ایران با وجود تحریم‌ها چگونه صادرات نفت را احیا کرد؟

در حالی که صادرات نفت کشورمان در سال 1399 حتی تا زیر 100 هزار بشکه در روز کاهش پیدا کرده بود، اکنون صادرات نفت ایران، رکورد 50 ماه اخیر را شکسته است.

به گزارش روزنامه ایران، حدود 50 ماه از زمان خروج آمریکا از برجام و دوران تحریم نفت ایران می‌گذرد. در این مدت، فروش نفت خام و میعانات گازی اگرچه صفر نشد، ولی در برخی دوره‌ها از جمله سال 1399 به ارقامی کمتر از 100 هزار بشکه در روز نیز سقوط کرد. در دولت سیزدهم اما شرایط تغییر کرد و میزان فروش نفت به‌واسطه بازار‌سازی و بازاریابی 40 درصد بیشتر شد. حالا شنیده می‌شود که میزان صادرات در ماه گذشته به بالاترین رقم طی چند سال اخیر رسیده است.

در ماه اکتبر 2022 صادرات نفت کشور به بالاترین رقم 50 ماه اخیر رسید. بعد از تحریم‌های آمریکا سابقه نداشته که این حجم از نفت ایران در یک ماه به فروش برسد، آن هم در شرایطی که در این ماه فشار‌های تحریمی آمریکا در شدیدترین حد خود قرار دارد. بازارهای جدیدی در این ماه به بازار نفت ایران اضافه شد که در افزایش فروش بی‌تاثیر نبود. در همین حال تقاضای مشتریان نیز در این ماه برای ذخیره‌‌سازی بیشتر شد. در ماه گذشته بیش از 40 درصد نسبت به ماه پایانی دولت دوازدهم بوده. درخصوص دریافت پول نفت، نیز شرایط مانند ماه‌های گذشته است. با وجود تحریم‌های بانکی اما پول فروش نفت توسط بانک مرکزی دریافت می‌شود و فروش نسیه نداریم. 

در حالی که چند ماهی است برای تشدید تحریم‌های نفتی ایران، آمریکا از هیچ اقدامی صرف‌نظر نکرده و حتی در آب‌ها به نفتکش‌های ایران حملات متعددی صورت گرفته، وزیر نفت می‌گوید: «صادرات نفت خام ایران بدون هیچ مشکلی به بازارهای هدف در حال انجام است.»

کارشناسان می‌گویند که ایران دیگر راه خنثی‌سازی تحریم‌های نفتی را پیدا کرده است. از جمله ممدوح سلامه اقتصاددان بین‌المللی نفت و استاد اقتصاد انرژی دانشگاه تجارت ESCP اروپا در لندن می‌گوید: «ایران هنر کاهش اثرات نامطلوب تحریم‌ها و خنثی‌‌سازی آنها را به کمال رسانده است. میزان صادرات نفت ایران در شرایط کنونی محرمانه است اما شنیده می‌شود که ایران حدود 1.2 تا 1.5 میلیون بشکه در روز نفت صادر می‌کند که دو سوم آن بر خلاف تحریم‌های آمریکا به کشور چین می‌رود.

ایران در ماه‌های اخیر پالایشگاه داری فراسرزمینی را در بیش از 6 کشور دنبال کرده که علاوه‌بر تحقق این آرزوی دیرینه و ایجاد همبستگی اقتصادی و سیاسی میان کشورها، افزایش صادرات نفت را نیز به همراه داشته است. از جمله راه‌اندازی نخستین پالایشگاه فراسرزمینی به نام ال‌پالیتو در ونزوئلا که پالایش روزانه 100 هزار بشکه نفت خام میدان‌های کشور در این پالایشگاه را طی دو ماه گذشته به دنبال داشته است. موضوع دیگر افزایش تعاملات با خریداران نفت خام به‌ویژه خریداران سنتی بوده است، به طوری که در یک سال اخیر کشور چین، بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران، علاوه‌بر افزایش واردات، حتی 3 بار به‌طور رسمی خرید نفت ایران را اعلام کرد. در حالی که در شرایط تحریم و با وجود تحریم‌های ثانویه علیه خریداران، نفت ایران در بازار خاکستری و به شکل محرمانه صادر می‌شود.