اعجاز مهندسی رزمندگان با احداث پل خضر روی اروند

 پل خضر از ابتکارات تیم شهید اسدالله هاشمی بود که با کار فنی به خوبی آشنایی داشتند و در روز‌هایی که نیرو‌ها در فاو نیاز مبرم به برقراری ارتباط با عقبه داشتند پل خضر را طراحی و اجرا کردند.

این پل از یک صفحه بزرگ شناور که «دوبه» نام داشت تشکیل می‌شد. در دو طرف پل؛ دو سیم بکسل قوی به موازات هم در امتداد عرض رودخانه کشیده می‌شد و در ساحل به شمع‌های از قبل نصب شده محکم شده بود. سیم بکسل سومی هم که به دور چرخ یک تراکتور پیچیده شده بود (در واقع نیروی جلوبرنده خضر، یک دستگاه تراکتور بود که روی نقطه خاصی از دوبه جاسازی شده بود.) پل «خضر» توانست ماشین آلات و تدارکات سنگین را به رزمندگانی که در فاو بودند برساند. بعد‌ها برای راحت‌تر شدن رفت و آمد به فاو، مهندسین پشتیبانی و مهندسی جنگ جهاد، پل عظیم «بعثت» را بر روی آروند رود احداث کردند، ولی نقش پل خضر در تثبیت نیرو‌ها در فاو، بسیار تعیین کننده بود.

خضر در واقع از وسیله‌ای در مناطق مختلف کشور به نام «جرس» یا «کلک» ایده گرفته است. این وسیله در روستا‌ها به عنوان وسیله‌ای ارتباطی استفاده می‌شد به این صورت که یک نفر روی جرس می‌ایستاد و با کشیدن طناب، جرس را به همراه آدم‌ها و وسایلی که روی آن بود از این طرف رودخانه به آن طرف می‌برد. بعد از مطرح شدن این ایده مهندسین مکانیک و ماشین آلات شروع به طراحی این پروژه با توجه به شرایط منطقه جنگی کردند.

بیشتر مهندسین و طراحان پشتیبانی و مهندسی جنگ جهاد یا از خانواده‌های محروم بودند یا سال‌های قبل از جنگ را در مناطق محروم کار کرده بودند و تجربه فعالیت در مناطق محروم را داشتند و با فرهنگ‌های مختلف ایران آشنا بودند که از این ایده برای عبور از اروند استفاده کردند.

پس از ساخت پل خضر، پل‌های خضر ۲ و ۳ و ۴ نیز ساخته شد که بزرگتر بودند و ظرفیت جابه جایی بیشتری را داشتند. همچنین یک سری از مشکلات خضر ۱ را نداشتند و با بهینه سازی کارکرد خود قو‌تر و مجهزتر عمل می‌کردند.

در فیلم پیش رو که توسط مرحوم محمود اصفهانی در اواخر زمستان ۶۴ یا اوایل بهار ۶۵ در عقبۀ عملیات والفجر ۸ (تصرف فاو) ضبط شده، نحوه فعالیت دستگاه ابتکاری «خضر» که توسط جهاد‌سازندگی طراحی و ساخته شده، نشان داده می‌شود.

دستگاه خضر به کمک قدرت یک تراکتور، سیم‌های بوکسل، پل‌های شناور و برخی تجهیزات دیگر، امکان انتقال تجهیزات سنگین و نیمه‌سنگین از روی عرض حدوداً هزار متری اروند را فراهم می‌کرد.

طی عملیات والفجر ۸ که با تصرف بخش جنوبی شبه‌جزیره فاو عراق همراه بود، ایران برای پشتیبانی از نیروهایش در آن طرف اروند، از این دستگاه استفاده کرد و مدتی بعد پل لوله‌ای «بعثت» یکی از شاهکار‌های مهندسی دوران دفاع‌مقدس، بر روی این رودخانه احداث شد.