رونمایی از «ماجرای زاریا» در حسینیه هنر تهران

فاش نیوز - آیین رونمایی از کتاب «ماجرای زاریا» با ترجمه مریم افشار، به همت انتشارات راه‌یار، در حسینیه هنر تهران روز سه شنبه 2 دی ماه 1404 برگزار شد.

در این مراسم، دکتر مسعود شجره رئیس کمیسیون حقوق بشر اسلامی لندن، دکتر ناصر تسافه از شاهدان عینی جنایت زاریا و عضو تیم پزشکی شیخ ابراهیم زکزاکی، و حجت‌الاسلام مهدی شاندیزی معاون بین‌الملل دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی حضور داشتند و به بیان دیدگاه‌های خود پرداختند.

در این نشست، دکتر مسعود شجره با انتقاد از فقر اطلاعاتی موجود در ایران درباره حرکت اسلامی نیجریه، این جنبش را از مظلوم‌ترین حرکت‌های اسلامی معاصر توصیف کرد و گفت: این حرکت غالباً به‌اشتباه صرفاً به شیعه‌شدن عده‌ای از مردم تقلیل داده می‌شود، در حالی که دارای مبانی فکری، تاریخی و تأثیرات جهانی است.

وی با اشاره به آشنایی خود با شیخ ابراهیم زکزاکی در دوران اقامت در انگلستان، اظهار کرد که بسیاری از شکل‌گیری‌های فکری و انقلابی زکزاکی متأثر از نگاه عمیق او به انقلاب اسلامی ایران بوده و وی از همان ابتدا تصمیم گرفت مسیر امام خمینی(ره) را دنبال کند و تا امروز به این عهد پایبند مانده است.

شجره حرکت اسلامی نیجریه را «حرکتی حسینی» دانست و تأکید کرد که هدف این حرکت صرفاً آموزش یا گسترش تشکیلات نیست، بلکه تربیت انسان‌هایی است که برای حفظ دین الهی حاضر به فداکاری و حتی شهادت‌اند.

به گفته وی، نتیجه این رویکرد، شکل‌گیری میلیون‌ها مسلمان آگاه در نیجریه است که در برابر سرکوب مسلحانه ایستادگی کرده‌اند.

او همچنین با اشاره به دوران زندانی‌بودن شیخ زکزاکی، استمرار تظاهرات هواداران وی در ابوجا را نشانه‌ای از تأثیر عمیق رهبری فکری این جریان دانست و سرکوب خونین سال ۲۰۱۵ در زاریا و شهادت بیش از هزار نفر را حاصل برنامه‌ریزی دولت نیجریه با حمایت خارجی عنوان کرد که به دلیل نبود واکنش مؤثر، تشدید شد.

در پایان، وی بر ضرورت مطالعه دقیق تجربه حرکت اسلامی نیجریه به‌عنوان منبعی مهم برای فهم مسیر صحیح حرکت‌های اسلامی تأکید کرد.

در ادامه این نشست، حجت‌الاسلام مهدی شاندیزی با تأکید بر اهمیت ترجمه و انتشار کتاب «ماجرای زاریا»، پرداختن به شخصیت و مسیر شیخ ابراهیم زکزاکی را ضرورتی مغفول‌مانده دانست و گفت: حرکت اسلامی نیجریه و رهبری آن باید به‌عنوان یکی از جلوه‌های روشن شاگردان مکتب امام خمینی(ره) مورد بررسی قرار گیرد.

وی با اشاره به مفهوم «ذوب‌شدگی در امام»، شیخ زکزاکی را در کنار رهبران مقاومت منطقه نمونه‌ای از تأثیر عمیق انقلاب اسلامی بر جهان اسلام معرفی کرد و افزود: انقلاب اسلامی نه‌تنها موجب گسترش تشیع، بلکه سبب رشد اسلام در سطح جهانی شد و این تحول حاصل الگوی عقلانی، اخلاقی و مردمی انقلاب بود.

شاندیزی یکی از ویژگی‌های برجسته شیخ زکزاکی را تبلیغ عملی دین دانست و رفتار پیامبرگونه، ساده‌زیستی، ارتباط مستقیم با مردم و تمرکز بر آموزش نهج‌البلاغه را از عوامل اصلی جذب گسترده مردم نیجریه به اسلام ناب برشمرد.

وی همچنین با اشاره به مخالفت زکزاکی با قمه‌زنی و جایگزینی آن با اهدای خون در عاشورا، این رویکرد را نمادی از عقلانیت دینی و محبت حسینی دانست و تأکید کرد که ماجرای زاریا به سال ۲۰۱۵ محدود نمی‌شود و ریشه‌های آن در راهپیمایی‌های گسترده روز قدس سال ۲۰۱۴ قابل بررسی است.

او در پایان، با انتقاد از ضعف جدی در مستندسازی، پژوهش و پیگیری حقوقی بین‌المللی، حرکت اسلامی نیجریه را ظرفیتی بزرگ و ناشناخته توصیف کرد.

پس از آن، دکتر ناصر تسافه، از راویان و شاهدان عینی جنایت زاریا، با اشاره به ابعاد گسترده سرکوب در نیجریه گفت: آنچه در زاریا رخ داد، یک حادثه مقطعی نبود، بلکه بخشی از روند سازمان‌یافته کشتار و حذف حرکت اسلامی نیجریه با نقش مستقیم دولت وقت این کشور بود.

وی دلیل مواجهه این جنبش با چنین سطحی از خشونت را ماهیت آن دانست و افزود: این حرکت بدون توسل به سلاح و خشونت و صرفاً از طریق گفت‌وگو، اقناع فکری و الگوی عملی انقلاب اسلامی ایران توانست طیف گسترده‌ای از مردم را جذب کند. به گفته او، همین ویژگی، این جنبش را برای قدرت‌های داخلی و خارجی تهدیدآمیز کرد.

تسافه با اشاره به وقایع ۱۲ دسامبر ۲۰۱۵، روایت خود را به‌عنوان شاهد عینی بیان کرد و از حملات ارتش به حسینیه و منزل شیخ زکزاکی و ادامه حملات به‌رغم فعالیت‌های امدادرسانی سخن گفت.

وی که در جریان این حوادث از ناحیه پشت هدف گلوله قرار گرفته بود، تأکید کرد صحنه‌های دیده‌شده برای او یادآور کربلا و ایستادگی یاران امام حسین(ع) بود. او در پایان تصریح کرد که حرکت اسلامی نیجریه با وجود این سرکوب خونین، همچنان بر مسیر آگاهی‌بخشی، حقیقت‌گویی و مقاومت غیرمسلحانه پایبند مانده است.

کتاب «ماجرای زاریا» روایت مستند و تکان‌دهنده‌ای از قتل‌عام مسلمانان نیجریه در سال ۲۰۱۵ است که با ترجمه مریم افشار و توسط انتشارات راه‌یار منتشر شده است.

||معصومه اکبری