عدالت از واکنش شروع می‌شود

فاش نیوز - "ماجرای اپستین" یک پرونده نیست، یک تفِ گنده‌ست تو صورت عقل. انتشار میلیون‌ها سند از پرونده جفری اپستین، مجرم جنسی پرنفوذ آمریکایی، بار دیگر پای سیاستمداران و چهره‌های جهانی را به یکی از جنجالی‌ترین پرونده‌های قضایی دهه‌های اخیر باز کرده است.
جنجال جفری اپستین، یک کثافت‌کاریِ سازمان‌یافته در مورد کرامت انسانی است، که همه می‌دانستند هست، همه بو می‌کشیدند؛ ولی تا وقتی پای مظلوم بی دفاع وسط بود، همه لال بودند. بعد که گندش زد بیرون، گفتند : خب، مقصر خودکشی کرد. به سزای عملش رسید. تمام. جمع کن برویم. دوربین‌ها خاموش. نگهبان‌ها خواب.

خفه شید. این مسخره کردن شعور است. یک‌مشت آدم سیرِ پول و قدرت، بچه‌ها را مثل زباله مصرف کردند، بعد هم سیستم آمد با کراوات و گزارش رسمی، رویش گِل گرفت. اپستین مُرد؟ باشد. ولی بقیه چی؟ بقیۀ حروم‌لقمه‌ها کجایند؟ چرا اسم‌ها نصفه‌نیمه‌ست؟ چرا هرکس نزدیک می‌شود، ادای مدافع می‌گیرد؟ بعدش یا ساکت می‌شود یا می‌رود کنار؟ قانون؟ برای بی‌پول‌هاست. اخلاق؟ برای سخنرانی عدالت؟ یک شوخیِ کثیف است که فقط ما قرار است به آن بخندیم.

از همه بدتر این که انتظار دارند فراموش کنیم. مثل همیشه. دو روز ترند، بعدش فوتبال، بعدش تبلیغ. انگار نه انگار یک‌عده بچه نابود شده‌اند تا یک عده دیگر حالشان خوب بماند. این پرونده یک چیز را صاف تو صورت آدم می‌گوید: اگر ضعیفی، له می‌شوی. اگر پولداری، حتی حقیقت هم برایت می‌میرد.

آری، آدم جگرسوخته با شنیدن این خبرها فحش می‌دهد؛ چون این دیگر ناراحتی نیست؛ این خشمِی که جا برای مؤدب بودن ندارد. اصلا این فقط خشم نیست، این عزاست. عزای کودکانی که قرار نبود قربانی هیچ‌چیزی بشوند، ولی شدند. بچه‌هایی که نه انتخاب داشتند، نه قدرت دفاع؛ فقط ترس داشتند و سکوت. ما داریم از انسان‌هایی حرف می‌زنیم که قبل از اینکه زندگی را بفهمند، له شدند.

اپستین یک اسم بود؛ یک صورت روی یک شبکۀ کثیف. اما پشت اآن اسم، کودکانی بودند که هیچ‌وقت اسمشان شنیده نشد. دردشان تیتر نشد، گریه‌شان ترند نشد، و وقتی حقیقت بیرون زد، دنیا تصمیم گرفت زود خسته بشود از پیگیری پرونده آنها.

غم این ماجرا سنگین است؛ چون فقط جنایت نبود؛ بی‌تفاوتی بود. دیدن و کاری نکردن. فهمیدن و ساکت ماندن. انگار ارزش بعضی زندگی‌ها کمتر است؛ انگار اگر قربانی ضعیف باشد، عدالت هم جرأت نمی‌کند جلو بیاید. حوصله نمی‌کند جلو بیاید. مدعیان حقوق بشر خفه‌خون می‌گیرند.
گفتند تمام شد، گفتند پرونده بسته شد. ولی هیچ‌چیز بسته نشد. نه زخم‌ها، نه خاطره‌ها، نه شب‌هایی که با ترس گذشت. مرگ یک آدم، آن‌همه کودک را برنمی‌گرداند.

ما داد می‌زنیم؛ چون این غم کوچک نیست. چون فراموش کردنش خیانت است. چون اگر صدامان درنیاید، یعنی پذیرفتیم. و این درد، از آن دردهاست که آرام گفتنش بی‌احترامی به قربانی‌هاست.
این یک رنج‌نامه‌ست؛ برای کودکانی که دیده نشدند، شنیده نشدند، و با این حال، هنوز سنگینی غمشان روی دوش ماست.

اپستین نمرده؛ تمام نشده. اپستین فقط یک آدم نبود؛ یک نشانه است. نشانۀ این‌که هرکسی، هرجا، اگر قدرت و پول داشته باشد، می‌تواند کثیف باشد. و بدتر از آن، همیشه یک‌عده هستند که پول می‌گیرند تا بگویند: ساکت باش. فراموش کن.

اما حقیقت این است: هرکس دربارۀ ظلم سکوت می‌کند، بی‌طرف نیست. جزئی از همان شبکه‌ست؛ شاید نه در رأس، ولی در طبقات پایین‌ترش. سکوت، تمرین است. تمرینِ عادت‌کردن به ظلم؛ تمرینِ بالا رفتن از پله‌هایی که آخرش می‌رسد به همان جایی که اپستین‌ها می‌ایستند. ظلم یک ‌دفعه بزرگ نمی‌شود. اول کوچک است؛ اول نادیده گرفته می‌شود، بعد عادی می‌شود، بعد سیستماتیک می‌شود و درست همان‌جا، آدم‌هایی که قبلاً ساکت بوده‌اند، همکار می‌شوند ناخواسته.

هرجا دیدید به یک مظلوم ظلم شد، واکنش نشان بدهید. نه فردا، نه بعد از دادگاه، نه وقتی رسانه‌ها اجازه بدهند. عدالت همیشه از بالا شروع نمی‌شود؛ از واکنش ما شروع می‌شود. منتظر دادگاه و مهر و امضا نمانید که بگوید ناراحت بودن مجاز است؛ اعتراض کنید. صدا بلند کنید. نگذارید عادی بشود. همین یک‌مشتِ معترض، همین صدای ایستادن، همین نه گفتن. تنها چیزی که زنجیر این چرخۀ کثیف را سست می‌کند، سکوت بی‌گناه نیست و تاریخ، هیچ‌وقت "ساکت‌ها" را نمی‌بخشد.

|| جعفری