یادنامه «بوی گندم»

فاش نیوز - آنچه در سطور این مجموعه پیش‌رو دارید، تلاشی است برای ترسیم روایتی از عواطف، گرامیداشت نیکی‌ها و ثبتِ لحظاتی که گاه با غلیانِ احساسِ فقدان و دردِ هجران آمیخته است. بااین‌حال، در بازخوانی این خاطرات، تمام تلاش بر آن بوده تا ضمن پاسداشتِ حرمتِ افراد، از دامِ اغراق و مدحِ صرف فاصله گرفته و به روایتی صادقانه دست یابیم.                                                                        
در این مسیر، بر خود فرض دانستیم که پیش از هر چیز، سر تعظیم در برابر مقام شامخِ مادران و مادربزرگانِ بزرگوار فرود آوریم؛ زنانی که نه‌تنها در حریم خانواده که در تاریخِ این سرزمین ریشه‌دارند. تکریمِ بانوانی چون مادرانِ والامقامِ شهیدانِ گران‌قدر شهیدان آویش، سیروس گنجی، محمد قبادی، اوسط‌الله کیقبادی، حسن علیپور، مسعود کیقبادی و روح‌الله کیقبادی تنها بخشی از ادای دین ما به این ایثارگرانِ صبور است.
بااین‌حال، نگاهِ این مجموعه به «بزرگداشت»، نگاهی جامع و فراگیر است. ما معتقدیم دایرهٔ نیکی‌ها نباید تنها به مادرانِ شهدا محدود شود. این کتاب، ادای احترامی است به‌تمامی زنانِ کاردان و بزرگی که نقشی تکرارنشدنی در حیاتِ اجتماعیِ محله‌های ما ایفا کردند؛ بانوانی همچون مرحومه «عمه صدیقه» و مرحومه «حاجی عذرا» که با هنرِ مامایی، دستانشان گهواره‌ساز نسل‌های بسیاری شد و همهٔ ما به‌نوعی مدیونِ وجودِ نازنین آن‌ها هستیم. همچنین یادی می‌کنیم از همسایگانی که در کورانِ سردیِ زمستان‌ها و گرمای تابستان‌های سخت، مرهمِ زخم‌ها و پناهگاهِ روحیِ کودکانِ آن دوران بودند.
در کنار این زنانِ تأثیرگذار، سایهٔ بزرگ‌مردانی نیز بر سرِ این خانواده گسترده بوده است؛ پدری فداکار و دلسوز با اراده‌ای سترگ و اندیشه‌های راهبردی، در کنارِ تنها عموی مهربان، متدین و اهلِ فضل که همواره با قرآن و دعا مأنوس بود. حضورِ زن‌عموی مکرمه و دلسوز، همسرانِ همدل و غمخوار و فرزندانِ نیک‌سیرتی که در تمامیِ مسیرِ دشوارِ تحصیل و طیِ مدارجِ عالی، یاران و همراهانِ اصلیِ موفقیت‌های این خانواده بودند، ستون‌های اصلیِ این روایت را شکل می‌دهند.
هدف از نگارشِ این سطور، نه صرفاً ثبتِ خاطرات، بلکه ادایِ دِین به همهٔ رفتگان و دعایِ خیر برایِ تمامیِ عزیزانی است که امروز در کنارِ ما هستند. امید است که این نوشتار، در پرتوِ عنایتِ حق‌تعالی، یادآورِ پیوندهایِ عمیقِ انسانی و اخلاقی برایِ نسل‌هایِ آینده باشد.
 در این اثر، بازتاب معنوی، فرهنگی و اجتماعی علاقه‌مندان به مادر شهیدان، مولود درویشی و خاندانش به‌صورت مکتوب تا اربعینش، گردآوری شده و نکات ابتدایی مجموعه، کلامی چند در بیان فلسفه و چینش این کار است.
 در سطح بخش لاریجان، برخی خانواده‌ها از این فضیلت برخوردارند که هم منشأ خدمات علمی و هم عملی در سطح گسترده و ملی باشند.
