چهارشنبه 29 مهر 1405 , 11:53
نقد سخنان خسروپناه دبیر شورای‌عالی فرهنگی
فاش نیوز - رتبه ۱۴۲ هزار و قبولی پزشکی تهران؛ مطالبه شفافیت یا مهندسی افکار عمومی علیه سهمیه ایثارگران؟ با رتبه‌سازی رسانه‌ای نمی‌توان قانون را زیر سؤال برد؛ معیار قضاوت، کارنامه رسمی و رعایت حدنصاب علمی است.
انتشار ادعای قبولی داوطلبی با رتبه ۱۴۲ هزار کنکور در رشته پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران، به استناد سهمیه، پرسش‌هایی جدی درباره عدالت آموزشی ایجاد می‌کند؛ اما پیش از هر قضاوتی باید یک اصل روشن را پذیرفت: نه سهمیه ایثارگری مجوز پذیرش بدون ضابطه علمی است و نه رتبه کشوری به‌تنهایی سند بی‌عدالتی در پذیرش دانشگاهی. نخست؛ قانون چه می‌گوید؟ ماده ۷۰ قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران و مقررات مربوط به سهمیه‌های پذیرش، برای مشمولان واجد شرایط، سازوکار مشخصی پیش‌بینی کرده‌اند. بر اساس ضوابط قانونی مورد استناد، در رشته‌های پزشکی، حدنصاب علمی ۸۰ درصدی ملاک است.
این حکم به معنای پذیرش بدون صلاحیت علمی نیست؛ بلکه به معنای برخورداری از امتیاز قانونی در چارچوب ضوابط پذیرش است؛ بنابراین، هر ادعایی درباره ورود داوطلب سهمیه‌دار به پزشکی باید با معیارهای واقعی پذیرش، به‌ویژه نمره کل، حدنصاب قانونی، نوع سهمیه و ظرفیت مربوط سنجیده شود؛ نه با یک عدد جداشده از کارنامه. دوم؛ رتبه ۱۴۲ هزار، به‌تنهایی چه چیزی را ثابت می‌کند؟ اگر منظور رتبه کشوری ۱۴۲ هزار در گروه آزمایشی تجربی باشد، ادعای قبولی در پزشکی روزانه دانشگاه علوم پزشکی تهران، ادعایی بسیار غیرمتعارف و نیازمند ارائه سند معتبر است. اما غیرمتعارف بودن یک ادعا، مجوز تبدیل آن به واقعیت قطعی نیست. باید کارنامه رسمی، نمره کل نهایی، رتبه در سهمیه، سال پذیرش و عنوان دقیق رشته محل بررسی شود. بدون این اطلاعات، نه می‌توان قبولی را تأیید کرد و نه می‌توان با قطعیت آن را تخلف دانست.
نکته تعیین‌کننده این است که حدنصاب ۸۰ درصدی، به رتبه کشوری تبدیل نمی‌شود و کسب حدنصاب نیز به‌تنهایی تضمین‌کننده قبولی نیست. پذیرش نهایی تابع ضوابط قانونی، ظرفیت و رقابت میان داوطلبان واجد شرایط است. سوم؛ چرا انتشار چنین ادعاهایی بدون ارائه کارنامه خطرناک است؟ وقتی فقط یک رتبه اعلام می‌شود، اما نمره کل، نوع سهمیه، سال آزمون و جزئیات پذیرش پنهان می‌ماند، مخاطب به‌جای بررسی ضوابط قانونی، به قضاوت احساسی سوق داده می‌شود. چنین شیوه‌ای، چه آگاهانه و چه ناآگاهانه، می‌تواند تصویری مخدوش از سهمیه‌های ایثارگری بسازد؛ گویی ایثارگران از هرگونه معیار علمی معاف‌اند.
این برداشت با منطق حدنصاب علمی سازگار نیست. البته نقد سهمیه‌ها و مطالبه عدالت آموزشی حق جامعه است؛ اما نقد منصفانه باید متوجه قانون، آثار اجرایی آن و شواهد قابل راستی‌آزمایی باشد، نه متکی بر اعداد ناقص و روایت‌های تحریک‌کننده. چهارم؛ معیار برخورد چیست؟ اگر کارنامه رسمی نشان دهد حدنصاب قانونی رعایت نشده یا ضوابط پذیرش نقض شده است، باید از سازمان سنجش توضیح خواست و موضوع را از مسیر قانونی پیگیری کرد. عدالت آموزشی نه با پذیرش بدون ضابطه محقق می‌شود و نه با زیرسؤال‌بردن حقوق قانونی ایثارگران. معیار واحدِ بررسی، قانون و اسناد رسمی است. جمع‌بندی؛ سند ارائه کنید، نه عدد جنجالی ادعای قبولی رتبه ۱۴۲ هزار در پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران باید راستی‌آزمایی شود؛ اما تا زمانی که کارنامه رسمی و جزئیات پذیرش منتشر نشده، نمی‌توان آن را سند قطعی یا دلیل قطعی جنگ روانی علیه ایثارگران دانست. مطالبه روشن است: سند و مستندات آن منتشر شود؛ نباید با حذف جزئیات و برجسته‌سازی یک رتبه که در واقعی بودن آن تردید است، حقوق ایثارگران به ابزار جنجال رسانه‌ای تبدیل شود. سهمیه ایثارگران نه مصونیت از قانون است و نه مجوز اتهام‌زنی به مشمولان آن. قانون باید اجرا شود، و افکار عمومی باید بر پایه واقعیت قضاوت کند.
