یک توصیه برای بی‌خوابی‌های شبانه

فاش نیوز - چندین ماه پیش به خاطر تغییر در شکل فرم دوز داروهای مصرفی ام به ناگهان دچار اختلال در سیکل خواب شبانه شدم، به طوری که پیش آمده بود در دو شبانه روز، یک ساعت هم نمی‌توانستم بخوابم و این بی‌خوابی تمام تمرکزم را از من گرفته بود و به شدت کلافه شده بودم.

  این در حالی بود که داروهای آرام بخش و اعصاب و روان با دوز بالا مصرف می‌کردم و می‌دانستم بالا بردن دوز مصرفی داروها هیچ کمکی به من نخواهد کرد. ضمن اینکه روانپزشک محترم بنده به شدت با اینکه خود درمانی کرده و داروی بیش از حد مصرف کنم، مخالف بودند.

پس از مدتی که با رنج و عذاب برای بنده پیش رفت، به تهران نزد روان پزشکم آمدم و موضوع را بیان و به شدت گلایه کردم. ایشان یک دارو به نام ملاتونین به داروهایم افزودند و به من دلداری دادند که مشکلم حتما"مرتفع خواهد شد.

پس از آن مصرف این داروی جدید را شروع کردم که خدا را شکر به سرعت از شب اول مصرف، عمل کرد و در مدتی کوتاه توانستم مشکلم را مرتفع سازم و اکنون دیگر در آستانه کنار گذاشتن این دارو با اجازه روان پزشکم هستم. برای همین خواستم این داروی مفید، بدون عوارض و بدون وابستگی را به شما دوستان معرفی کنم، چون تا کنون که از تجربیاتم در خصوص داروهای اعصاب و روان با شما به شتراک گذاشتم، تاکنون هیچ دارویی را توصیه نکردم، اما از شما خواهشمندم این دفعه با مطالعه کامل مطلب اگر احساس کردید این دارو برای شما نیز مفید است، صرفاً با مشورت پزشک معالج خود، اقدام به مصرف آن کرده و از خود درمانی بپرهیزید، چون هیچ بدنی با بدن دیگری 100 درصد تطابق ندارد و اثر درمانی داروها با هم در هربدنی تفاوت دارد.

ملاتونین

ملاتونین یک مکمل غذایی و دارو و همچنین هورمون طبیعی است. ملاتونین طبیعی به‌عنوان یک هورمون توسط غده پینه‌آل در مغز ترشح می‌شود و در چرخه خواب و بیداری نقش دارد. این ماده به‌عنوان یک مکمل، اغلب برای درمان کوتاه‌مدت بی‌خوابی، مانند پرواززدگی یا شیفت کاری استفاده می‌شود و معمولاً به‌صورت خوراکی مصرف می‌شود.

این دارو برای چه کسانی مفید است؟

افرادی که با مصرف داروهای آرامبخش و اعصاب و روان همچنان دچار اختلال در خواب شبانه هستند

افرادی که دارای سلامت ذهنی هستند و به خاطر ترس از عوارض نامطلوب و وابستگی به این داروها گاهاً این بی خوابی‌های شبانه را تحمل می‌کنند و از مصرف دارو پرهیز دارند.

در واقع ملاتونین یک هورمون پروتئینی است که در بدن در پاسخ به تاریکی ترشح می شود. ملاتونین به صورت یک مکمل خوراکی نیز در داروخانه ها در دسترس است. مهم ترین کاربرد مکمل ملاتونین، خاصیت خواب آوری آن است، به همین دلیل به آن قرص خواب ملاتونین نیز گفته می شود؛ البته جزء داروهای آرامبخش خواب آور قرار نمی گیرد.

بیشتر مردم از ملاتونین برای درمان بی خوابی و سایر اختلالات مرتبط با خواب مانند جت لگ و اختلال در شیفت کاری استفاده می کنند. ولی پژوهش های اخیر نشان می دهند که قرص ملاتونین می تواند به بهبود افسردگی، تسکین دردهای مزمن، آلزایمر و چند شرایط پزشکی دیگر کمک کند.

 افرادی که برای سفرهای خارجی بین قاره‌ای مانند آمریکا تا ایران درحدود ۱۲ ساعت فقط روی اقیانوس بدون توقف سفر کرده، سپس با یک جابجایی به واسطه کشورهایی که به ایران پرواز دارند مانند کشورهای عربی، ترکیه یا آذربایجان وارد کشور می‌شوند، به دلیل این حجم از پرواز و تغییر ساعات فاصله کشورها، دچار اختلال در سیکل خواب شبانه می‌شوند که اصطلاحا به آن (جت لگ) می‌گویند. جت لگ(Get Lag) یک اختلال رایج است که خواب، عملکرد ذهنی و هضم غذا را مختل می کند و منجر به تحریک پذیری و خستگی در طول روز می شود.

 برای افرادی که غالباً مانند سایر افراد علاقه‌ای به مصرف دارو ندارند، گاها" تا دو شبانه روز قادر به خوابیدن طبیعی نیستند و به خاطر نداشتن تجربه شاید دست به مصرف کوتاه مدت داروهای آرام بخش بزنند تا شکل خواب شبانه آنان نرمال شود، ملاتونین بهترین گزینه برای یک درمان کوتاه مدت در بزرگسالان است.

