رفاه برای همه یا ناامنی برای همه!

 فاش نیوز - وقتی وزیر خزانه‌داری آمریکا به مردم ایران توصیه می‌کند سوخت ذخیره کنند و باک خودروهایشان را پر نگه دارند، دیگر نمی‌توان این سخنان را صرفاً یک پیش‌بینی اقتصادی دانست. این هشدار در متن جنگ، تحریم و تهدید به تشدید فشارها، پیامی روشن دارد: زندگی روزمره مردم ایران نیز به بخشی از میدان فشار سیاسی تبدیل شده است. اما آمریکا باید یک حقیقت را بفهمد: ایران زمین بازی قدرت‌های بزرگ نیست که هر وقت خواستند حمله کنند، زیرساخت‌هایش را تهدید کنند، زندگی مردمش را به خطر بیندازند و بعد، بی‌آنکه هزینه‌ای بپردازند، از میدان خارج شوند. ایران نه بی‌صاحب است، نه بی‌دفاع و نه ملتی که بتوان با تهدید به خاموشی، کمبود سوخت و ویرانی، آن را به تسلیم وادار کرد.

هنوز فاجعه مدرسه دخترانه میناب از یادها نرفته است. هنوز تصویر کودکانی که باید با کیف و کتاب به خانه بازمی‌گشتند، اما خانواده‌هایشان برای همیشه داغدار شدند، وجدان هر انسان آزاده‌ای را می‌آزارد. گزارش عفو بین‌الملل از کشته شدن ۱۵۶ نفر، از جمله ۱۲۰ کودک، در حمله به مدرسه شجره طیبه خبر داده است. دیده‌بان حقوق بشر نیز خواستار تحقیق درباره این حمله به‌عنوان جنایت جنگی احتمالی شده است. هنوز فاجعه لامرد و حمله به مجموعه ورزشی و مناطق مسکونی از یادها نرفته است. گزارش هیئت حقیقت‌یاب سازمان ملل درباره حمله به مجموعه ورزشی لامرد نیز از کشته شدن غیرنظامیان و آسیب دیدن شمار زیادی از مردم حکایت دارد. هنوز گزارش‌های مربوط به حمله به یک مراسم عروسی در کوهستک و کشته و زخمی شدن مردم بی‌گناه از یادها نرفته است. آسوشیتدپرس گزارش داده که مقام‌های ایرانی از کشته شدن چهار نفر و زخمی شدن دست‌کم ۶۸ نفر خبر داده‌اند و موضوع حمله در دست بررسی بوده است. و هنوز خاطره هواپیمای مسافربری ایران، پرواز ۶۵۵، که در سال ۱۹۸۸ با شلیک موشک ناو آمریکایی وینسنس سرنگون شد و ۲۹۰ سرنشین آن جان باختند، از حافظه تاریخی ایرانیان پاک نشده است.

این‌ها فقط نام چند حادثه نیستند. پشت هر نام، انسان‌هایی هستند که حق داشتند زنده بمانند. پشت هر عدد، خانواده‌ای است که زندگی‌اش برای همیشه تغییر کرده است. اگر این حوادث و گزارش‌ها را جدی نگیریم، اگر درباره مسئولیت عاملان تحقیق نکنیم و اگر قربانیان را به حاشیه اخبار برانیم، چه تضمینی وجود دارد که فردا فاجعه‌ای بزرگ‌تر تکرار نشود؟ ما خواهان تحقیق مستقل، شفافیت و پاسخ‌گویی هستیم. اگر حمله‌ای غیرقانونی بوده است، عاملان و آمران آن باید پاسخ‌گو باشند. هیچ پرچمی، هیچ قدرت نظامی و هیچ لابی سیاسی نباید سپر مصونیت از قانون شود. سوخت، برق، آب و شبکه‌های حیاتی فقط تأسیسات فنی نیستند. آن‌ها زندگی روزانه مردم‌اند. بیمارستان بدون برق، خانواده بدون گرمایش، شهر بدون آب و آمبولانس بدون سوخت، تصویر واقعی پیامدهای حمله به زیرساخت‌های حیاتی است. حقوق بین‌الملل بشردوستانه، به‌ویژه مواد ۵۲ و ۵۴ پروتکل الحاقی نخست کنوانسیون‌های ژنو، از اموال غیرنظامی و اشیای ضروری برای بقای جمعیت غیرنظامی حمایت می‌کند. حمله به این تأسیسات برای مجازات مردم یا وادار کردن آنان به تسلیم، قابل توجیه نیست. اگر دولت آمریکا از یک سو مردم ایران را به ذخیره سوخت هشدار می‌دهد و از سوی دیگر از تشدید فشارها و احتمال حمله به زیرساخت‌ها سخن گفته می‌شود، باید به یک پرسش پاسخ دهد: آیا قرار است هزینه اختلاف سیاسی دولت‌ها را کودکان، بیماران، کارگران، سالمندان و خانواده‌های ایرانی بپردازند؟

