بحران کرونایی و تأملی بر فرآیند درمان جانبازان نخاعی

فاش‌نیوز- «سال ۱۴۰۰ که از لحظه‌ی این سال تحویل شروع می‌شود، در واقع به یک حساب ورود در قرن جدید است و درواقع یک قرن جدیدی دارد آغاز می‌شود، بنابراین به مسائل کشور بایستی با نگاه بلندمدّت نگریست و آنها را با نگاه بلندمدّت محاسبه کرد.»

یکی از مسائلی که بایستی با نگاه بلندمدّت نگریست، پرتو افکنی به موضوع درمان جانبازان نخاعی در هنگامه‌ی بحران کرونایی است. درک این معنا یعنی اینکه اکثریت جامعه‌ی هدف با گذار سن از پنجاه سالگی و پای نهادن به دوره‌ی میانسالی به لحاظ جسمانی شرایطی کاملا متمایز دارند. علیرغم همه‌ی خدمات ارائه شده؛ در این شرایط نیاز به اندیشه‌ورزی مناسب‌تر بیش از پیش ضروری است.

 اندیشیدن بدون «کلمه» ممکن نیست. از جمله ابزارِ ادبیاتِ پر پندار که واجدِ قدرت تصوریِ توصیف ناپذیر است، مفاهیمی چون ایثار و گذشت و فداکاری و شهادت وآزادگی و جانبازی است که بخش مهمی از هویت اجتماعی امروز جامعه‌ی ایرانی را تشکیل می دهد. اساسا معنای هرچیز، به نقش آن در نظامی که این معنا جزئی از آن است، بستگی دارد.

 به بیان آرنت(فیلسوف و تاریخ نگار آلمانی) در وضع بشر، انسان‌هایی نام و آوازه‌ی نامیرا را بر چیزهای میرا ترجیح می‌دهند و با قابلیتشان برای کردار نامیرا و توانایی برای ردّ و نشان‌های محوناشدنی، نوعی نامیرندگی به دست می‌آورند که خاص خودشان است وثابت می‌کنند که طبیعتی «الهی» دارند.

مصادیق این مفاهیم، هم نشانه هستند و هم نشانه‌ساز؛ به قول کاسیرِر(فیلسوف آلمانی)، تولید نشانه و نماد، آدمی را از از اضطراب نیستی رهانید و با ثبت حضور وی در فراسوی زمان، جاودانگی را به او بخشید.

در تأملی تئوریک؛ بحران، به اموری کوتاه مدت اطلاق می‌شود که ویژگی آن نامعمول بودن حجم و شدت آنها است. در هر بحران مسئله‌ی فوریت‌ها و نیاز به پاسخگویی سریع نقش اساسی دارد.

سوال اصلی این است که متولیان امور چه تدبیری برای فرآیند مراقبت از جانباز نخاعی در برخی از بیمارستان‌ها اندیشیده اند تا متناسب با شرایط جسمانی و اکنونِ این نشانه‌ها باشد؟

در همین زمینه حداقل به نکات ذیل می‌توان اشاره داشت:

- اولین مسئله، ضرورت بستری جانباز نخاعی در اطاقی مجزاست. تأکید بر درک دلالت این موضوع به این دلیل است که در مواردی به دلیل شرایط فیزیکال و مزاج و یورین بگ(کیسه ادرار) باعث آزردگی و اعتراض بیمار هم اطاقی می‌شود ...

- مسئله‌ی بنیادین دوم، نحوه‌ی انتقال جانباز نخاعی به تخت( راد یولوژی، ... ) است که در مواردی باعث جابجایی ستون مهره‌ها یا در رفتگی مفاصل می‌شود ...

- نکته‌ی سوم مربوط به ضرورت هماهنگی بیشتر پزشکان محترم می‌باشد تا مثلاً عملی سرپایی مثل فلپ زخم بستر در پهلو، جلویِ درِاطاق عمل کنسل نشود !...

- نکته‌ی چهارم نیز مربوط به تهیه‌ی برخی اقلام دارویی وپوشیدن کفش آهنین توسط همسر جانباز می‌باشد ...

  به درستی که هر آنچه شایسته‌ی اندیشیدن بوده، به‌ویژه در مورد مسائل درمانی جانبازان پیش از این اندیشیده شده است. اشاره به نکات فوق نیز به هیچ روی به معنای گشتن دنبال مقصر نیست... هر وقت مطلبی می‌نویسید و آن را به جهان می‌فرستید و آن مطلب عمومی می‌شود؛ بی‌تردید هرکسی مختار است هر برداشتی که می‌خواهد از آن داشته باشد.

 بدیهی است که در همۀ بحران‌ها، بی دقتی‌ها، غفلت‌ها و کاستی‌هایی را می‌توان یافت. هدف از این نوشتار، صرفا تأکید بر ایجاد نگرشی بلندمدّت و محاسبه‌ی پیامدهای پرهزینه‌ی فقدان این نگرش، به‌خصوص به لحاظ بازتاب فرهنگی و اجتماعی در قرن نورسیده است. چراکه در جهانی زندگی می‌کنیم که به سرعت تغییر می‌کند. پیچیده‌تر شدن پیوسته‌ی موضوعات و مسائل به ویژه «سیاست»و تأثیر دیجیتالیسم بر ساختار سیاسی و اجتماعی و فرهنگی؛ نیاز به در دست گرفتن ابتکار عمل از سوی متولیان امور را بیش از پیش پدیدار می‌کند.

