ایران و روسیه، تحریم‌ها را با رمزارز دور می‌زنند

نشریه آمریکایی رمزارز جدید روسیه و ایران را ابتکاری برای دور زدن تحریم‌های اقتصادی غرب توصیف کرد.

فوربس نوشت: گزارش‌ها حکایت از آن دارد که ایران و روسیه در تلاش برای دور زدن تحریم‌های تهاجمی اقتصادی‌، در حال مذاکره برای نشر مشترک یک استیبل کوین با پشتوانه طلا برای استفاده در تجارت خارجی هستند.

با گسترش همکاری دو کشور از پهپادهای نظامی به رمزارزها، آیا زمان آن رسیده است که دوباره صحبت از «محور شرارت» به میان بیاید؟ این عبارت، که نخستین‌بار جورج بوش رئیس‌جمهور اسبق آمریکا در بیست‌ونهم ژانویه ۲۰۰۲ در جریان سخنرانی سالانه خود و کمتر از پنج ماه پس از حملات یازده سپتامبر ۲۰۰۱ به‌کار برد، در ابتدا به سه کشور ایران، عراق و کره‌شمالی اشاره داشت.

با این حال، سیاستگذاران امروز ایالات متحده آمریکا ممکن است بار دیگر از این عبارت برای اشاره به ایران و روسیه استفاده کنند؛ دو کشوری که آماج تحریم‌های بین‌المللی و آمریکا قرار گرفته‌اند و اینک به کمک هم شتافته‌اند تا از گزند طوفان این تحریم‌ها در امان بمانند.

اکتبر گذشته، زمانی که هواپیماهای بدون سرنشین ساخت ایران پایتخت اوکراین را هدف حمله قرار دادند، روسیه و ایران که هر دو از تحریم‌های غرب رنج می‌برند و با یک دشمن مشترک در ایالات متحده رودررو هستند، درصدد برآمدند تا راهی برای همکاری نزدیک‌تر با یکدیگر بیابند. 

نیل مک فارکور خبرنگار نیویورک‌تایمز این همکاری رو به رشد را «ائتلاف مسکو- تهران» نامید.

به نظر می‌رسد که حالا روسیه به رمزارزها به‌عنوان ابزاری برای تجارت دوجانبه با ایران و راهی برای بازپرداخت بهای این پهپادها نگاه می‌کند. همین ماه ژانویه ۲۰۲۳ میلادی بود که روزنامه ودوموستی گزارش داد بانک مرکزی ایران با همکاری دولت روسیه سعی دارد یک رمزارز جدید به پشتوانه طلا نشر کند تا از آن به‌عنوان شیوه‌ای در داد و ستدهای تجاری با روسیه استفاده کند.

به نوشته ودوموستی این رمزارز که گفته می‌شود استیبل کوین با پشتوانه طلا می‌باشد، به‌جای ارزهای متداول مانند دلار آمریکا، روبل روسیه یا ریال ایران در داد و ستدهای دوجانبه (روسیه و ایران) به‌کارگیری خواهد شد. این رمزارز در منطقه اقتصادی ویژه‌ای در آستراخان عملیاتی خواهد شد که روسیه هم‌اینک در آن محموله‌های دریایی ایران را تخلیه می‌کند.

الکس زردن بنیانگذار مؤسسه مشاوره مالی کپیتال پیک استراتجیز درباره علت این مسئله گفت از مناطق اقتصادی ویژه می‌توان برای تامین مالی استفاده کرد. 

دولت‌های این دو کشور سعی دارند از رمزارزها در تجارت خارجی خود بهره بگیرند. ایران اولین سفارش واردات رسمی خود را- بر مبنای رمزارزها- به ارزش ۱۰ میلیون دلار ماه اوت ۲۰۲۲ اعلام کرد. اداره سیاست‌های مالی وزارت دارایی روسیه نیز تایید کرده که این کشور به‌دنبال بهره‌گیری از رمزارز‌ها در تجارت بین‌المللی خود است.

اگرچه روسیه شاید بتواند با استفاده از استیبل کوین جدید با ایران تجارت کند تا به‌طور معناداری از سیستم مالی جهانی و معاملات دلار آمریکا اجتناب کند ولی این استیبل کوین باید (از سوی کشورهای دیگر) به‌طور گسترده‌تر پذیرفته شود.

شاید معدود کشورهایی مایل به پذیرش این استیبل کوین باشند ولی کشورهای دیگر که به‌دنبال تجارت با آمریکا و اروپا هستند، احتمالا این اقدام و شیوه را غیرقانونی خواهند دانست.

روسیه و ایران در مسیر استفاده از رمزارزها برای داد و ستدهای تجاری دوجانبه خود از گزند تحریم‌های گسترده علیه این کشورها در امان نخواهند بود.

اگرچه شاید نقل و انتقال مقادیر زیادی پول (در قالب رمزارزها) با استفاده از فناوری‌های جدید آسان‌تر و سریع‌تر باشد ولی تشدید کنترل‌ها و نظارت‌ها بر مبادلات ارزی مبتنی بر رمزارزها می‌تواند احتمال دور زدن تحریم‌ها را کاهش بدهد.

با وجودی که ما شاهد تلاش چین، روسیه و ایران برای گسترش مبادلات تجاری مبتنی بر واحدهای پولی غیردلاری هستیم ولی حقیقت این است که ما هنوز هم در جهان دلاری‌شده زندگی می‌کنیم.

اگرچه ما نمونه‌های دیگری از به‌کارگیری نظام‌های مالی جایگزین- مثل یوان دیجیتال چین- را برای در امان ماندن از تحریم‌های آمریکا دیده‌ایم ولی پروژه استیبل کوین ایران و روسیه، اولین نمونه از این نوع هماهنگی بین دو رژیم تحریم‌شده و یاغی به‌شمار می‌رود.