 یکی از این خانواده‌های محترم، از روستای «ترای لاریجان» است، مرحوم پدر جناب آقای «نعمت‌الله قبادی» و مرحوم مادر سرکار خانم «مولود درویشی» از دامن این والدین، فرزندان شایسته‌ای تربیت یافتند که تأثیرات فرهنگی، علمی، اجتماعی، حماسی در سطوح مختلف داشتند.
 ۳۲ مرداد سال ۱۴۰۵ مصادف است با رحلت این مادر شهیدان سرکار خانم درویشی که فداکاری‌های فراوان داشت و دوستان و بستگان حق‌شناس نیز مراسم باشکوهی در تجلیل از این مادر مهربان برگزار نمودند و در قالب ارسال پیام کوتاه و بلند، عکس‌العمل نشان دادند.
 نگارنده به خانواده محترم پیشنهاد داشت که برای اربعین این عزیز سفرکرده، جزوه‌ای با محتوای داده‌هایی گوناگون و معنوی و فرهنگی تهیه شود، تا خدمات و ویژگی‌های این مادر و به‌تبع خانواده از زبان دیگران، ثبت و ضبط و ماندگار گردد؛ دست‌کم بدان دلیل که چنین اقدامی در روزگار ما کارکرد فرهنگی بسیار سازنده دارد.
 پیشنهاد شد که تدوین این اثر با خودم باشد که استقبال کردم. تهیه، پیاده‌سازی و گزینش مطالب عمدتاً با خانواده محترم بود که در این زمینه دکتر «خسرو قبادی»، حدود یک ماه با صاحب این قلم در ارتباط تنگاتنگ بوده و ضمن ارسال مطالب منتخب، با هم مشاوره می‌کردیم. پس منبع اصلی داده‌ها خانواده آن مرحوم‌اند. اما ساماندهی، تبویب و تدوین اثر، از نگارنده است.
 مجموعه مطالب این مجموعه در قالب چند عنوان کلی سامان‌یافته است:
 ۱. بیانیه‌ها و یادداشت‌ها
 ۲. دل‌نوشته‌ها و گفته‌ها، سخنرانی‌ها
 ۳. پیام‌های تسلیت
 ۴.زندگینامه
 ۵.پیشگفتار
 ۶. تصاویر
 لازم به ذکر است که در ترتیب و تبویب مطالب، معیار نام خانوادگی شخصیت‌ها و بزرگان بود.
 حسن‌ختام مطلب، نکته و ایده‌هایی برای فرداست. از نظر نگارنده خوب است از کنار چنین مجموعه ارزشمندی، به‌راحتی نگذشت؛ زیرا مواضع و احساساتِ شخصیت‌ها و افراد بسیار گوناگونی، اعم از خانواده و غیر خانواده، دانشگاهیان و غیرِِدانشگاهیان، کارگزاران سیستم و غیر کارگزاران، نهادها و غیر نهادها، زن و مرد و پیر و جوان و... را در خود دارد و از این ذخایر فرهنگی، در یک «تحلیل ثانویه» و عالمانه، نتایج ملموس، کاربردی و سازنده‌های برای جامعه تشنه معنویت، می‌توان گرفت.
 در نوشته‌ای تحلیلی، از جمله به این پرسش می‌توان پرداخت که چرا خلأ وجودی بانویی خانه‌دار که عمدتاً در محیطی روستایی عمری با ارتباطات محدود زیست، تا این حد در قالب نوشته‌ها جدای از ابراز احساسات حضوری به‌صورت گسترده به چشم آمد و دیده شد و....
و اما «سهراب سپهری» صدای پای آب، شعر پرآوازه ایرانی چه زیبا سرود:
نردبانی که از آن
عشق می‌رفت به بام ملکوت
من زنی را دیدم
نور در هاون می‌کوفت
ظهر در سفره آنان نان بود، سبزی بود، دوری شبنم بود، کاسه داغ محبت بود

|| محمد منصورنژاد(مهر ۱۴۰۵)