آمریکا حق ندارد زندگی مردم ایران را به گروگان سیاست‌های خود بگیرد و سپس خود را مدافع حقوق بشر معرفی کند. موضع ما روشن است: اگر آمریکا و اسرائیل زیرساخت‌های حیاتی ایران را هدف حمله قرار دهند، ایران حق دارد در چارچوب دفاع مشروع و حقوق بین‌الملل، پاسخ قاطع و بازدارنده بدهد و هزینه نظامی و راهبردی این تجاوز را برای مهاجمان افزایش دهد. اما پیامدهای چنین تصمیمی به مرزهای ایران محدود نخواهد ماند. امنیت پایگاه‌های نظامی، تأسیسات انرژی و مسیرهای حیاتی منطقه می‌تواند تحت تأثیر قرار گیرد و اقتصاد کشورهای منطقه نیز از گسترش جنگ آسیب ببیند. ایران باید صریح اعلام کند که هیچ مهاجمی نمی‌تواند با خیال آسوده زیرساخت‌های ایران را هدف قرار دهد و انتظار داشته باشد امنیت و رفاه منطقه بدون پیامد باقی بماند. اگر قرار باشد با حمله به زیرساخت‌های ایران، زندگی و رفاه مردم این کشور هدف گرفته شود، امنیت و رفاه منطقه نیز نمی‌تواند از پیامدهای چنین جنگی مصون بماند. رفاه برای همه، یا ناامنی برای همه! اما دولت‌های منطقه نیز باید بدانند که اجازه دادن به استفاده از قلمرو و امکاناتشان برای حمله به ایران، خطر گسترش جنگ را افزایش می‌دهد. اگر خواهان امنیت و ثبات هستند، باید برای جلوگیری از تجاوز و پایان دادن به درگیری اقدام کنند، نه اینکه تصور کنند می‌توان آتش جنگ را در همسایگی ایران روشن کرد و خود در آرامش ماند. در کنار محکوم کردن تجاوز خارجی، یک مطالبه جدی از دولت هم داریم: امنیت ملی بدون امنیت معیشتی مردم کامل نیست. مردمی که زیر فشار تورم، گرانی، کاهش قدرت خرید، نگرانی از آینده و احتمال کمبود سوخت زندگی می‌کنند، نباید در روزهای بحران تنها گذاشته شوند. دولت باید از هم‌اکنون برنامه‌ای روشن، عملی و شفاف برای تأمین سوخت، برق، دارو، مواد غذایی و کالاهای اساسی داشته باشد. حمایت هدفمند از خانوارهای کم‌درآمد، پرداخت به‌موقع حقوق و دستمزدها، جلوگیری از احتکار و گران‌فروشی، شفافیت در توزیع منابع و اطلاع‌رسانی صادقانه درباره ذخایر و برنامه‌های اضطراری، ضرورت فوری دارد. مردم نباید فقط هنگام خطر به صبر و مقاومت دعوت شوند. آن‌ها حق دارند بدانند دولت برای حفاظت از زندگی و معیشتشان چه برنامه‌ای دارد. مقاومت ملی زمانی استوار می‌ماند که مردم احساس کنند دولت نیز در کنار آنان ایستاده و بار بحران را عادلانه تقسیم می‌کند. دفاع از کشور و رسیدگی به سفره مردم، دو وظیفه جدا از هم نیستند. اگر کشتار غیرنظامیان و حمله غیرقانونی به زیرساخت‌ها محکوم است، باید عامل آن بدون توجه به ملیت و قدرت سیاسی‌اش پاسخ‌گو باشد. اگر حقوق بشر جهانی است، کودکان میناب نیز به اندازه کودکان هر کشور دیگری شایسته عدالت‌اند. سازمان ملل باید برای جلوگیری از حمله به زیرساخت‌های حیاتی، تحقیق مستقل درباره حوادث گزارش‌شده و پاسخ‌گویی مسئولان اقدام کند. کشورهای منطقه نیز باید پیش از گسترش بیشتر جنگ، برای توقف حملات و کاهش خطر رویارویی تازه تلاش کنند.

تاریخ، سکوت در برابر جنایت را نیز به خاطر خواهد سپرد. نمی‌توان از قانون سخن گفت و هنگامی که اجرای آن به زیان یک متحد قدرتمند است، ناگهان آن را فراموش کرد. حرف آخر این است: ایران حق دفاع از خود را دارد. مردم ایران حق زندگی، امنیت و رفاه دارند. هیچ قدرتی حق ندارد این حقوق را با تهدید نظامی از آنان سلب کند. اگر به زیرساخت‌های ایران حمله شود، مهاجمان باید بدانند که با پیامدهای جدی و گسترده روبه‌رو خواهند شد. هیچ جنگی یک‌طرفه نیست و هیچ دولتی نمی‌تواند برای همیشه هزینه تصمیم‌های خود را بر دوش دیگران بگذارد. اما راه جلوگیری از فاجعه، گسترش حملات به غیرنظامیان نیست. راه آن، توقف تجاوز، پاسخ‌گویی حقوقی، دفاع مشروع و بازگشت به دیپلماسی است. ایران زمین بازی آمریکا نیست. کودکان میناب فراموش‌شدنی نیستند. قربانیان لامرد و مراسم عروسی از یاد نرفته‌اند. مسافران هواپیمای ایرانی نیز بخشی از حافظه تاریخی این ملت‌اند. قدرت، مجوز جنایت نیست. حقوق بشر گزینشی نیست. امنیت منطقه را نمی‌توان با ناامن کردن ایران ساخت. و دولت ایران نیز موظف است در کنار دفاع از کشور، برای نان، دارو، سوخت و آرامش مردم چاره‌ای فوری و مؤثر بیندیشد.

|| داود گودرزی