البته افرادی مانند خلبانان هواپیماهای مسافربری خارجی بین المللی و یا افرادی که در حوزه سیاسی یا دیپلماتیک به خاطر شرایط شغلی خود دائماً در حال چنین پروازهایی هستند چه می کنند، راستش بنده در این حوزه اطلاع دقیقی ندارم، پس اظهار نظر نمی‌کنم!

 مطالعات نشان می دهد که قرص ملاتونین می تواند علائم جت لگ را کاهش دهد و زمان ریکاوری را پس از یک پرواز طولانی کاهش دهد. دوز توصیه شده یک قرص 3 میلی گرم ملاتونین است، ولی پزشک ممکن است دو قرص (6 میلی گرم) را در صورت نیاز تجویز کند. به محض رسیدن به مقصد، قرص ملاتونین بهتر است در زمان معمول خواب، بین ساعت 8 شب تا 4 صبح خورده شود. ملاتونین تا پنج شب متوالی قابل استفاده است.

علاوه بر موارد فوق، ملاتونین ممکن است برای درمان مشکلات خواب در کودکان مفید باشد. با این حال، به دلیل اطلاعات محدود در مورد اثرات طولانی مدت استفاده ملاتونین برای مشکلات خواب در کودکان باید تحت نظر پزشک انجام شود.

مکمل های ملاتونین را می توان بر اساس دوز و شکل مصرفی به چند دسته تقسیم بندی کرد. مکمل ملاتونین بر اساس دوز قرص های آن شامل موارد زیر هستند.

    ملاتونین 0.5 میلی گرم
    ملاتونین 1
    قرص ملاتونین ۳
    قرص ملاتونین ۵
    قرص ملاتونین ۱۰

مکمل های ملاتونین بر اساس فرم دارویی شامل موارد ذیل هستند.

    قرص
    کپسول
    قرص ملاتونین زیر زبانی
    قطره
    شربت
    اسپری

در ادامه، به چند نکته مهم در مورد نحوه مصرف مکمل های ملاتونین توجه کنید.

    - قبل از مصرف ملاتونین با پزشک خود مشورت کنید، به خصوص اگر بیماری دارید.
    - مقدار مصرف ملاتونین را به تدریج افزایش دهید. با کمترین دوز توصیه شده شروع کنید تا زمانی که به دوز مناسب خود برسید.
    - ساعت مصرف قرص ملاتونین بسیار مهم است، آن را در ساعت مشخص (حداقل نیم ساعت قبل از خواب) میل کنید.
    - از مصرف ملاتونین تا 4 ساعت پس از بیدار شدن اجتناب کنید.
    - به طور کلی قرص ملاتونین بی خطر است، اما ممکن است عوارض جانبی مانند خواب آلودگی، سردرد و سرگیجه ایجاد کند. در صورت بروز هرگونه عوارض جانبی، مصرف ملاتونین را قطع کرده و با پزشک خود مشورت کنید.

زمان مصرف قرص ملاتونین

رعایت یک برنامه منظم در هنگام مصرف ملاتونین، ساعت مصرف قرص ملاتونین، حداقل 30 دقیقه قبل از خواب ضروری است. علاوه بر این، پیشنهاد می شود تا 4 ساعت پس از بیداری، قرص ملاتونین نخورید.

مغز انسان معمولاً یک تا دو ساعت قبل از خواب ترشح ملاتونین را افزایش می دهد، بنابراین مصرف ملاتونین در این دوره ممکن است به تسریع روند خواب کمک کند.

پس میتوان گفت، بهترین زمان مصرف ملاتونین 1 تا 2 ساعت قبل از خواب است.

عوارض قرص ملاتونین

ملاتونین یک مکمل بسیار ایمن و کم عارضه است، معمولا عوارض قرص ملاتونین نادر و خفیف هستند. با این حال، همانگونه که در مورد همه داروها و مکمل ها صادق است، مصرف ملاتونین ممکن است باعث عوارض جانبی زیر شود.

    خواب آلودگی در طول روز
    خشکی دهان
    سردرد
    گیجی
    تحریک پذیری
    درد معده
    کاهش فشار خون

ملاتونین باعث رقیق شدن خون می شود. بنابراین کسانی که از داروهای ضد انعقادی استفاده می کنند، قبل از مصرف قرص ملاتونین با پزشک درمانگر خود مشورت کنند.

در پایان مطلب به این موضوع شاره می‌کنم که ملاتونین فاقد هرگونه مواد اعتیادآوربوده، منشاء گیاهی ندارد و اثری بر چاقی ندارد.

ضمن اینکه چون این قرص یک مکمل طبیعی محسوب می‌شود تا دارو، بیمه‌ها هزینه آن را پوشش نمی‌دهند، اما هزینه برند ایرانی ملاتونین قیمت چندانی نداشته، ولی با کیفیت خارجی قابل رقابت است.

امیدوارم این مطلب مورد استفاده دوستان مخاطب واقع گردد.
 

|| مرتضی قنبری وفا