چرا بیمه خانواده شهدای جنگ رمضان قطع شده است؟

فاش نیوز - قطع ناگهانی و بدون اطلاع قبلی بیمه درمانی همسران و فرزندان شهدای نیروهای مسلح جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، خانواده‌های ایثارگری را که پس از شهادت همسر و پدر خود عزادار هستند را با مشکلات فراوانی مواجه کرده است.

مشکلی که در مواردی هنگام مراجعه به مراکز درمانی و به‌ویژه خدمات دندانپزشکی آشکار شده است. یکی از همسران شهدا در تشریح این وضعیت می‌گوید: برخی خانواده‌ها زمانی متوجه قطع بیمه خود شده‌اند که برای دریافت خدمات درمانی مراجعه کرده و هنگام پرداخت هزینه، با رقم‌های سنگین مواجه شده‌اند.

این تنها نمونه مطرح‌شده نیست و خانواده‌ها می‌گویند در موارد دیگری نیز بیماری ناگهانی فرزندان در سفر یا خارج از محل سکونت، آنها را مجبور کرده است بدون برخورداری از پوشش بیمه‌ای مؤثر، برای درمان به مراکز درمانی مراجعه کنند.
                                                                                                                                  

روایت‌های متناقض درباره نحوه برقراری بیمه

مسئله زمانی پیچیده‌تر شده است که خانواده‌ها برای پیگیری وضعیت بیمه خود با پاسخ‌های متفاوتی از سوی مسئولان مواجه شده‌اند. به گفته این همسر شهید، در ابتدا به برخی خانواده‌ها اعلام شده بود که بیمه همسران شهدا به‌صورت خودکار برقرار می‌شود، اما در ادامه و پس از مراجعه حضوری به بنیاد شهید و امور ایثارگران، اعلام شد که برقراری بیمه نیازمند دریافت استعلام و طی مراحل اداری است.

بر اساس این روایت، خانواده‌ها برای دریافت استعلام بیمه باید به مراکز مربوط مراجعه کرده، فرم‌های استعلام را دریافت و پس از تأیید و پرداخت هزینه، مدارک را به بنیاد تحویل دهند تا فرایند برقراری بیمه آغاز شود. فرایندی که نه‌تنها شفاف و یکسان نیست، بلکه در مناطق مختلف با رویه‌های متفاوتی انجام می‌شود.

خانواده‌های شهدا تأکید دارند اگر قرار است پوشش بیمه‌ای آنها تغییر کند یا نیازمند اقدام مجدد باشد، باید پیش از قطع بیمه و از طریق یک سازوکار روشن و رسمی به آنها اطلاع داده شود؛ نه اینکه خانواده پس از مراجعه به پزشک یا مرکز درمانی متوجه نبود پوشش بیمه‌ای شود.

وضعیت متفاوت بیمه همسر و فرزندان

بر اساس توضیحات مطرح‌شده، وضعیت بیمه همسران و فرزندان شهدا یکسان نیست و همین موضوع بر پیچیدگی روند افزوده است. گفته می‌شود برای همسر شهید، بسته به شرایط شغلی و نوع بیمه پایه، موضوع بیمه تأمین اجتماعی یا بیمه سلامت مطرح است؛ درحالی‌که درباره فرزندان نیز وضعیت سرپرستی و نوع پوشش بیمه‌ای مورد استناد قرار می‌گیرد.

همین تفاوت‌ها موجب شده است که خانواده‌ها با پرسش‌های متعددی درباره اینکه چه کسی باید استعلام بگیرد، کدام بیمه پایه باید برقرار شود و چه نهادی مسئول انجام فرایند است، مواجه باشند. درعین‌حال، برخی خانواده‌ها مدعی‌اند که حتی پس از طی مراحل اعلام‌شده نیز نتیجه یکسان نبوده است؛ به‌گونه‌ای که در یک خانواده ممکن است بیمه یکی از اعضا برقرار شده باشد؛ اما بیمه سایر اعضای همان خانواده همچنان قطع باشد.
                                                                                                      

اختلاف رویه میان مناطق و استان‌ها

یکی دیگر از انتقادهای مطرح‌شده، نبود یک‌رویه واحد در مناطق مختلف است. خانواده‌ها می‌گویند روندی که در یک منطقه بنیاد شهید انجام می‌شود، لزوماً در منطقه‌ای دیگر به همان شکل اجرا نمی‌شود. در برخی موارد نیز خانواده‌ها به‌صورت گروهی برای حل مشکل اقدام کرده‌اند و با همکاری برخی واحدهای بنیاد یا نمایندگی‌های مربوط، اطلاعات خانواده‌ها برای استعلام و برقراری بیمه به‌صورت یکجا ارسال شده است.

