ایران چگونه محاصره رسانه‌ای غرب را شکست؟

فاش نیوز - به نام خدا؛ در حالی که دهه‌های گذشته، میدان نبرد تنها در جغرافیا و سخت‌افزار خلاصه می‌شد، گزارش اخیر مجله معتبر «فارن‌پالسی» (Foreign Policy) پرده از واقعیتی نوین برداشته است:

 پیروزی غافلگیرکننده ایران در «جنگ وایب» (Vibe War). این گزارش تأکید می‌کند که ایران با عبور از روش‌های سنتیِ تبلیغات، موفق شده است روایت جنگ و صلح را در فضای مجازی به سود خود بازنویسی کند و به جایگاهی برسد که تحلیل‌گران از آن با عنوان «شخصیت اصلی» (Main Character) فضای مجازی یاد می‌کنند.

۱. ماهیت‌شناسی «جنگ وایب»؛

فراتر از کلمات
واژه‌ی «وایب» (Vibe) در ادبیات نسل جدید (Gen Z)، فراتر از یک کلمه، نشان‌دهنده حس‌وحال، اتمسفر و انرژی غیرمستقیمی است که یک پدیده منتقل می‌کند. در دنیای سیاست، «جنگ وایب» یعنی نبرد بر سر «جذابیت رسانه‌ای». در این میدان، دیگر بیانیه‌های رسمی و خشک دیپلماتیک یا گزارش‌های طولانی خبری خریدار ندارند؛ بلکه این «میم‌ها» (Memes)، شوخی‌های هوشمندانه و محتواهای کوتاه هستند که تعیین می‌کنند افکار عمومی جهان، به‌ویژه جوانان، با کدام طرف همدلی کنند. ایران با درک این تغییر پارادایم، توانسته است انرژی مثبت و مقتدرانه‌ای را از خود در فضای مجازی ساطع کند.

۲. استراتژی خلاقانه ایران؛ از رپ لگویی تا دیپلماسی طنز،

فارن‌پالسی کلید موفقیت ایران را در تغییر رویکرد از «دفاع منفعلانه» به «حمله خلاقانه» می‌داند. ایران با بهره‌گیری از ابزارهای نوین، لایه‌های نفوذناپذیر رسانه‌های غربی را دور زده است:
محتوای هوش مصنوعی و ویدیوهای لگویی:

تولید انبوه ویدیوهای خلاقانه (مانند رپ لگویی) برای تبیین مفاهیم پیچیده سیاسی، باعث شده است که پیام ایران به مخاطبانی برسد که اساساً علاقه‌ای به دنبال کردن اخبار رسمی ندارند.
 دیپلماسی دیجیتال با چاشنی طنز:
سفارتخانه‌ها و حساب‌های رسمی ایران با جایگزین کردن طنز و «ترول کردن» (دست انداختن هوشمندانه) رقیب به جای لحن تهدیدآمیز، موفق شده‌اند تصویر «ترسناک» ساخته شده توسط غرب را به تصویری «جذاب، هوشمند و مقتدر» تغییر دهند.

 ۳. ظهور ایران به عنوان «شخصیت اصلی» (Main Character)

در فرهنگ اینترنت، «شخصیت اصلی» کسی است که قواعد بازی را تعیین می‌کند و همه توجهات را به خود معطوف می‌سازد. فارن‌پالسی معتقد است ایران از یک «مدافع» که صرفاً به اتهامات پاسخ می‌داد، به بازیگری تبدیل شده که خود «روندها» (Trends) را می‌سازد. امروز دنیا منتظر است تا ببیند واکنش بعدی ایران در فضای مجازی چیست؛ این یعنی ایران موفق شده است روایتگری را از دست رسانه‌های جریان اصلی غرب خارج کند.

۴. بن‌بستِ رسانه‌ای ترامپ؛ چرا محتوای تهاجمی شکست خورد؟

در نقطه مقابل، کمپین‌های رسانه‌ای دولت ترامپ با وجود هزینه‌های کلان، در برابر خلاقیت ایرانی شکست خورده‌اند. فارن‌پالسی دلیل این شکست را «تهاجمی بودن» و «بی‌روحی» محتوای آن‌ها می‌داند. میم‌های ساخته شده توسط تیم ترامپ و محتواهای تولید شده با هوش مصنوعی آن‌ها، عمدتاً حس عصبانیت و قلدری را منتقل می‌کنند که در فضای تعاملی امروز، مخاطب جهانی را پس می‌زند. اما محتوای ایران با تکیه بر «هوشمندی» و «خلاقیت»، نوعی همدلی ناخودآگاه در بیننده ایجاد می‌کند.

 ۵. نتیجه‌گیری استراتژیک:

 شکست حصر رسانه‌ای
پیروزی ایران در «جنگ وایب» به معنای شکست محاصره رسانه‌ای است. اگر در گذشته رسانه‌های غربی تصویری مخدوش از ایران ارائه می‌دادند، امروز ایران با استفاده از سواد رسانه‌ای نوین و ابزارهای دیجیتال، خودش تصویرش را در ذهن مردم جهان ترسیم می‌کند.

به زبان ساده: ایران موفق شده است سخت‌ترین حقایق سیاسی و نظامی خود را در بسته‌بندی‌های جذاب و همه‌پسند به دنیا عرضه کند.
 این پیروزی نشان می‌دهد که اقتدار ایران اسلامی، امروز تنها در میدان نظامی نیست، بلکه در اعداد، ارقام مالی و از همه مهم‌تر، در «قلب‌ها و ذهن‌های مخاطبان جهانی» تثبیت شده است.

|| محمدرضا الهی