قوانین مصوب مجلس چرا خوب اجرا نمی شود؟!

معلم جانباز - مجلس شورای اسلامی در هنگام تصویب قوانین، به طور کلی دولت را موظف به اجرای آن می کند اما کافی به نظر نمی رسد و اگر خواهان تحقق حقوق جامعه هدف است، باید بر اجرای صحیح قانون هم نظارت کند.

نزدیک به سه دهه از پایان جنگ و اعلام آتش بس می گذرد ولی کشور همچنان در قبال رزمندگان بی برنامه است، گاهی در قوانین بودجه های سنواتی، موادی را به تصویب می رسانیم، لکن حدود آن همان تصویب است و هیچ گاه به مرحله اجرا نمی رسد. برای آنکه به اهمیت وجود رزمندگان در جامعه اسلامی پی ببریم مطلب خود را با سخنان نورانی مولای متقیان، حضرت علی(ع) آغاز می کنیم.

در بخشنامه ای همه فرماندهان امیرالمومنین مامور شدند که این نامه را برای سپاهیان بخوانند و همگان را به حقوق خویش آشنا سازند. درفرازی از این بخشنامه آمده است: «سربازان من، اینک امیرالمومنین است که وظایف مقدس و منیع سربازی را به شما خاطر نشان می کند. همه رزمنده ایم و همگان از یک ناموس دفاع می کنیم و به جانب یک هدف پیش می رویم. من که محور نیرو قراردارم و آن کسانی که به نام فرمانده و سردار، شما را سان می بینند و فرمان می دهند، در همه تکالیف سپاهی با تمام افراد و نفرات یکسانیم هیچ یک را بر دیگری برتری نیست. مقررات نظام ایجاب می کند یکی افسر و جمعی سرباز باشند، ولی اشتباه نشود. منصب فرماندهی تا هر پایه که باشد، در قانون مساوات، فضل و عنوانی باز نمی کند و جهت فرماندهان در برابر وظیفه و تکلیف به هیچ وجه استثنا قائل نمی شود.

افسری که درفش لشکر تحت اراده و فرمان او پیش می رود و گروهی به راهنمایی نقشه و طراحی اندیشه اش حمله می کنند، اجازه ندارد این افتخار را بر دیگران تحمیل کرده و حتی ضعیف ترین سربازان را با نظر تحقیر و توهین نگاه کند. او موظف است که هرقدر بر پایه مقامش افزوده می شود، بر فروتنی و تواضع بیفزاید و سربازان فداکار خود را تعریف و تمجید کند. هم اکنون من که مانند شما سربازی هستم، مدیونم در مقابل این نعمت بزرگ، به رزمندگان نوازش و عطوفت روا دارم. فرمانده باید به همه سربازان به یکسان بنگرد و در ابراز محبت و تقسیم حقوق هیچ گونه ترجیح و تفضیل روا ندارد. آن کس که در حقوق عمومی مسلمانان برنظر شخصی خود احترام می گذارد و بدین وسیله بر دیگران ستم می کند در دادگاه ما ناکس و ستمکار محسوب خواهد بود ».

در فرازی دیگر خطاب به مالک اشتر می فرمانید:«وای برتو، وای بر مصر، وای بر ملت اگر سربازان و سپاهیانش گرسنه و بینوا باشند.زندگی سپاه و قوام ارتش به حکام و قضات که در مسائل حیاتی ملت دست درکارند و به شئون مادی و اجتماعی قوم می پردازند، مربوط است زیرا که اینان به وسیله ثروت ملی معیشت لشکر را تضمین می کنند ».

بیش از ربع قرن از پایان جنگ تحمیلی می گذرد ولی همچنان در قبال رزمندگان بی برنامه ایم. گاهی در قوانین بودجه های سنواتی، موادی را به تصویب می رسانیم، لکن چارچوب و اجرای آن محدود است و هیچ گاه به مرحله اجرا نمی رسد.

وقتی به سخنان گهربار مولای متقیان، علی(ع) توجه می کنیم به فاصله ای که میان این سخنان با عملکردمان در قبال جانیازان ،ایثارگران و رزمندگان وجود دارد پی می بریم. امام علی(ع) چه دقیق و ظریف به رزمندگان اشاره می کنند اما ما به راحتی از کناز آن عبور می کنیم.

امام خمینی(ره) بنیانگذار جمهوری اسلامی در توصیه های خود که همواره برای رسیدگی به امور ایثارگران و رزمندگان داشتند، از عمق جان خود فرمودند: «نگذارید پیشکسوتان جهاد و شهادت در پیچ وخم زندگی روزمره خود به فراموشی سپرده شوند ».

