نگاه قرآن به مجاهدان راه خدا

اسماعیل مرتضایی- بنام خدا
کلام خدا به زیبایی برتری  به پا خواستگان ( مجاهدین فی سیبل الله ) را بر نشتگان (قائدین )
اشکار می نماید یقینا" کلام اولیاء تفسیر همین کلام الهی ست
بسم الله الرحمن الرحیم
لاَّ یَسْتَوِی الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ غَیْرُ أُوْلِی الضَّرَرِ وَالْمُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فَضَّلَ اللّهُ الْمُجَاهِدِینَ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ عَلَى الْقَاعِدِینَ دَرَجَةً وَکُلاًّ وَعَدَ اللّهُ الْحُسْنَى وَفَضَّلَ اللّهُ الْمُجَاهِدِینَ عَلَى الْقَاعِدِینَ أَجْرًا عَظِیمًا ﴿۹۵﴾ النسا
مؤمنان خانه‏ نشین که زیان‏ دیده نیستند با آن مجاهدانى که با مال و جان خود در راه خدا جهاد مى ‏کنند یکسان نمى‏ باشند خداوند کسانى را که با مال و جان خود جهاد مى‏ کنند به درجه ‏اى بر خانه ‏نشینان مزیت بخشیده و همه را خدا وعده [پاداش] نیکو داده و[لى] مجاهدان را بر خانه‏ نشینان به پاداشى بزرگ برترى بخشیده است (۹۵)
و شاهکار این رضایت الهی از پیشگامان مبارزه جهاد در هر دوره ( با توجه به اینکه کلام الهی  مسر هدایت را مشخص می نماید پس مختص به زمان و مکان خاصی نیست )

 بسم الله الرحمن الرحیم
وَالسَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِینَ وَالأَنصَارِ وَالَّذِینَ اتَّبَعُوهُم بِإِحْسَانٍ رَّضِیَ اللّهُ عَنْهُمْ وَرَضُواْ عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی تَحْتَهَا الأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا أَبَدًا ذَلِکَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ ﴿۱۰۰﴾ التوبه
و پیشگامان نخستین از مهاجران و انصار و کسانى که با نیکوکارى از آنان پیروى کردند خدا از ایشان خشنود و آنان [نیز] از او خشنودند و براى آنان باغهایى آماده کرده که از زیر [درختان] آن نهرها روان است همیشه در آن جاودانه ‏اند این است همان کامیابى بزرگ (۱۰۰)
و کلامی تحقیقی در یکی از عزیزان
 

فضیلت جهاد و مجاهدین از دیدگاه قرآن

جهاد و مبارزه با دشمنان اسلام در راه الله tبالاترین قله و بلندترین درجه اسلام است و بوسیله این فریضه مهم دینی بود که بیرق اسلام در شرق و غرب بر افراشته شد و این فرمان بزگ الله t از مهمترین عبادات است که مسلمان را به خداوند مقرب میسازد. و همچنان کوتاه ترین راه جنت جهاد فی سبیل الله است. خداوند بزرگ بلند ترین درجات را به مجاهدین و شهداء راه خود اعطاء کرده است. به دلیل اینکه حفاظت نماز و روزه بر جهاد است حفاظت قرآن بر جهاد است حفاظت مال و ناموس مسلمانان بر جهاد است, محافظت آبرو و عزت مسلمانان بر جهاد است, و خلاصه اینکه حفاظت تمام اسلام بر جهاد است.

خداوند عالم در مورد فضیلت و برتری مجاهدین نسبت به قاعدین(کسانیکه جهاد نمیکنند) میفرماید:

1- لاَّ یَسْتَوِی الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ غَیْرُ أُوْلِی الضَّرَرِ وَالْمُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فَضَّلَ اللّهُ الْمُجَاهِدِینَ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ عَلَى الْقَاعِدِینَ دَرَجَةً وَکُلاًّ وَعَدَ اللّهُ الْحُسْنَى وَفَضَّلَ اللّهُ الْمُجَاهِدِینَ عَلَى الْقَاعِدِینَ أَجْراً عَظِیما (آیه95 سوره نساء)

برابر نیستند مؤمنان خانه نشین غیر اهل ضرر، با آن مجاهدانی که با مال و جان خود در راه خدا جهاد می کنند. خداوند کسانی را که با مال و جان خود جهاد می کنند مرتبه بالای بر خانه نشینان داده است. و خداوند همه را وعده نیکو داده، و خداوند مجاهدان را بر نشستگان ( بدون عذر ) با دادن اجر فراوان و بزرگ برتری بخشیده است.

