یکشنبه 01 آذر 1405 , 09:50




سروِ دربند
فاش نیوز - محمدرضا، برادری بود که با آمدنش، خانهمان معنا گرفت. اول فروردین ۱۳۳۶ به دنیا آمد؛ در روزی که زمین نو میشود. انگار سهم ما از بهار، انسانی آرام، صبور و عاقل بود. دو سال از من بزرگتر بود؛ اما این دو سال، فقط اختلاف سنی نبود؛ در فهم، در اخلاق، در متانت، خیلی جلوتر از سنش حرکت میکرد. وابستگیمان عمیق بود. همیشه با هم بودیم. او آرام بود، خوشاخلاق، کمحرف، بیادعا. کارهایش بوی خلوص میداد، نه نمایش. هنوز به سن تکلیف نرسیده بود، اما نماز برایش جدی بود. میرفت داخل اتاق پستوی خانه و همانجا نماز میخواند. بعد دیدیم دعاهای نماز را نوشته و به دیوار زده؛ طوری که ما نبینیم. رفتارش همیشه مثبت بود، بیسروصدا، اما عمیق. یکبار برای گرفتن گواهینامه خیاطی، عکسی بدون چادر گرفتم. وقتی مدرکم را دید، گفت: «کاش یک عکس بهتر میگرفتی...»
در درس، نابغه بود و دیکتهاش همیشه بیست. استعدادش آنقدر درخشان بود که در دانشگاه صنعتی شریف تهران قبول شد. اول نرفت؛ چون دو برادر بزرگترم جبهه بودند و نمیخواست پدر و مادر تنها بمانند. وقتی آنها برگشتند، محمدرضا رفت دانشگاه. به مادرم عشق میورزید. با اینکه پسر سوم خانواده بود، مادرم در همه کارها با او مشورت میکرد. احترام پدر و مادر، ستون زندگیاش بود. وقتی خیاطی میکردم، میآمد کمکم؛ دسته چرخ را میچرخاند و میگفت: «تو بدوز، من میچرخانم.»
محمدرضا اسیر شد... اول تیر به پایش خورد. پایش را روی بلندی گذاشته بود که گلوله به ران راستش خورد؛ خونریزی شدید، بیهوشی، و بعد سقوط از بالای کوه. در همان حال، در کردستان اسیرش کردند. نزدیک یک سال ونیم مفقود بود؛ نه خبری، نه نشانی. بعد فهمیدیم اسیر دست کوملهها و گروه خبات شده است. یک سال، تنها در زیرزمینی بهاندازه یک نفر؛ غذای کم، شکنجههای سنگین. چند بار تا پای اعدام بردندش، اما منصرف شدند؛ چون مردم کردستان دوستش داشتند و میترسیدند اگر اعدامش کنند، شورش شود. گلوله هنوز در پایش بود؛ نه دارو، نه درمان. پایش خودش جوش خورد. یکبار دکتری آوردند تا گلوله را دربیاورد؛ نه بیهوشی بود، نه بیحسی. ران پایش را شکافتند؛ مدام بیهوش میشد و به هوش میآمد. باز هم گلوله کامل درنیامد و در استخوان ماند. همه اینها را تحمل کرد و هرگز کوتاه نیامد. به او گفته بودند اگر به امام خمینی (ره) توهین کند، آزادش میکنند. شکنجهاش کردند؛ اما ایمانش معاملهپذیر نبود. حتی یکبار هم توهین نکرد.
بعد از آزادی، دوباره به جبهه رفت و یک سال بعد، در عملیات میمک، ۲۹ مهر ۱۳۶۲، شهید شد و چهارم آبان تشییعش کردند. بعد از شهادتش هم تنهایم نگذاشت. هر مشکلی داشتم، با او حرف میزدم. سر مزارش میرفتم، درد دل میکردم؛ شب، در خوابم میآمد و جوابم را میداد. برای من، زنده است. مهمترین پیامش برای نسل امروز صلهرحم بود. از جبهه که برمیگشت، به دیدن همه فامیل میرفت؛ حتی پیرزنهای فامیل. میگفت: «اینها را از دست ندهید.» اگر قرار باشد جملهای روی سنگ مزارش بنویسم، فقط یک کلمه مینویسم: «شهید»؛ چون باور دارم باید شهید باشی تا شهید شوی، و محمدرضا، قبل از شهادت، سالها شهیدانه زندگی کرده بود.
