یکشنبه 14 دي 1404 , 16:30
دوگانگی هستهای غرب
فاش نیوز - سکوت بر جاهطلبیهای ژاپن و فشار بیامان بر ایران در جهانی که نظم بینالمللی بر پایه معاهداتی چون پیمان منع اشاعه سلاحهای هستهای (NPT) بنا شده، دوگانگی رفتار قدرتهای غربی نه تنها اعتبار این معاهدات را زیر سؤال میبرد، بلکه به فروپاشی تدریجی تعادل جهانی دامن میزند. در سال ۱۴۰۴، بحثهای فزاینده در ژاپن بر سر بازنگری سیاست غیرهستهای این کشور با سکوت یا حتی حمایت ضمنی غرب روبرو شده است. در مقابل، برنامه صلحآمیز هستهای ایران که تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) قرار دارد، با تحریمهای فلجکننده و تهدیدهای نظامی پاسخ داده میشود. این دوگانگی نهتنها ریاکاری ایدئولوژیک غرب را آشکار میکند، بلکه بهعنوان کاتالیزوری برای بیثباتی جهانی عمل میکند؛ جایی که متحدان واشنگتن از استانداردهای دوگانه بهره میبرند و کشورهای در حال توسعه را به حاشیه میراند.
ژاپن که از دههها پیش بر اصل سه غیرهستهای(عدم تولید،عدم مالکیت،و عدم ورود سلاح هستهای) پافشاری میکرد، در سال ۱۴۰۴ شمسی با تهدیدهای فزاینده از سوی چین، کره شمالی و روسیه، بحثهای جدی بر سر توسعه قابلیتهای هستهای مستقل را آغاز کرده است. در مرداد ۱۴۰۴، یک سناتور ژاپنی پیشنهاد ساخت سلاح هستهای خود را مطرح کرد و مقامات ارشد در تیر همان سال سناریوهای استفاده از سلاح هستهای مشترک با آمریکا را بررسی کردند.
دولت ژاپن بودجه دفاعی خود را به ۲ درصد تولید ناخالص داخلی افزایش داده و به استانداردهای پیمان آتلانتیک شمالی نزدیک میشود؛ در حالی که افکار عمومی هرچند مخالف تغییر قانون اساسی است، از تقویت نظامی حمایت میکند. غرب به ویژه آمریکا و اروپا در برابر این مواضع سکوت اختیار کرده یا حمایت پنهان نشان داده است.
ایالات متحده که چتر هستهای خود را بر ژاپن گسترانده، بحثهای مشترک بر سر سناریوهای هستهای را بدون اعتراض عمومی پیش میبرد و پیمان آتلانتیک شمالی از همکاریهای نظامی توکیو استقبال میکند. این سکوت در حالی است که ژاپن به عنوان عضو NPT هرگونه نقض آشکار را انکار میکند، اما مقاماتی چون وزیر دفاع شینجیرو کویزومی درهای بازنگری اصول غیرهستهای را نیمهباز نگه داشتهاند. سازمانهای غیردولتی ژاپنی نیز خواستار شفافیت در برابر اظهارات مقامات حامی تسلیحاتی شدهاند، اما صدای غرب در این میان خاموش است.
در سوی دیگر جهان، ایران که NPT را امضا کرده و برنامه هستهایاش را برای اهداف صلحآمیز، مانند انرژی و پزشکی توجیه میکند، با استانداردهای کاملاً متفاوتی روبرو است. غرب به رهبری آمریکا برنامه ایران را تهدید وجودی میخواند و با فعالسازی مکانیسم ماشه در شورای امنیت، تحریمهای سازمان ملل را بازگردانده است. وزیر خارجه ایران(عباس عراقچی)، در شهریور ۱۴۰۴ این رویکرد را ریاکاری غربی نامید و به سکوت غرب بر زرادخانه هستهای اسرائیل با ۸۰ تا ۴۰۰ کلاهک تخمینی خارج از NPT اشاره کرد.
این دوگانگی آشکار است؛ ژاپن که قابلیت فنی برای تولید سلاح هستهای در عرض ماهها را دارد، از بازرسیهای سختگیرانه IAEA معاف است و بحثهایش با حمایت ضمنی آمریکا پیش میرود. در مقابل، ایران پس از حملات اسرائیل به تأسیسات نطنز و فردو در خرداد ۱۴۰۴ با اتهامات اشاعه روبرو شد؛ در حالی که اسرائیل به عنوان متحد غرب بدون هیچ بازرسی IAEA سلاحهایش را حفظ میکند. سفارت ایران در ژاپن این رویکرد را فریب و ریاکاری خواند و تأکید کرد که فشار بر تهران بدون در نظر گرفتن زمینههای ژئوپلیتیک تنها به تشدید تنشها میانجامد. حتی سازمان ملل و قدرتهای غربی در برابر حملات آمریکا به سایتهای هستهای ایران در خرداد سکوت اختیار کردند . این سکوت نمونه ای از استاندارد دوگانه غیرپایدار بود. پیمان NPT که در سال ۱۳۴۷ شمسی امضا شد، بر پایه وعده خلع سلاح هستهای قدرتهای دارای سلاح مانند آمریکا، روسیه، چین، فرانسه و بریتانیا بنا شده، اما غرب این وعده را نقض کرده و متحدانش را معاف میدارد. ژاپن به عنوان قربانی تاریخی حالا به مدعی تبدیل شده و بحثهایش NPT را به چالش میکشد، بدون اینکه غرب که تنها کاربر سلاح هستهای در جنگ است واکنشی نشان دهد. چین این را چالش جدی برای NPT خوانده و هشدار داده که جاهطلبیهای ژاپن نظم پساجنگی را مختل میکند. این ریاکاری عمیق است: غرب اسرائیل را از NPT معاف میکند، اما ایران را که بازرسیهای IAEA را پذیرفته تحریم میکند. تحلیلگران گروه هفت را به ریاکاری عمیق متهم میکنند، جایی که تمدن غربی بر پایه آپارتاید هستهای بنا شده: معافیت برای دوستان و مجازات برای مخالفان. کره شمالی نیز هشدار داده که جاهطلبیهای هستهای ژاپن باید متوقف شود و این چرخه تنش را تشدید میکند. دوگانگی غرب در برابر جاهطلبیهای هستهای ژاپن و فشار بر ایران بیش از یک اشتباه دیپلماتیک نشانهای از فروپاشی اخلاقی نظام بینالمللی است. برای بازسازی اعتماد، غرب باید استانداردهای یکسان اعمال کند: بازرسیهای IAEA برای همه از جمله اسرائیل و متحدانش و تمرکز بر خلع سلاح واقعی به جای تحریمهای انتخابی. ژاپن باید به اصل غیرهستهایاش وفادار بماند و ایران به عنوان قربانی این ریاکاری حق دفاع از حقوق NPT را داشته باشد. بدون این تغییرات ۱۴۰۵ نه سال صلح، بلکه آغاز عصر هرجومرج هستهای خواهد بود. جهان به عدالت نیاز دارد نه به استانداردهای دوگانه.
|| داود گودرزی(جانباز و آزاده)
