یک سوزن بخود

فاش نیوز - از دهه ۶۰ موضوع کمبود آب در یزد مطرح و برای آن چاره‌ای اندیشیده شد. انتقال آب از کارون یا از سرچشمه کوهرنگ. بالاخره تصمیم بر انتقال آب از کوهرنگ چهار محال بختیاری عملیاتی شد. نهادی بنام موسسه آب کوثر مسئولیت انتقال آب را پذیرفت. مبالغ زیادی از مردم اخذ گردید و برای اینکه مردم اصفهان راضی باشند، جهت تامین آب اصفهان با کمک مردم یزد یک تونل از کوهرنگ ایجاد شد. و بالاخره با هزینه های زیاد پروژه انتقال آب به یزد با خط لوله ۳۳۰ کیلومتری که بخشی از آن از استان اصفهان عبور می‌کند اجرایی شد. میزان آب تخصیص داده شده  حدود ۸۰ میلیون مترمکعب در سال برای شرب و صنعت بود ولی با اینکه این تخصیص به حدود ۱۰۰ میلیون متر مکعب رسید ول حدود۶۰ میلیون متر مکعب از این آب به یزد منتقل می‌شود.

بدون تردید این میزان از آب توانسته بخشی از آب آشامیدنی یزد را تامین نماید و با کمک آبهای زیر سطحی نه تنها جلو مهاجرت اجباری مردم یزد را به دیگر نقاط کشور گرفت حتی با توجه به توسعه بی رویه صنایع پر مصرف،  بویژه صنایع فولادی، مهاجرت را معکوس نماید. متاسفانه حداقل در این مورد آمایش سرزمینی لحاظ نشده و کسانی که در دولت های قبل دارای قدرت و موقعیت بودند با ایجاد صنایع فولادی که هیچ منطقی برای ایجاد آن در یزد وجود ندارد موجبات ناامنی اجتماعی و اختلاف میان چند استان را رقم زدند. متاسفانه مردم اصفهان بر این باورند که این اب در فولاد و کشت گلخانه‌ای استفاده می‌شود در حالیکه خودشان بدلیل خشکسالی قادر به کشاورزی نیستند. این مطلب را در دیدار نوروزی که در محضر یکی از مسئولان نظام بودیم به نماینده سابق اردکان که با افتخار از طرح فولاد اردکان یاد می کرد گوشزد کردم.

پیشنهاد

امروز شاهد خشکسالی شدید در حوزه آب ریز زاینده رود هستیم، برداشت‌های غیرمجاز در هر ۳ استان و یا دقیقتر بگویم ۴ استان یزد اصفهان چهارمحال بختیاری و خوزستان ما را با کاهش پی‌در‌پی منابع آب مواجه ساخته است.

کاهش آب زاینده‌رود در اصفهان نیز به فرونشست، نابودی کشاورزی و تالاب گاوخونی منجر شده که اثرات بلندمدت آن جبران‌ناپذیر است. خواسته و یا ناخواسته بر اساس تصمیمات اشتباه توسعه صنعتی و انسانی یزد بر اساس آمایش سرزمینی غلط شکل گرفته‌است و نمی تواند به عقب برگردد؛ اما می‌شود با تدبیر آن را کنترل کرد.

اول اینکه باید در سریعترین زمان ممکن با آموزش‌های لازم بهینه‌سازی مصرف چه در بخش خانگی و چه کشاورزی در دستور قرار گیرد.

دوم اینکه صنایع با فناوری برتر که به آب کمتر نیاز دارد و قشر تحصیل کرده یزد را می‌تواند در یزد نگه دارد در اولویت قرار گیرد. (کشت برخی از میوه جات پر آب‌بر ممنوع و مردم را به کشت جایگزین تشویق نمود.

سوم: سرمایه‌گذاری در طرح‌های جایگزین مثل انتقال آب از دریای عمان را با شدت هر چه بیشتر به پیش برد. برای این منطور،حقوق دولتی صنایع بویژه معادن یزد باید در این حوزه خرج شود و از استان بیرون نرود. همچنین معادن با کم کردن بخشی از مبالغ مسئولیت اجتماعی خود در ورزش های حرفه‌ای و خرج‌های بیهوده در برخی از شهرستان‌ها به کمک استان بیایند. کار آفرینان یزدی را تشویق نمود تا در این حوزه بیش از گذشته سرمایه‌گذاری کنند. ظرفیت یزدی‌های ساکن هند و پاکستان را نباید نادیده گرفت.

با شناختی که از دوست دیرینه‌ام جناب آقای دکتر بابایی عزیز استاندار کاربلد و دلسوز یزد دارم بر این باورم که می‌توان در دوران مدیریت ایشان بر این مشکل کم آبی فایق آمد.

|| دکتر سیدمحمدرضا میرشمسی(آزاده)