میخواهد.
به قول سردار «مهدی امیریان» که او را با روایت حسن باقری خوب میشناسیم، آسودی را باید با «چه کردهایش» بشناسیم، البته که اگر در این سالها با آسودی همکار و هم صحبت میشدیم ممکن بود بواسطه خستگیناپذیری و یا حتی پیگیری و تلاشهایش، یارای همراهی او را نداشته باشیم، اما وقتی که بدانی پشت این صحنه، مدیری پیگیر، خستگیناپذیر و یک هنرمند تئاتر، فرهنگی و نویسنده و راوی دفاع مقدس که مبارز قبل از انقلاب بوده است، قرار دارد، تازه متوجه خواهی شد که آسودی کیست.
آنچه که دوستانش در مراسم رونمایی از کتابش گفتند، هم برایم جالب توجه بود، شاید بعد از حسن باقری که روزنگار جنگ تا روز شهادت بود، محمدعلی آسودی از معدود فرماندهانی باشد که شرح هر روز حضور خود را با جزئیان نوشته که توجه ویژه آسودی به ثبت و ضبط مستند تصویری هم قابل توجه است. این که تاریخ شفاهی آسودی با این یادداشت برداریها دقیقتر و مستندتر است وجه مهم کار اوست.
نگاه درست و دقیق آسودی به این حوزه زمانی که خود او مسئول پروژه تاریخ شفاهی سردار پورجمشیدیان است ظاهرا توانسته کتاب را هم یکی از بهترین کتابهای تاریخ شفاهی دفاع مقدس و جبهه مقاومت کند. نکته مهم اینکه آسودی با این همه خدمات و ویژگیها هیچگاه دنبال نام و شهرت نبود. باقیات الصالحات او شاید در خیلی از جاها با گمنامی او ضریب خورده و خیلی از خدمات او هنوز مکشوف نشده است.