«هویت ایرانی تلفیقی از اعتقادات مذهبی و تمدن ایرانی است... سقوط شاه، آمریکا را از یک متحد مهم در منطقه محروم کرد، هیچ یک از قدرت‌های مخالف امام خمینی[ره] قادر به برانداختن رژیم جمهوری اسلامی نگردید... رژیم مذکور مادام که طبقات مختلف مردم از رژیم پشتیبانی می‌کنند، حتی بعد از امام خمینی[ره] نیز به بقاء خود ادامه خواهد داد...»، «در رفراندوم اواخر مارس، مردم به جمهوری اسلامی رأی دادند...» و« از زمان انقلاب فرانسه تاکنون، برای نخستین بار انقلاب و معنویت به یکدیگر پیوند خوردند ...»

 مراقبت از این میراث عظیم که به دست آن پیر مطهر که نامش پرچم به دست آمد، در هر شرایطی به دوراندیشی و تدبیر نیاز دارد. اساساً از حیث اندیشه‌ورزی مفاهیم ایثار و گذشت و فداکاری فضیلت را معنا می‌کنند. فرهنگ ایرانی اسلامی همواره فرزندان خصال خویشتن را ارج نهاده است؛ شایسته نیست در این بحران کرونایی برخی ندانم کاری‌ها و عدم دوراندیشی‌ها به ویژه در فرایند درمان؛ زندگی روزمره‌ی آنها را با مشکلات جدید و جبران ناپذیر مواجه کند. در واقع هرجا مشکل وجود دارد، راه حل هم در همانجا وجود دارد. اندکی دوراندیشی و تدبیر از سوی متولیان امور لازم است تا خودش را نمایان کند.

 قرن چهاردهم هجری شمسی، با همه‌ی شور و شیرین‌ها و فراز و فرودها به سرانجام رسید. تا اواسط قرن هفده میلادی، کلمه‌ی قرن هنوز معادل یکصد سرباز در ارتش روم باستان یعنی سنتوری century معنا می‌شد وپس از آن به تدریج قرن به مفهوم یکصد سال، به معنای امروزی در تقسیم بندی تاریخ قرار گرفت.

در سپیده دم قرن پانزدهم هجری شمسی، تأکید هوشمندانه‌ی سرآمد پارادایم قدرت بر نگاه بلندمدّت نگریستن و محاسبه کردن؛ شامل همه‌ی مسائل کشور از جمله نحوه‌ی تعامل با جسم و جان نمادهایی که در فرآیند حیات تازه بخشیدن به تمدن ایرانی اسلامی بالاترین هزینه را پرداخت کرده اند، نیز می‌شود. در این قرن تازه و هنوز ناشناخته، به هیچ روی نباید چشم بر روی داوری امروز و فردای افکار عمومی بست.

 نتیجه گیری:

هرچند در اینجا مجال ورود به بحث بنیادین قانون درمان جانبازان که نیاز به پژوهش مستقل دارد، فراهم نیست، اما نگارنده معتقد است یکی از اصلی‌ترین جنبه‌های بروز تمایز در اندیشه و انگیزه‌ی بخشی از نسل نوظهور؛ با برخی از سیاست‌ها در اکنونیت جامعه‌ی ایران از این بی‌دقتی‌ها، غفلت‌ها و کاستی‌ها تأثیر می‌پذیرد.

از مباحث بسیار مهم و پر دامنه در حوزه‌ی مباحث اندیشه‌ی سیاسی و به ویژه مباحث مربوط به اندیشه و اجتماع، بحث هویت ایرانی اسلامی و حافظان و مراقبت کنندگان از آن است ...

به نظر می‌رسد با برجسته‌تر شدن تأثیر اوضاع و احوال سیاسی- اجتماعی بر زندگی روزمره در جامعه، به‌ویژه از هنگامی که «در گوشه‌ی مخروبه‌ای در سانفراسیسکو، هنرمندان، طراحان گرافیک و نویسندگان نرم افزار در یک به اصطلاح دره‌ی سیل‌خیز چندرسانه‌ای گرد هم آمدند تا اتاق‌های نشیمن ما را به غرق شدن در کام سیل تصاویری تهدید کنند که از اذهان تب گرفته‌شان سرچشمه می‌گیرد...»، قدرت تصوریِ توصیف‌ناپذیرِ مفاهیمی چون ایثار و گذشت و فداکاری وشهادت وآزادگی و جانبازی نیز در معرض کمرنگ شدن قرار گرفته‌اند ...

در مقدمه‌ی قانون اساسی مقرر شده است که زمینه‌ی مشارکت، در تمام مراحل  تصمیم گیری‌های سیاسی و اجتماعی و سرنوشت ساز برای همه‌ی مردم اجتماع فراهم شود؛ نتایج برخی پژوهش‌های کیفی نشان می‌دهد که عدم توجه به برخی ظرافت‌ها در جامعه‌ای فضیلت‌مند، بر فرآیند مشارکت تأثیر معنادار دارد. ضمن اینکه از نقش صداهای بدآهنگی که از صفحه‌ی صاف وب‌ی برمی‌خیزد و قدرت تأثیر موتورهای جستجو بر اندیشه و انگیزه‌ی نسل نوظهور، نباید غفلت کرد.

جانباز دکتر مهدی حسینی