سه شنبه 14 مرداد 1404 , 10:21
اربعین؛ میراثِ عملِ اندیشه
فاش نیوز - محتوا و معنی آیین اربعین فراتر از هر نقل قول و کتاب و سایر منابع پژوهشی است.
فهم معنا و تبیین علمی و ظرفیت متوازنساز و عظیم اربعین در ایجاد اتحاد و ائتلاف و همرفتاری همدلانه، نیازی فوری برای دستاندرکاران حوزه اندیشهورزی است، زیرا:
«زمانی که از فناوریهای دیجیتال صحبت میکنیم، مسئله "از رده خارجشدگی بالقوه Potential Obsolescence" اهمیتی دوچندان مییابد!»(۱)
امروزه تکنیک دیجی و ابداع و اقتباس، فناوریهای کهنه را از سامانه تفکر معنوی به بیرون پرتاب میکند...
گفتمان پویای اسلام سیاسی فقاهتی نیز باید نسبت به پیامد تحول دیجیتال بیشتر بیندیشد.
به قول "هایدگر": «اندیشیدن نوعی عمل است.»(۲)
اربعین «میراث عمل اندیشه» و امکانی از پیش موجود است که منطق درونی آنچه در عمل تفکر به دست میآید را تبیین میکند.
این امر عظیم، پاسخ بنیادین نیز به ندایی است که از وضعیت امروز بشر، «یعنی از هستی برمیخیزد.» (۳)
شرط شنیدن آن ندا و فهم این پاسخ، ایستادن در سمت درست تاریخ است...
بهراستی، هرگاه افق گسترده و چشماندازی روشن ترسیم شود، میراث اندیشه اربعین به دلیل ماهیت و به طور ذاتی، از رهگذر روایتگری و شعر و تعزیه و... برای طبقه نوآیین، فهمپذیرتر میگردد.
آنگاه این طبقه نیز محو تماشای کوچ کلمه به تصویر و این اقیانوس بیکرانه معنایی خواهد شد.
ولی امروزه، انگار به تعبیر "رهی"، «آن سرو سهی، از دل ندارد آگهی» و نزد بیدردان فریاد بیحاصل میکند.
تعلل در توضیح منطق درونی و تبیین علمی این میراث عظیم، میدان را به شارلاتانیسم رسانه واگذار کرده است...
اشاره به اربعین و ضرورت روزآمدسازی عناصر گفتمانی به موازات تحول دیجیتال از اینرو بیش از پیش حائز اهمیت است که، «فناوری رسانه، اغلب پشت محتوایی که از طریق آن ارائه میشود، ناپدید میشود.» (۴)
در نتیجه، شارلاتانیسم رسانهای برای ایجاد کشمکش بر سر محتوا، فرصتی طلایی مییابد... طرفه اینکه، الگوهای موجود در جهان و رسانههای ملی و... نیاز به تحقیق و پژوهش دارند. اگرچه کارشناسان، الگوهای متنوعی را مورد مطالعه قرار دادهاند، ولی «این تحقیقات همچنان ناقص است. علیرغم پیچیدگی شبکههای جهانی و تلفیق اطلاعات در سطحی بینالمللی، متاسفانه فهم ما از این پیشرفتها همچنان جزئی است.»(۵)
رسانههای جمعی هنوز برای تبدیلشدن به تنها تعیینکننده "چگونه اندیشیدن"، راه زیادی در پیش دارند و صد البته موفق نخواهند شد؛ اما آنها بهگونهای عجیب میتوانند تعیین کنند که مردم به چه بیندیشند. از اینروست که دلبخواهانه، بعضی مسائل را چنان برجسته میسازند که بیدرنگ مورد اقبال نسل جدید قرار میگیرد...
حال که چنین است، متولیان امر فرهنگ، باید گوش خود را به آوای اربعین حساستر کنند. این حساسیت مانع از تیرگی این سرچشمه زلال، در ذهن معدودی جوان خوشنشین فضای مجازی خواهد شد.
سرنخها:
۱. کانتونی، تاردینی؛ اینترنت
۲. سجویک؛ دکارت تا دریدا(مروری بر فلسفه اروپایی)
۳. احمدی؛ هایدگر و تاریخ هستی
۴. کار؛ اینترنت با مغز ما چه میکند؟
۵. اسلوین؛ اینترنت و جامعه
||دکتر سیدمهدی حسینی
