گام‌های رو به جلوی دولت برای اصلاح ساختار بودجه

یک کارشناس اقتصادی می‌گوید: اقدامات بودجه‌ای دولت جدید، اقداماتی اصلاحی و چند گام رو به جلو است.

روزنامه آرمان در گزارشی با‌ اشاره به موضوع کسری بودجه نوشت: بسیاری از مصائب اقتصادی از همین بودجه نشأت گرفته است.

بر همین اساس هم سازمان برنامه و بودجه برای تنظیم بودجه 1401 تصمیم گرفته تا تغییراتی را در لایحه بودجه‌ایجاد کند تا بلکه بتواند با کاهش کسری از معضلات جدی این اتفاق در اقتصاد کشور بکاهد.

در این میان باید به انحرافات بودجه‌ای هم‌ اشاره داشت که هر سال در زمان بررسی بودجه در مجلس و کمیسیون‌های تخصصی بر لایحه بودجه با اعمال نفوذ و قدرت تحمیل شده است. از طرفی یکی از بزرگ‌ترین مشکلات تنظیم بودجه کشور شرکت‌های دولتی هستند که هر ساله خود مشکلاتی را ایجاد می‌کنند از این جهت که بودجه شرکت‌ها بر اساس اطلاعات و صورت‌های مالی غیرشفاف بسته می‌شود و شرکت‌ها به‌دلیل بهره‌وری پایین و سودده نبودن نمی‌توانند انتظارات دولت در احصا مالیات و درآمدهای حاصله را برآورد کنند. 

به عقیده کارشناسان وضعیت کشور به شکلی نیست که بستن بودجه بر اساس منابع درآمدی غیرواقعی بتواند کمکی به حل معضلات کشور کند. 

وحید شقاقی شهری، اقتصاددان در این‌باره به آرمان ملی گفت: دولت سیزدهم باید لایحه سال ۱۴۰۱ را به‌صورت ریالی تنظیم کند و درآمدهای نفت را به‌عنوان بودجه کمکی در نظر بگیرد. اگر محقق شد بتواند برای توسعه زیرساخت‌ها و پروژه‌های در دست اجرا از آن بهره ببرد و اگر هم محقق نشد، بودجه به بودجه ریالی منوط شود. دومین مسئله این است که باید تلاش شود تا شفافیت بودجه‌ای اتفاق بیفتد؛ همچنان شرکت‌های دولتی صورت‌های مالی شفافی ندارند و دولت باید آنها را به شفافیت ملزم کند تا ناترازی آنها مشخص شود در غیر این صورت برآورد واقعی درباره این شرکت‌ها وجود نخواهد داشت. 

این اقتصاددان درباره متمرکز کردن برخی از ردیف‌های بودجه سال آینده، توضیح داد: اینکه سازمان برنامه و بودجه به دنبال ساماندهی و حذف برخی از ردیف‌های بودجه است اقدام رو به جلویی محسوب می‌شود چراکه اتلاف در هزینه‌های جاری بسیار زیاد است و می‌توان بخشی از ردیف‌ها را هم شفاف و هم ادغام کرد. 

او ادامه داد: اینکه گفته شده افزایش دستمزدها مدیریت شده انجام می‌شود تا شاهد افزایش بی‌حد و حساب کارمندان نباشیم هم گامی‌ رو به جلو است؛ دلیل آن هم این است که از یک طرف حقوق و دستمزدها را بیش از حد افزایش می‌دهیم و کسری ایجاد می‌شود و این کسری به تورم دامن می‌زند و باعث از بین رفتن اثر افزایش حقوق‌ها می‌شود.

شقاقی شهری اضافه کرد: نکته مهم این است که دولت در بودجه سال آینده باید منابع درآمدی خود را واقعی کند؛ استفاده از واژه‌هایی نظیر فروش اموال در بودجه برای تامین درآمدها شاید چشم نواز باشد ولی در اجرا به این راحتی نیست. این اقدامات نیاز به نهادسازی و ساختارسازی و وضع قوانین و مقررات مشخص دارد و در زمان کوتاهی هم به نتیجه نخواهد رسید. 

شقاقی تأکید کرد: قطعا حذف بسیاری از ردیف‌های بودجه سال آینده که مشمول نهادهای غیرمولد و صرفا مصرف‌کننده می‌شود و کاهش هزینه‌های اضافه و واقع‌گرایانه برخورد کردن با منابع درآمدی، مهم‌ترین مواردی است که باید مورد توجه قرار بگیرند.