اما آنچه هنوز گلوی مرا میفشارد، همان «آخرین وداع» است؛ همان لحظهای که زندگی، بیصدا از لای انگشتان آدم سر میخورد و میرود، و تو تازه میفهمی بعضی خداحافظیها، پایان نیستند؛ آغاز داغاند. آخرین بار که میخواست به جبهه برود، قطار از مشهد حرکت میکرد. من میخواستم با همسرم به راهآهن نیشابور بروم تا فقط یکبار دیگر ببینمش؛ نه برای حرفهای بلند، نه برای وصیتهای مفصل؛ فقط برای نگاه، برای یک ثانیه که خیال کنم هنوز همه چیز سر جایش است. راهآهن شلوغ بود و دلها شلوغتر. مادرها چادر به دندان گرفته بودند، پدرها پشت بغضشان سنگر میساختند، و جوانها با کولههایی که از شانهشان سنگینتر بود، سبکبال راه میرفتند؛ انگار کسی آنها را صدا میزد که ما نمیشنیدیم. قطار که ایستاده بود، زمان ایستاده بود؛ اما وقتی سوت کشید، فهمیدم زمان، بیرحمترین موجود دنیاست. میان همهمه جمعیت، میان دستهایی که تکان میخورد و چشمهایی که خیس میشد، دنبالش میگشتم؛ همان قامت آشنا، همان نگاه آرام. دیدمش. انگار یکلحظه همه چیز ساکت شد. نزدیک بود صدایش کنم، اما صدا در گلویم شکست. فقط نگاه کردیم. نگاهِ خواهر به برادر، نگاهِ کسی که میخواهد چیزی را نگه دارد و نمیتواند. میخواستم دستش را بگیرم، محکم؛ آنقدر محکم که قطار هم نتواند جدا کند. اما فاصلهها در آن لحظه زیاد بودند: فاصله سکو تا واگن، فاصله زمین تا آسمان، فاصله دلِ آدم تا تقدیر.
قطار آرام حرکت کرد. همان لحظهای که چرخها شروع کردند به بردنِ او، من فهمیدم که دارند قلب مرا هم میبرند. دستم را بالا بردم؛ نه برای خداحافظی معمولی، برای چنگزدن به چیزی که از من کنده میشد. چهرهاش از پشت پنجره دور میشد؛ اما آرامشِ نگاهش، مثل میخ در دلم مانده بود. در دل گفتم: «محمدرضا...» و همان یک کلمه، هزار جمله شد: «مراقب خودت باش، برگرد، مادر طاقت ندارد، من بدون تو چه کنم...» اما او، با همان سکوتِ آشنا، با همان وقاری که همیشه داشت، انگار همه این جملهها را شنیده بود. دست تکان داد، لبهایش تکان خورد، شاید صلوات بود، شاید دعا، شاید فقط لبخندِ کوتاهی برای اینکه من فرونریزم و قطار، او را برد. من ماندم با سکویی که زیر پایم خالی شده بود.
بعد از آن، هر صدای قطار برای من صدای رفتن شد. وقتی شهید شد، برادر بزرگم آمد خانه، گفت آمده سری بزند. عکسهای محمدرضا را برداشت و رفت. من دیدم عکس نیست... همان لحظه، چیزی در دلم افتاد. شوهرم گفت: «محمد شهید شده.» یک هفته میدانستم، اما خانوادهام خبر نداشتند. تحملش سخت بود... خیلی سخت. از سال ۶۲ تا امروز، تقریباً هر روز سر مزارش میروم. با او حرف میزنم. برای من، هنوز زنده است. توصیهاش همیشه این بود: «پیرو رهبر باشید، به پدر و مادر احترام بگذارید، با هم باشید، بین خواهر و برادرها فاصله نیندازید.»
گفتنی است این روایت از شهید محمدرضا چمنی از سوی خاطرهنگار وی، خانم فاطمه چمنی (خواهر شهید) اعلام شد.
شهید محمدرضا چمنی در تاریخ اول فروردینماه ۱۳۳۶ در شهرستان نیشابور چشم به جهان گشود. وی پس از ماهها مجاهدت در جبهههای حق علیه باطل، سرانجام در تاریخ ۲۹ مهرماه ۱۳۶۲ در جریان عملیات میمک، بر اثر اصابت گلوله مستقیم به قلب، به درجه رفیع شهادت نائل آمد.
پیکر مطهر این شهید سرافراز پس از انتقال به زادگاهش، در گلزار شهدای بهشت فضل نیشابور آرامگرفته است.

