تا قبل از قانون برنامه پنجم توسعه، قوانین و مقرراتی به صورت پراکنده درباره رسیدگی به امور رزمندگان به تصویب رسیده بود که متاسفانه مورد بی توجهی مسئولین قرارگرفت و ضمانت اجرایی پیدا نکرد. در این قانون  موادی به رزمندگان اختصاص یافت که نشان از توجه نمایندگان مجلس به آنان داشت و این امید را زنده کرد که موضوع رزمندگان در قانون برنامه پنجم توسعه و قوانین بودجه سالانه، مورد توجه قرار خواهد گرفت.

همچنین در ماده44 قانون برنامه پنجم بندهایی به شرح زیر گنجانده شده است:

بند ح- دولت مکلف است به منظور حفظ کرامت و منزلت ایثارگران و رزمندگان معسر، نسبت به تأمین معیشت و پوشش بیمه ای آنان در قالب بودجه سنواتی اقدام نماید.

بند ط- دولت نسبت به ساماندهی و برقراری مستمری بسیجیان و رزمندگان معسر دوران دفاع مقدس اعم از بسیجیان تحت فرماندهی سپاه پاسداران، کمیته انقلاب اسلامی و جهاد سازندگی اقدام نماید.

بند ی- سند راهبردی خدمات رسانی به رزمندگان توسط ستاد کل نیروهای مسلح با همکاری وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، بنیاد شهید و امور ایثارگران و معاونت برنامه ریزی و معاونت راهبردی رئیس جمهور تهیه و به تصویب هیأت وزیران می رسد. بند م- جانبازانی که صورت سانحه و مدارک بالینی ندارند ولی از نظر کمیسیون پزشکی، جانبازی آنان مورد تأیید می باشد متناسب با میزان جانبازی شان تحت پوشش بنیاد شهید قرار می گیرند.

البته در قانون برنامه پنجم توسعه امتیازات دیگری از قبیل سهمیه استخدامی برای رزمندگان و همسر و فرزندان آنان، سهمیه اعضای هیأت علمی و... پیش بینی شده است اما نکته قابل تأمل این است که آخرین سال اجرای قانون برنامه پنجم توسعه به سرعت در حال سپری شدن است ولی هیچ اقدامی درباره قوانین مصوب انجام نگرفته است.

روی سخن ما با نمایندگان مجلس شورای اسلامی است.

آیا نمایندگان تنها وظیفه خود را تصویب قانون می دانند و نظارتی بر اجرای آن ندارند؟ در حالی که ماده دو قانون مدنی عنوان می کند:قوانین، 15روز پس از انتشار در سراسر کشور لازم الاجراست.

حال این سوال مطرح می شود که به چه علت قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی درخصوص رزمندگان به خوبی اجرا نمی شود؟ به عنوان یک شهروند از نمایندگان مجلس دهم دعوت می کنیم تا پاسخگوی سؤالات ما باشند. روی دیگر سخن ما با دولت است که چرا در اجرای قوانین مصوب مجلس درباره رزمندگان اقدام عاجلی نمی کند؟ تأخیر در تهیه سند راهبردی خدمات رسانی رزمندگان چه توجیهی دارد؟ چرا جانبازان زیر 25 درصد و رزمندگان معسر مورد بی مهری قرار می گیرند؟ آیا امکان هماهنگی بیشتر مجلس و دولت در رسیدگی به ایثارگران و رزمندگان وجود ندارد؟

به نظر می رسد از اساسی ترین دلایل بی توجهی به رزمندگان، بایگانی کردن قانون و عدم پیگیری مسئولان است. چرا که از وضع قانون تا اجرای آن مانند فاصله زمین تا آسمان است، هر وقت به نمایندگان اعتراض می شود می گویند ما قانون داریم و باید اجرا شود! اما چه کسی باید اجرا کند و چگونه اجرا شود کسی چیزی نمی داند؟ حال اگر دلسوزی مسئولین  و پیگیری مستمر نباشد در وضعیت آنان تغییری ایجاد نخواهد شد.

اینکه مجلس شورای اسلامی در تصویب قوانین، دولت را به طور کلی موظف کند کافی به نظر نمی رسد. اگر مجلس خواهان تحقق حقوق رزمندگان است، بایستی نهاد یا سازمانی را به عنوان متولی تعیین کند تا مسئول پیگیری و نظارت بر امور  و حقوق قانونی رزمندگان  در ساختار تشکیلاتی اداری کشور باشد.