«اهل ضرر: اهل معاذیر اند که عذرهای مانند بیماری، معلولیت، نابینایی، لنگی و غیره مشکلات که باعث بازداشتن شان از جهاد میشود میباشند، پس اگر نیت و عزم مؤمنان معذور فقط این باشد که در صورت نبود عذر، قطعاً به جهاد می رفتند، در این صورت آنها معذوران نیز در درجه مجاهدان قرار دارند، چنانکه در حدیث شریف آمده است:

عَنْ أَنَسٍ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ قال:رَجَعْنَا مِنْ غَزْوَةِ تَبُوکَ مَعَ النَّبِیِّ صَلّى اللهُ عَلَیْهِ وسَلَّم فَقَالَ: «إِنَّ أَقْوَامَاً خلْفَنَا بالمدِینةِ مَا سَلَکْنَا شِعْباً وَلاَ وَادِیاً إِلاَّ وَهُمْ مَعَنَا، حَبَسَهُمْ الْعُذْرُ». ورواهُ البُخَارِیُّ  

در  روایت امده که که یکی از یاران رسول الله می فرماید : ما از جنگ تبوک با پیامبر  بازگشتیم، آنحضرت  فرمود: همانا، در مدینه کسانی را ترک نمودیم که هیچ راه کوهستانی و هیچ وادی را طی نکردیم مگر اینکه آنان با ما بودند و جز عذر، آنها را چیزی از همراهی با ما باز نداشت.

دارندگان عذر در صورتی که نیت و عقیده شان صحیح باشد، درجۀ مانند مجاهدان را دارند چنانچه در غیر آن از جمله خانه نشینان می باشند.

‏2- الَّذِینَ آمَنُواْ وَهَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ فِی سَبِیلِ اللّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِندَ اللّهِ وَأُوْلَئِکَ هُمُ  الْفَائِزُونَ «20»یُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُم بِرَحْمَةٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَجَنَّاتٍ لَّهُمْ فِیهَا نَعِیمٌ مُّقِیمٌ«21»‏ خَالِدِینَ فِیهَا أَبَداً إِنَّ اللّهَ عِندَهُ أَجْرٌ عَظِیمٌ«22» (آیه 20-21-22سوره توبه)

 ‏کسانیکه ایمان آورده و هجرت کرده و در راه خدا با اموال و جانهایشان جهاد کرده اند نزد خداوند مقام والاتر دارند و آن گروه ایشان رستگاران اند. پروردگارشان آنان را به رحمتی از جانب خود و به خوشنودی و باغهای که در آن نعمتهای دایم و پایدار دارند مژده می دهد. همیشه اند در آن بطور ابد،بیگمان در پیشگاه خدا اجر بزرگی موجود است.

3- فَلْیُقَاتِلْ فِی سَبِیلِ اللّهِ الَّذِینَ یَشْرُونَ الْحَیَاةَ الدُّنْیَا بِالآخِرَةِ وَمَن یُقَاتِلْ فِی سَبِیلِ اللّهِ فَیُقْتَلْ أَو یَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِیهِ أَجْراً عَظِیما(آیه74 سوره نساء)

پس باید آنانی که زندگی دنیا را به آخرت می فروشند در راه خدا بجنگند، پس هر کسی در راه خدا بجنگد و کشته شود یا پیروز شود، به زودی پاداش بزرگی به او خواهیم داد.

یعنی: اگر منافقین سست گام و غنیمت پرست، با دشمنان دین نجنگیدند، پس باید مؤمنان با اخلاص و نیت کامل که جانهایشان را نثار راه الله جل جلا له نموده و زندگانی دنیا را به آخرت می فروشند، با آنان بجنگند. این انگیزش و تشویقی از جانب خداوند مهربان برای مؤمنان است که به سوی میادین جنگ بشتابند. و با دشمنان اسلام  با میل و رغبت کامل مبارزه کنند و هیچ ترس و بیم را در دل هایشان جا ندهند چرا خداوند بزرگ ضمانت نموده کسانی را که در راه او (جهاد) برایند و به دین اسلام غیرت کنند.

 سپس  خداوند بزرگ مجاهدین راه خویش را در هردو صورت فوز (پیروزی) به شهادت یا پیروزی _ به پاداش و اجر عظیم جهاد فی سبیل الله به همراه برتری و غنیمت در دنیا وعده داده. چنانچه پیامبر بزرگ اسلام  در حدیث شریف میفرماید:

عَنْ أَبِی هُرَیْرَةَ عَنِ النَّبِیِّ صَلّى اللهُ عَلَیْهِ وسَلَّم قَالَ: «انْتَدَبَ اللَّهُ لِمَنْ خَرَجَ فِی سَبِیلِهِ لا یُخْرِجُهُ إِلاَّ إِیمَانٌ بِی وَتَصْدِیقٌ بِرُسُلِی أَنْ أُرْجِعَهُ بِمَا نَالَ مِنْ أَجْرٍ أَوْ غَنِیمَةٍ، أَوْ أُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ. متفق علیه

خداوند تبارک و تعالی ضامن شد کسی را که در راه خداوند برآمد در حالیکه او را به جهاد نمی کشد مگر ایمان به من و تصدیق به پیامبران من که او را بر گردانم به خانه اش با چیزیکه از اجر و ثواب و یا غنیمت به دست آورده است یا (اگر شهید شود) او را در بهشت در می آورم.