در مواردی نیز تجربه استان‌ها نشان داده که می‌توان با دریافت فهرست اسامی و کد ملی مشمولان، فرایند برقراری بیمه را به شکل متمرکز و سریع‌تر انجام داد؛ موضوعی که از نگاه آنها می‌تواند به‌عنوان یک الگوی اجرایی برای سایر استان‌ها نیز مورداستفاده قرار گیرد.

مطالبه خانواده‌ها: یک سازوکار مشخص، نه رفت‌وآمد اداری

خانواده‌های شهدای نیروهای مسلح معتقدند بخش قابل‌توجهی از این مشکل ناشی از نبود سازوکار روشن و اطلاع‌رسانی دقیق است. یکی از همسران شهدا با اشاره به دشواری‌های پیگیری حضوری می‌گوید خانواده‌ای که درگیر مسائل متعدد پس از شهادت همسر است، نباید برای برقراری بیمه خود میان بنیاد، سازمان‌های بیمه‌گر و مراکز مختلف سرگردان شود. این خانواده‌ها خواستار آن هستند که اطلاعات افراد مشمول به‌صورت سیستمی میان دستگاه‌های مربوط تبادل شود و در صورت نیاز به اقدام از سوی خانواده، اطلاع‌رسانی رسمی و پیش از قطع پوشش بیمه‌ای انجام گیرد.

درخواست برای جلوگیری از تکرار مشکل

خانواده‌های شهدا تأکید دارند که مسئله تنها برقراری مجدد بیمه افرادی که اکنون با مشکل مواجه شده‌اند نیست؛ بلکه باید سازوکاری ایجاد شود تا این اتفاق برای خانواده‌های بیشتری تکرار نشود. به گفته یکی از همسران شهدا، خانواده‌ها پس از تحمل فقدان همسر و پدر خانواده، نباید ماه‌ها درگیر مسئله‌ای مانند بیمه درمانی باشند؛ به‌ویژه آنکه تأخیر در برقراری پوشش بیمه‌ای می‌تواند در زمان بیماری یا نیاز به درمان‌های ضروری، هزینه‌های سنگینی به آنها تحمیل کند.

اکنون مطالبه اصلی خانواده‌ها شفاف‌شدن مسئولیت دستگاه‌ها، ایجاد رویه واحد در سراسر کشور، اطلاع‌رسانی پیش از قطع بیمه و برقراری سریع و سیستمی پوشش درمانی همسران و فرزندان شهدا است؛ مطالبه‌ای که اجرای آن می‌تواند از تحمیل هزینه‌های ناگهانی درمان، از جمله هزینه‌های سنگین دندانپزشکی، به این خانواده‌ها جلوگیری کند.

خبرنگار فارس پس از اطلاع از این مشکل، موضوع قطع بیمه خانواده‌های شهدای نیروهای مسلح را از مسئولان بنیاد شهید پیگیری کرد؛ اما در جریان این پیگیری با اظهاراتی متفاوت و در مواردی متناقض مواجه شد.

در نخستین پاسخ، مسئولان بنیاد شهید اعلام کردند که اساساً امکان ندارد خانواده شهیدی بدون بیمه باشد و اگر پذیرش آنها انجام شده باشد به‌صورت خودکار به بیمه‌ها وصل می‌شوند. پس از ارائه فهرستی از خانواده‌هایی که بنا بر بررسی‌های انجام‌شده فاقد بیمه بودند، توضیحات دیگری درباره سازوکار برقراری بیمه مطرح شد.
                                                                                                              

مسئولان بنیاد شهید در ادامه اعلام کردند که پس از تعیین حکم شهید، همسر شهید به‌صورت خودکار تحت پوشش بیمه قرار می‌گیرد؛ اما ازآنجاکه وضعیت سرپرستی فرزندان باید مشخص شود، همسر شهید برای تعیین سرپرستی فرزندان باید به پیشخوان دولت مراجعه و مراحل مربوط را طی کند.

بااین‌حال، پیگیری مجدد خبرنگار فارس از مسئولان بنیاد و بررسی وضعیت بیمه همسران شهدا نشان داد که در مواردی حتی خود همسر شهید نیز فاقد بیمه است. در این مرحله، «نقص مدارک» به‌عنوان یکی از دلایل قطع یا برقرارنشدن بیمه مطرح شد؛ موضوعی که با پیگیری مستقیم از خانواده‌های شهدا تأیید نشد و خانواده‌ها اعلام کردند مدارک ناقصی ندارند.

بررسی‌ها نشان داد همسران شهدا برای برقراری مجدد بیمه باید یک فرایند اداری را طی کنند که هم زمان بر است و هم باید برای استعلام‌های بیمه هزینه بپردازند؛ فرایندی که در نخستین مرحله پیگیری، مسئولان بنیاد شهید از آن اطلاع نداشتند و همین تناقض در پاسخ‌ها، بر ابهامات موجود درباره سازوکار بیمه خانواده‌های شهدا افزوده است.