پس برادران گرامی، این فضیلت و برکت جهاد است که خداوند t به سبب آن تضمین کامیابی مجاهدین را به عهده خویش میگیرد، خداوندی که بدون اراده او هیچ کسی داخل جنت شده نمیتواند. خوب غور کنید!

 وقتی که الله  عظیم ان خالق بزرگ  خود وعده کامیابی دنیا و آخرت را به مجاهدین فی سبیل الله میدهد چی شما را از جهاد در راه خدا باز داشته است؟

و همچنان خداوند بزرگ در مورد فضیلت مجاهدین چنین میفرماید:

4- إِنَّ اللّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الجَنَّةَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ فَیَقْتُلُونَ وَیُقْتَلُونَ وَعْداً عَلَیْهِ حَقّاً فِی التَّوْرَاةِ وَالإِنجِیلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ مِنَ اللّهِ فَاسْتَبْشِرُواْ بِبَیْعِکُمُ الَّذِی بَایَعْتُم بِهِ وَذَلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ (آیه 111 سوره توبه)

همانا خداوند از مؤمنان جانها و مالهایشان را به این که بهشت برایشان باشد، خریده است، همان کسانیکه در راه خدا می جنگند و می کشند و کشته می شوند.این به عنوان وعده حقی در تورات و انجیل و قرآن به عهده اوست. و چی کسی از خدا و عهد خویش وفادارتر است؟ پس به معامله‌ای که کرده ‌اید شاد باشید. و این همان کامیابی بزرگ است.

‏5- إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الَّذِینَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ صَفّاً کَأَنَّهُم بُنیَانٌ مَّرْصُوصٌ(آیه 4 سوره صف)

خداوند کسانى را دوست مى‏دارد که در راه او مبارزه مى ‏کنند گوئى دیوار سربی و آهنین‏ اند.

خداوند  کسانی را که در راه او مبارزه و قتال می کنند و به صف ایستاده اند و مانند بنایی محکم و غیر قابل انهدام ایستادگی دارند، دوست می دارد.

6- یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا هَلْ أَدُلُّکُمْ عَلَى تِجَارَةٍ تُنجِیکُم مِّنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ«10» تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِکُمْ وَأَنفُسِکُمْ ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَّکُمْ إِن کُنتُمْ تَعْلَمُونَ«11»( آیه10-11سوره صف)

‏ای مؤمنان! آیا شما را به تجارتی رهنمود سازم که شما را از عذاب بسیار دردناک دوزخ رها سازد؟‏ ‏( و آن این است که ) به خدا و پیغمبرش ایمان ‌آورید، و در راه خدا با اموال و جانهای خود جهاد ‌کنید . اگر بدانید این برای شما ( از هر چیز دیگری ) بهتر است .‏

خداوند به مؤمنان خطاب می کند و می گوید: ای مؤمنان! آیا شما را به تجارت و معامله‌ای رهنمود سازم که شما را از عذاب بسیار دردناک دوزخ رها سازد؟ پس کیست که علاقه مند نشود که خدا او را بدین تجارت رهنمود فرماید؟ خداوند دراین آیه مبارک دو جمله را برای این معامله مهم پیشکش میکند. اینکه (تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ). «‏به خدا و پیغمبرشایمان ‌آورید» و بعداً (وَتُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِکُمْ وَأَنفُسِکُمْ)

«و در راه خدا با اموال و جانهای خود جهاد کنید.»

 ای عزیزان! این، خود بس است که خداوند بزرگ تضمین عفو و بخشش گناهان کسانی را که خاص در راه خدا جل جلاله می جنگند می کند. چه کسی است که خداوند تضمین کند گناه او را ببخشد، و او دارائی خود را در راه خدا خرچ و مصرف نکند، و چیزی را بعلت حب مال و دنیا در پیش خود باقی بگذارد؟
اما فراموش نکنیم اصل جهاد در زمان غیبت جهاد تدافعی است که در این مقوله به مبحث جهاد در زمان غیبت رجوع شود. در بحث ولایت فقیه نیز به زیبایی در خصوص شرایط جهاد توضیح داده شده پس اینکه هرکس طرف مقابل خود را کافر بپندارد و با اسلحه قصد از بین بردن ایشان را داشته باشد نه تنها جهاد نیست بلکه نوعی خودسری و خود محوریست امری که نمونه آن در بین مسلمین کم نیست. تمسک به کتاب الله و سنت صالحان که در وجود ولایت تجمیع شده (علی ترین فردی که علاوه بر اشراف کامل بر دین و مقتضیات زمان عامل اتحاد جامعه و حرکت آن به سوی هدایت الهی بر عهده ایشان میباشد ) و اطاعت کامل از ایشان می تواند راه را بر هر تفریط و افراط و خود سری بست .
خداوند در یوم الدین ما را با مجاهدین فی سیبل الله محشور فرما .
امان از روز محاسبه